Przejdź do zawartości

7 Gwardyjski Korpus Pancerny: Różnice pomiędzy wersjami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
Usunięta treść Dodana treść
→‎Historia: akt., lit. link do lotniska
Kerim44 (dyskusja | edycje)
Nie podano opisu zmian
 
(Nie pokazano 19 wersji utworzonych przez 7 użytkowników)
Linia 2: Linia 2:
|nazwa = 7 Gwardyjski Korpus Pancerny
|nazwa = 7 Gwardyjski Korpus Pancerny
|nazwa oryginalna = 7-й гвардейский танковый корпус
|nazwa oryginalna = 7-й гвардейский танковый корпус
|znak =
|znak = Soviet Guards badge.png
|kategoria wojska = lądowe
|kategoria wojska = lądowe
|motto =
|motto =
|grafika =
|grafika =
|opis grafiki =
|opis grafiki =
|państwo = ZSRR
|państwo = {{państwo|ZSRR|1936}}
|sformowanie = 1943
|sformowanie = 1943
|rozformowanie = 1946
|rozformowanie = 1946
|nazwa wyróżniająca =
|nazwa wyróżniająca = [[Berlin|Berliński]]
|patron =
|patron =
|święto =
|święto =
|nadanie sztandaru =
|nadanie sztandaru =
|rodowód =
|rodowód = [[15 Korpus Pancerny (ZSRR)|15 Korpus Pancerny]]
|kontynuacja =
|kontynuacja =
|dowódca pierwszy =
|dowódca pierwszy = gen. mjr [[Filipp Rudkin]]
|dowódca obecny =
|dowódca obecny =
|dowódca ostatni =
|dowódca ostatni = gen. mjr [[Wasilij Nowikow]]
|działania zbrojne = [[II wojna światowa]]<br />''[[Operacja lwowsko-sandomierska]]''<br />''[[Operacja wiślańsko-odrzańska]]''
|działania zbrojne = [[II wojna światowa]]
* ''[[Operacja lwowsko-sandomierska]]''
* ''[[Operacja wiślańsko-odrzańska]]''
* ''[[Operacja berlińska]]''
* ''[[Operacja praska]]''
|numer =
|numer =
|dyslokacja =
|dyslokacja =
|rodzaj sił zbrojnych = wojska lądowe
|rodzaj sił zbrojnych = [[Armia Czerwona]]
|formacja =
|formacja =
|rodzaj wojsk = wojska pancerne
|rodzaj wojsk = [[wojska pancerne]]
|podległość = [[3 Gwardyjska Armia Pancerna]]
|podległość = [[3 Gwardyjska Armia Pancerna]],
|skład = [[54 Gwardyjska Brygada Pancerna]]<br /> [[55 Gwardyjska Brygada Pancerna]]<br /> [[56 Gwardyjska Brygada Pancerna]]<br />[[23 Gwardyjska Brygada Zmotoryzowana]]
|skład = [[54 Gwardyjska Brygada Pancerna]]<br /> [[55 Gwardyjska Brygada Pancerna]]<br /> [[56 Gwardyjska Brygada Pancerna]]<br />[[23 Gwardyjska Brygada Zmotoryzowana]]
|odznaczenia = [[Plik:Order of Lenin.svg|40px|link=Order Lenina]] [[Plik:Order of Red Banner.svg|35px|link=Order Czerwonego Sztandaru]] [[Plik:Order of Red Banner.svg|35px|link=Order Czerwonego Sztandaru]] [[Plik:Order of Suvorov 2nd class.png|40px|link=Order Suworowa (ZSRR)]]<ref>{{Cytuj | url=http://tankfront.ru/ussr/tk/gvtk07.html | tytuł=7-й гвардейский танковый корпус<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=ru/ussr/tk/gvtk07.html | data dostępu=2024-04-22}}</ref>
|odznaczenia =
|commons =
|commons =
|www =
|www =
}}
}}
[[Plik:7 GTK a Berlino.JPG|thumb|240px|Czołgi 7 Gwardyjskiego Korpusu Pancernego podczas operacji berlińskiej]]
'''7 Gwardyjski Korpus Pancerny''' ([[język rosyjski|ros.]] ''7-й гвардейский танковый корпус'') – jednostka pancerna [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] z okresu [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
'''7 Berliński Gwardyjski Korpus Pancerny odznaczony Orderem Lenina, dwukrotnie Orderem Czerwonego Sztandaru i Orderem Suworowa''' ([[Język rosyjski|ros.]] 7-й гвардейский танковый Берлинский ордена Ленина, дважды Краснознамённый, ордена Суворова корпус) – jednostka pancerna [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]], uczestniczyła w walkach przeciw [[Wehrmacht|armii niemieckiej]] na terytorium Związku Radzieckiego, [[II Rzeczpospolita|Polski]] i [[III Rzesza|III Rzeszy]].


