Tjednbarden
Springaren Tjednbarden er mykje nytta i Buskerud og Valdres. Slåtten er lett attkjenneleg, og i Hallingdal er dette ein av dei få slåttane mest utan ristetak. I Hallingdal er slåtten rekna som ein særs god danselått.
Namnet Tjednbarden skriv seg frå Gol, frå ein gard som elles er kjend som Kinneberg. Slåtten skal vera knytt til denne staden. I Numedal er han kjend som Jarand Surtelia (spela av Olav K. Bratås), og i Valdres under namnet Låtten hass Svein i Sygarde (mellom anna etter Torleiv Bolstad). Slåtten har truleg opphav i nedre Numedal eller i Krødsherad, der den knappaste forma er å finne. I Telemark finst slåtten i tradisjon etter Johannes Dale, som mest truleg fekk slåtten gjennom farfaren Knut Dale, som møtte spelemenn frå Numedal. Melodien i slåtten har noko likskap med tona til Å kjøre vatn å kjøre ved.
Variantgruppa
[endre | endre wikiteksten]Slåtten har registreringsnr 515 i Hardingfeleverket. Alle slåttane går attende på same grunnforma. Dei tre formene frå Ål er alle frå same kjelda, Ola Dekko. Slåtten kan ha kome til Hallingdal frå Krødsherad, noko som og gjeld for valdresforma. Alle hallingdalsformene har elles eit opningstak som ikkje er nytta i Numedal og Krødsherad. Dette taket finst og i Valdres i variert form, noko som kunne tyde på at slåtten har vandra til Valdres gjennom Ulrik Jensestogun, som og nytta slåtten.
- a: Jårån Surtelia, etter Hellik Juveli, Flesberg [1][daud lenkje]. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Juveli hadde slåtten etter Ole Nærlieie frå Flesberg. Denne forma minner mykje om ein tvibeitslått, og den einaste som tek oppatt taket frå kvinten på grovstrengen. Slåtten er spela inn av Olav K. Bratås. Jårån Surtelia var ein glup dansar frå Værås i Flesberg.
- b: Eldhusen, etter Johan Kleven, Krødsherad [2][daud lenkje]. Nedskrift Truls Ørpen 1925. Kleven hadde slåtten etter faren Gamle-Kleven. Denne forma er den mest einfelte i gruppa.
- c: Tjednbarden, etter Odd Bakkerud, Nes i Hallingdal [3][daud lenkje]. Nedskrift Sven Nyhus 1976. Bakkerud hadde slåtten etter Knut Bakkerud og Kristen Eidal. Slåtten er for det meste lik den forma som elles er nytta i Hallingdal.
- d: Tjednbarden, etter Ola Dekko, Ål [4][daud lenkje]. Nedskrift Arne Bjørndal 1920 (B 222). Denne forma er noko mindre utbrodert enn variant d, og ein kan tydeleg sjå taka som er sams med forma frå Numedal.
- e: Tjednbarden, etter Sevat Sataøen, Ål [5][daud lenkje]. Nedskrift Eivind Groven 1963 etter opptak i NRK (G 1431). Sataøen hadde slåtten frå Ola Dekko.
- f: Tjednbarden, etter Jens A. Myro, Ål [6][daud lenkje]. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Myro hadde slåtten frå Sevat Sataøen.
- g: Tjednbarden, etter Ola Li, Øystre Slidre [7][daud lenkje]. Nedskrift Truls Ørpen 1953 (Ø 358).
- h: Svein i Sy-garde, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre [8][daud lenkje]. Nedskrift Sven Nyhus 1974.