Triquetra
A triquetra (do adxectivo latino triquetrus "de tres cantos") é unha figura triangular composta por tres arcos entrelazados, ou (equivalente) tres formas de lentes vesicae piscis superpostas.
Utilízase como deseño ornamental en arquitectura e na iluminación de manuscritos medievais (particularmente na tradición insular das illas británicas). A súa representación como entrelazada é común nos adornos insulares de aproximadamente o século VII. Nesta interpretación, a triquetra representa o nó topoloxicamente máis simple posíbel.
Historia
[editar | editar a fonte]Idade do Ferro
[editar | editar a fonte]O termo triquetra en arqueoloxía úsase de calquera figura que consta de tres arcos, incluíndo un deseño de molinete do tipo dos triskeles ou trísceles. Tales símbolos fanse frecuentes a partir do século IV a.C., cerámicas ornamentadas de Anatolia e Persia, e aparecen nas primeiras moedas licias.[1]
A triquetra atópase nas pedras rúnicas do norte de Europa e nas primeiras moedas xermánicas. Ten un parecido co chamado valknut, un deseño de tres triángulos entrelazados, atopado no mesmo contexto.
Arte insular
[editar | editar a fonte]A triquetra atópase a miúdo na arte insular, sobre todo na obra de metal e en manuscritos iluminados como o Libro de Kells. É un "tema menor aínda que recorrente" na fase secundaria da produción de sceattas anglosaxóns (c. 710–760).[2] Atópase en obras de arte similares en cruces altas e lousas paleocristiás. Un exemplo da cantería da Idade Media é o banquiño anglosaxón na abadía de Hexham.[3]
O símbolo interpretouse como unha representación da Trindade cristiá, especialmente desde o renacemento celta do século XIX. A intención orixinal dos artistas altomedievais é descoñecida e experta advirten contra a sobreinterpretación.[2] Non obstante, úsase regularmente como símbolo trinitario na iconografía cristiá contemporánea.
Tradición asiática
[editar | editar a fonte]A triquetra foi un símbolo kamon coñecido no Xapón chamado Musubi Mitsugashiwa. Sendo unha das formas dos signos da dinastía ariana Iakšaku, chegou ao Xapón co Kāśyapīya da dinastía, estendendo logo a tecnoloxía e o budismo a través do reino de Khotan, China e Corea.
Uso moderno
[editar | editar a fonte]A triquetra utilízase a miúdo artisticamente como elemento de deseño cando se usa o nó celta, especialmente en asociación coas nacións celtas modernas. A triquetra, tamén coñecida como "nó da trindade", adoita atoparse como elemento de deseño de xoias populares irlandesas, como claddaghs e outros aneis de voda ou compromiso.[4]
Os pagáns celtas ou neopagans que non teñen unha orientación cultural celta, poden usar a triquetra para simbolizar unha variedade de conceptos e figuras mitolóxicas. Debido á súa presenza na arte celta insular, os reconstruccionistas celtas usan a triquetra para representar unha das diversas triplicidades na súa cosmoloxía e teoloxía (como a división tripartita do mundo nos reinos da Terra, do Mar e do Ceo),[5] ou como símbolo dunha das deidades triplas celtas específicas, por exemplo a deusa da batalla, a Morrígan ou Morrigu. O símbolo tamén é usado ás veces polos wiccanos e algúns da New Age para simbolizar a Deusa Tripla, ou como símbolo protector.
Na serie de televisión The Walking Dead (2010), a katana de Michonne presenta unha triquetra, escollida polo seu significado como "símbolo da tripla deusa".[6]
Na serie alemá de Netflix Dark (2017), simboliza os ciclos de tempo pechados das covas, cada ciclo con 33 anos de diferenza, co pasado afectando ao futuro e o futuro influíndo no pasado. A triquetra ten un importante valor simbólico para os viaxeiros do tempo. Este símbolo pódese ver na porta metálica da Cova, na Táboa Esmeralda, nos xornais de The Stranger e na foto de Sic Mundus.[7]
Galería
[editar | editar a fonte]-
Primeiro plano dunha triquetra nunha das pedras rúnicas de Funbo.
-
Triquetra entrelazada nun céntimo noruegués acuñado por Harald Hardrada (r. 1047-1066)
-
Un centavo noruegués acuñado por Harald Hardrada (r. 1047-1066)
-
Catro triquetras formando unha "cruz carolinxia" na igrexa de Santa Susana en Santiago de Compostela (s. XI/XII?).
Variacións
[editar | editar a fonte]-
Triquetra composta por tres Vesica piscis superpostos
-
Triquetra dobre entrelazada
-
Forma de triquetra anoada
-
Triquetra entrelazada cun círculo como símbolo trinitario (un "nó da Trindade")
-
Triquetra en azul como parte dun símbolo trinitario
-
Triquetra entrelazada ao estilo da pedra rúnica de Funbo
-
Cruz das triquetras, ou "cruz carolinxia"
-
Cruz composta por catro triquetras entrelazadas
-
Cruz celta con triquetras
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ John Burley Waring, Ceramic Art in Remote Ages (1874), 84f.
- ↑ 2,0 2,1 Tony Abramson (ed.), Two Decades of Discovery Studies in Medieval Coinage 1, Boydell Press (2008), p. 1.
- ↑ "County Durham and Northumberland". www.ascorpus.ac.uk. Consultado o 2019-07-16.
- ↑ McMahon, Seán (1999). Story of the Claddagh Ring. Mercier Press. ISBN 9781856351898.
- ↑ Mac Mathúna, Liam (1999) "Irish Perceptions of the Cosmos" Celtica vol. 23 (1999), pp.174–187
- ↑ Keveney, Bill (12 de outubro de 2014). "'The Walking Dead,' up close and personal". USA Today. Consultado o 11 de abril de 2022.
- ↑ "Dark". dark.netflix.io (en inglés). Consultado o 2020-05-30.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Triquetra |
Bibliografía
[editar | editar a fonte]- H. Trætteberg, E. Moltke, I. Lindeberg, "Triquetra" en: Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder, vol. 18 (1982), páx. 634–6356.
- Martin Blindheim: Graffiti in Norwegian stave churches c. 1150 - c. 1350, Oslo 1985, i. a. p. 44–45