7 Gwardyjski Korpus Pancerny został utworzony rozkazem z 26 lipca 1943, przez przemianowanie [[15 Korpus Pancerny (ZSRR)| 15 Korpusu Pancernego]]<ref>{{Cytuj | url=http://tankfront.ru/ussr/tk/gvtk07.html | tytuł=7-й гвардейский танковый корпус<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=ru/ussr/tk/gvtk07.html | data dostępu=2024-04-22}}</ref>. Przeciw [[Wehrmacht|armii niemieckiej]] walczył głównie w składzie [[3 Gwardyjska Armia Pancerna|3 Armii Pancerna Gwardii]]{{odn|Forczyk|2020|s=487}}.
== Historia ==
7 Gwardyjski Korpus Pancerny został utworzony w 1943. Uczestnicząc w walkach na [[Front wschodni (II wojna światowa)|froncie wschodnim]] wchodził w skład [[3 Gwardyjska Armia Pancerna|3 Gwardyjskiej Armii Pancernej]]. Dowodzony był przez gen. mjra [[Siergiej Iwanow (wojskowy)|Siergieja Iwanowa]]<ref name="Dolata">[[Bolesław Dolata]], ''Wyzwolenie Polski 1944-1945''. Warszawa 1971, s. 596.</ref>. W 1944 uczestniczył w [[Operacja lwowsko-sandomierska|operacji lwowsko-sandomierskiej]] [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] uczestnicząc w walkach o [[Przemyśl]]. Następnie brał udział w walkach na [[Przyczółek baranowsko-sandomierski|przyczółku baranowsko-sandomierskim]].
Na ziemiach polskich brał udział w [[Operacja lwowsko-sandomierska|operacji lwowsko-sandomierskiej]] [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] uczestnicząc m.in. w walkach o [[Przemyśl]]. Następnie uczestniczył w walkach na [[Przyczółek baranowsko-sandomierski|przyczółku baranowsko-sandomierskim]] oraz w walkach kończących [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupację niemiecką]] w następujących miejscowościach: [[Częstochowa]], [[Jędrzejów]], [[Kłobuck]], [[Praszka]], [[Radomsko]], [[Rybnik]] i [[Wieluń]]{{odn|Dolata|Jurga|1977|s=90,185,208,411,437,448,583}}. W czasie tych walk dowodzony był głównie przez gen. mjra [[Siergiej Iwanow (wojskowy)|Siergieja Iwanowa]]{{odn|Dolata|1971|s=596}}.


W czasie [[Operacja wiślańsko-odrzańska|operacji wiślańsko-odrzańskiej]] 7 Korpus prowadząc natarcie razem z jednostkami [[52 Armia (ZSRR)|52 Armii]] opanował [[Jędrzejów]]. W nocy z 15 na 16 stycznia 1945 sforsował rzekę [[Pilica|Pilicę]]. Następnie zgodnie z rozkazem, prowadził natarcie w kierunku [[Częstochowa|Częstochowy]], w czasie którego był atakowany przez niemieckie lotnictwo. Ataki lotnicze ustały kiedy wojska z [[54 Gwardyjska Brygada Pancerna|54 Gwardyjskiej Brygady Pancernej]] opanowały lotnisko we wsi [[Lotnisko Częstochowa-Rudniki|Rudniki]]<ref>Bolesław Dolata, [[Tadeusz Jurga]], ''Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939–1945. Wybrane miejsca bitew, walk i akcji bojowych''. Warszawa 1971, s.91.</ref>.
W czasie [[Operacja wiślańsko-odrzańska|operacji wiślańsko-odrzańskiej]] 7 Gwardyjski Korpus Pancerny prowadząc natarcie razem z jednostkami [[52 Armia (ZSRR)|52 Armii]] opanował [[Jędrzejów]]. W nocy z 15 na 16 stycznia 1945 sforsował rzekę [[Pilica|Pilicę]]. Następnie zgodnie z rozkazem, prowadził natarcie w kierunku [[Częstochowa|Częstochowy]], w czasie którego był atakowany przez niemieckie lotnictwo. Ataki lotnicze ustały kiedy wojska z [[54 Gwardyjska Brygada Pancerna|54 Gwardyjskiej Brygady Pancernej]] opanowały lotnisko we wsi [[Lotnisko Częstochowa-Rudniki|Rudniki]]{{odn|Dolata|Jurga|1977|s=91}}. W walkach o Częstochowę polegli m.in.: starszy lejtnant Adam Kowalczuk i kpt. Michaił Kuźmin{{odn|Płowecki|1973|s=101}}.
{{Osobny artykuł|Walki o Częstochowę (1945)}}
Po walkach o Częstochowę 7 Gwardyjski Korpus Pancerny prowadził działania pościgowe w kierunku [[Wrocław]]ia.


