алыхь
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
ЭТИМОЛОГИЕ
< хьэрыпыбзэ: الله = алыхь
КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA [ɐ'ɮǝħ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
- [алыхь]
СКЛОНЕНЭ
Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
---|---|---|---|---|
Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
Именительнэ: | алыхь | алыхьыр | -- | алыхьхэр |
Эргативнэ: | алыхь | алыхьым | -- | алыхьхэм |
Послеложнэ: | алыхькӀэ | алыхьымкӀэ | алыхьхэкӀэ | алыхьхэмкӀэ |
Обстоятельственнэ: | алыхьу | алыхьырауэ | алыхьхэу | алыхьхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
- Муслъымэн диным итхэм я тхьэ.
ЩАПХЪЭХЭР
- Гуэдзыр [Хъуэжэ] икӀыщтэри зэтрикӀутэжа нэужь, меркӀэ къищтэри игуэшащ, зыр Алыхъым ейщ, зыр сысейщ жиӀэурэ. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
- Алыхьым ухущӀигъэхъэ, си щӀалэ, лӀы ухъуащ. ЩакӀуэ Талъостэн
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
- алыхь: Allah, God, the Deity
УРЫСЫБЗЭ
- алыхь: Аллах
псалъафэ зэпыщӀахэр
Алыхь закъуэ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: the one and only God Урысыбзэ: единый бог. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхь лъэщ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: omnipotent, all-powerful God Урысыбзэ: всемогущий бог. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхь Ӏэмыр
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: God’s will Урысыбзэ: божья воля. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхъым и бэлыхьыр техуэн
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: be subject to God’s wrath Урысыбзэ: подвергнуться божьей каре. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхъым деж нэмысын псалъэ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: a sacrilegious, blasphemous or offensive word or expression Урысыбзэ: кощунственное, оскорбительное слово, выражение. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхъым ещӀэ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: God only knows. Урысыбзэ: бог [его] знает. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьым жыхуиӀам хуэзэн
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: What will be, will be. Que sera, sera. (lit. Everything will happen according to God’s will) Урысыбзэ: чему бывать, того не миновать (букв. будет так, как захотел Аллах). Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьым и нейр зыщыхуа
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: a destitute or indigent person (lit. cursed by God) Урысыбзэ: обездоленный человек (букв. проклятый аллахом). Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьым и пащхьэм игъэхьэн
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: to destroy or kill sb. Урысыбзэ: уничтожить, убить кого-л. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр: — Ауэ иджы ар [дыгъужьыр] алыхьым и пащхьэм измыгъэхьауэ сыкъэкӀуэжынкъым, — [жиӀащ щакӀуэм]. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Алыхьым и пащхьэм ихьэжыху
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: until life’s end. Урысыбзэ: до скончания века, до конца жизни. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр: Алыхьым и пащхьэ уихьэжыху лӀы удэмыкӀуэми содэ. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
Алыхьым и фӀыщӀэкӀэ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: by God’s grace Урысыбзэ: по божьей милости. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьым и хьэтыркӀэ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: please, for God’s sake Урысыбзэ: ради бога. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьым иужэгъужа
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: God-forsaken (ill-fated, luckless person) Урысыбзэ: богом забытый (обиженный) [человек]. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьым я шыкуркӀэ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: Thank God! Урысыбзэ: слава богу. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьым къыузэритынщ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: excellent, marvellous, wonderful Урысыбзэ: отличный, чудный, прекрасный. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьыр гъэпцӀын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: not keep one’s oath Урысыбзэ: не сдержать клятвы. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Алыхьыр пщӀэмэ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: please, for God’s sake Урысыбзэ: ради бога Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: МЕЖДОМЕТИЕ
ЭТИМОЛОГИЕ
КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA [ɐ'ɮǝħ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
- [алыхь]
МЫХЬЭНЭ
- ЖаӀэр нэхъ тригъалэу, нэхъ игъэбыдэу цӀыхубзхэм къагъэсэбэп псалъэ.
ЩАПХЪЭХЭР
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
- — Алыхь сынэкӀуэнмэ, Ӏей, сынэмыкӀуэу хъурэ, — жиӀащ фызым.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
- алыхь: honestly, by God! Word of honour! (in women’s speech)
- — Алыхь сынэкӀуэнмэ, Ӏей, сынэмыкӀуэу хъурэ, — жиӀащ фызым: "Of course, I will come. How could I possibly not come?" said the old lady.
УРЫСЫБЗЭ
- алыхь: ей-богу, честное слово (употребляется в речи женщин)
- — Алыхь сынэкӀуэнмэ, Ӏей, сынэмыкӀуэу хъурэ, — жиӀащ фызым: "Конечно, приду. Как мне можно не прийти?" - сказала старуха.
БИБЛИОГРАФИЕ