W czasie dalszych działań bojowych prowadzonych na terytorium III Rzeszy uczestniczył w zdobyciu m.in. [[Bolesławiec|Bunzlau]], [[Chojnów|Haynau]], [[Lubań (województwo dolnośląskie)|Lauban]], [[Nowogrodziec|Naumburg am Queis]] i [[Złotoryja|Goldberg]]{{odn|Dolata|Jurga|1977|s=41,69,263,327,630}}.
Po walkach o Częstochowę 7 Korpus prowadził działania pościgowe w kierunku [[Wrocław]]ia. Kontynuując ofensywę uczestniczył w walkach o [[Wieluń]], [[Bolesławiec]]<ref>Bolesław Dolata, [[Tadeusz Jurga]], ''Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939–1945. Wybrane miejsca bitew, walk i akcji bojowych''. Warszawa 1971, s.41.</ref> i [[Chojnów]]<ref>Bolesław Dolata, [[Tadeusz Jurga]], ''Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939–1945. Wybrane miejsca bitew, walk i akcji bojowych''. Warszawa 1971, s.68.</ref>. Najcięższe walki toczył o [[Lubań (województwo dolnośląskie)|Lubań]]. Miasteczko zostało ostatecznie zdobyte 9 maja 1945 przez wojska [[31 Armia (ZSRR)|31 Armii]] w ramach [[Operacja praska|operacji praskiej]].
Najcięższe walki toczył o [[Lubań (województwo dolnośląskie)|Lauban]]. Miasteczko zostało ostatecznie zdobyte 9 maja 1945 przez wojska [[31 Armia (ZSRR)|31 Armii]] w ramach [[Operacja praska|operacji praskiej]].


Po zakończeniu [[Operacja berlińska|operacji berlińskiej]] w czasie której zdobyta został stolica Niemiec, 7 Gwardyjski Korpus Pancerny szlak bojowy zakończył w rejonie czeskiej [[Praga|Pragi]]<ref>{{Cytuj | url=https://pamyat-naroda.ru/warunit/id5546/ | tytuł=Память народа::Подлинные документы о Второй Мировой войне<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=pamyat-naroda.ru | data dostępu=2024-05-19}}</ref>.
== Struktura organizacyjna ==
* [[54 Gwardyjska Brygada Pancerna]] (ros. ''54-я гвардейская танковая бригада'') - dowódca generał major [[Iwan Czugunkow]]<ref>Ryszard Majewski, ''Wrocław godzina zero''. Krajowa Agencja Wydawnicza 1985, s.28</ref>.
* [[55 Gwardyjska Brygada Pancerna]] (ros. ''55-я гвардейская танковая бригада'') - dowódca generał major [[Dawid Draguński]]<ref>Robert Zwierzyniecki, ''Walki na przyczółku sandomierskim w latach 1944–1945''. Kraków 2018, s. 111.</ref>.
* [[56 Gwardyjska Brygada Pancerna]] (ros. ''56-я гвардейская танковая бригада'') - dowódca generał major [[Zachar Slusarenko]]<ref>Bolesław Dolata, [[Tadeusz Jurga]], ''Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939–1945. Wybrane miejsca bitew, walk i akcji bojowych''. Warszawa 1971, s.448</ref>.
* [[23 Gwardyjska Brygada Zmotoryzowana]] (ros. ''23-я гвардейская мотострелковая бригада'') - dowódca płk [[Aleksandr Gołowaczow]]<ref>Bolesław Dolata, [[Tadeusz Jurga]], ''Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939–1945. Wybrane miejsca bitew, walk i akcji bojowych''. Warszawa 1971, s.53</ref>.


== Dowódcy korpusu ==
== Dowództwo korpusu ==
* gen. mjr [[Filipp Rudkin]] (26.07.1943 - 06.08.1943),
* gen. mjr [[Siergiej Iwanow (wojskowy)|Siergiej Iwanow]] (w okresie walk na ziemiach polskich)<ref name="Dolata" />.
* gen. mjr Kiryłł Suleikow (03.08.1943 - 14.12.1943),
* gen. mjr Siergiej Iwanow (14.12.1943 - 20.07.1944),
* gen. mjr [[Wasilij Mitrofanow]] (21.07.1944 - 07.10.1944),
* gen. mjr Siergiej Iwanow (08.10.1944 - 10.04.1945),
* gen. mjr [[Wasilij Nowikow]] (09.04.1945 - 00.08.1945)<ref>{{Cytuj | url=http://tankfront.ru/ussr/tk/gvtk07.html | tytuł=7-й гвардейский танковый корпус<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=ru/ussr/tk/gvtk07.html | data dostępu=2024-04-22}}</ref>.
Szef sztabu:
* płk [[Aleksandr Łozowski]] (26.07.1943 - 18.02.1944)
* płk [[Grigorij Puzankow]] (07.12.1943 - 09.05.1945)<ref>{{Cytuj | url=https://pamyat-naroda.ru/warunit/id5546/ | tytuł=Память народа::Подлинные документы о Второй Мировой войне<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=pamyat-naroda.ru | data dostępu=2024-05-19}}</ref>.

== Struktura organizacyjna ==
* [[54 Gwardyjska Brygada Pancerna]], dowódca: gen. mjr [[Iwan Czugunkow]]{{odn|Majewski|1985|s=28}}
* [[55 Gwardyjska Brygada Pancerna]], dowódca gen. mjr [[Dawid Draguński]]{{odn|Zwierzyniecki|2018|s=111}}
* [[56 Gwardyjska Brygada Pancerna]], dowódca gen. mjr [[Zachar Slusarenko]]{{odn|Dolata|Jurga|1977|s=448}}
* [[23 Gwardyjska Brygada Piechoty Zmotoryzowanej]], dowódca płk [[Aleksandr Gołowaczow]]{{odn|Dolata|Jurga|1977|s=53}}{{odn|Bahm|2015|s=251}}.


== Przypisy ==
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Przypisy}}


== Bibliografia ==
[[Kategoria:Korpusy pancerne]]
* {{Cytuj książkę |imię= Karl |nazwisko= Bahm | autor link = |tytuł= Berlin 1945 |miejsce= Warszawa |data= 2015 | isbn = 9788311135710 |odn= tak}}
[[Kategoria:Korpusy radzieckie]]
* {{cytuj książkę|imię = Bolesław |nazwisko = Dolata | nazwisko2 = Jurga | imię2 = Tadeusz |autor link = |tytuł = Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939-1945 |miejsce = Warszawa |rok = 1977 |isbn =|odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |imię=Bolesław |nazwisko=Dolata | autor link = |tytuł=Wyzwolenie Polski 1944-1945 |miejsce=Warszawa |data=1971 | isbn = |odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |imię= Robert |nazwisko= Forczyk | autor link = |tytuł= Wojna pancerna na froncie wschodnim 1943-1945. Czerwony walec |miejsce= Łódź |data= 2020 | isbn = 9788377312551|odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |imię= Ryszard |nazwisko= Majewski | autor link = |tytuł= Wrocław godzina zero |miejsce= Warszawa |data= 1985 | isbn = |odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |imię=Janusz |nazwisko= Płowecki | autor link = Janusz Płowecki |tytuł= Wyzwolenie Częstochowy 1945 |miejsce= Warszawa |data= 1973 | isbn = |odn=tak}}
* {{Cytuj książkę |imię=Robert |nazwisko= Zwierzyniecki | autor link = |tytuł= Walki na przyczółku sandomierskim w latach 1944–1945 |miejsce= Kraków |data= 2018 | isbn = |odn=tak}}

{{Siły zbrojne ZSRR}}

[[Kategoria:Radzieckie korpusy pancerne]]
[[Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1943]]
[[Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1946]]
[[Kategoria:Jednostki wojskowe odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru]]
[[Kategoria:Jednostki wojskowe odznaczone Orderem Lenina]]
[[Kategoria:Jednostki wojskowe odznaczone Orderem Suworowa]]

Aktualna wersja na dzień 23:08, 23 maj 2024

7 Gwardyjski Korpus Pancerny
7-й гвардейский танковый корпус
Historia
Państwo

 ZSRR

Sformowanie

1943

Rozformowanie

1946

Nazwa wyróżniająca

Berliński

Tradycje
Rodowód

15 Korpus Pancerny

Dowódcy
Pierwszy

gen. mjr Filipp Rudkin

Ostatni

gen. mjr Wasilij Nowikow

Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych

Armia Czerwona

Rodzaj wojsk

wojska pancerne

Podległość

3 Gwardyjska Armia Pancerna,

Skład

54 Gwardyjska Brygada Pancerna
55 Gwardyjska Brygada Pancerna
56 Gwardyjska Brygada Pancerna
23 Gwardyjska Brygada Zmotoryzowana

Odznaczenia
[1]
Czołgi 7 Gwardyjskiego Korpusu Pancernego podczas operacji berlińskiej

7 Berliński Gwardyjski Korpus Pancerny odznaczony Orderem Lenina, dwukrotnie Orderem Czerwonego Sztandaru i Orderem Suworowa (ros. 7-й гвардейский танковый Берлинский ордена Ленина, дважды Краснознамённый, ордена Суворова корпус) – jednostka pancerna Armii Czerwonej, uczestniczyła w walkach przeciw armii niemieckiej na terytorium Związku Radzieckiego, Polski i III Rzeszy.

7 Gwardyjski Korpus Pancerny został utworzony rozkazem z 26 lipca 1943, przez przemianowanie 15 Korpusu Pancernego[2]. Przeciw armii niemieckiej walczył głównie w składzie 3 Armii Pancerna Gwardii[3].

Na ziemiach polskich brał udział w operacji lwowsko-sandomierskiej Armii Czerwonej uczestnicząc m.in. w walkach o Przemyśl. Następnie uczestniczył w walkach na przyczółku baranowsko-sandomierskim oraz w walkach kończących okupację niemiecką w następujących miejscowościach: Częstochowa, Jędrzejów, Kłobuck, Praszka, Radomsko, Rybnik i Wieluń[4]. W czasie tych walk dowodzony był głównie przez gen. mjra Siergieja Iwanowa[5].

W czasie operacji wiślańsko-odrzańskiej 7 Gwardyjski Korpus Pancerny prowadząc natarcie razem z jednostkami 52 Armii opanował Jędrzejów. W nocy z 15 na 16 stycznia 1945 sforsował rzekę Pilicę. Następnie zgodnie z rozkazem, prowadził natarcie w kierunku Częstochowy, w czasie którego był atakowany przez niemieckie lotnictwo. Ataki lotnicze ustały kiedy wojska z 54 Gwardyjskiej Brygady Pancernej opanowały lotnisko we wsi Rudniki[6]. W walkach o Częstochowę polegli m.in.: starszy lejtnant Adam Kowalczuk i kpt. Michaił Kuźmin[7].

 Osobny artykuł: Walki o Częstochowę (1945).

Po walkach o Częstochowę 7 Gwardyjski Korpus Pancerny prowadził działania pościgowe w kierunku Wrocławia.

W czasie dalszych działań bojowych prowadzonych na terytorium III Rzeszy uczestniczył w zdobyciu m.in. Bunzlau, Haynau, Lauban, Naumburg am Queis i Goldberg[8]. Najcięższe walki toczył o Lauban. Miasteczko zostało ostatecznie zdobyte 9 maja 1945 przez wojska 31 Armii w ramach operacji praskiej.

Po zakończeniu operacji berlińskiej w czasie której zdobyta został stolica Niemiec, 7 Gwardyjski Korpus Pancerny szlak bojowy zakończył w rejonie czeskiej Pragi[9].

Dowództwo korpusu[edytuj | edytuj kod]

  • gen. mjr Filipp Rudkin (26.07.1943 - 06.08.1943),
  • gen. mjr Kiryłł Suleikow (03.08.1943 - 14.12.1943),
  • gen. mjr Siergiej Iwanow (14.12.1943 - 20.07.1944),
  • gen. mjr Wasilij Mitrofanow (21.07.1944 - 07.10.1944),
  • gen. mjr Siergiej Iwanow (08.10.1944 - 10.04.1945),
  • gen. mjr Wasilij Nowikow (09.04.1945 - 00.08.1945)[10].

Szef sztabu:

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 7-й гвардейский танковый корпус [online], ru/ussr/tk/gvtk07.html [dostęp 2024-04-22].
  2. 7-й гвардейский танковый корпус [online], ru/ussr/tk/gvtk07.html [dostęp 2024-04-22].
  3. Forczyk 2020 ↓, s. 487.
  4. Dolata i Jurga 1977 ↓, s. 90,185,208,411,437,448,583.
  5. Dolata 1971 ↓, s. 596.
  6. Dolata i Jurga 1977 ↓, s. 91.
  7. Płowecki 1973 ↓, s. 101.
  8. Dolata i Jurga 1977 ↓, s. 41,69,263,327,630.
  9. Память народа::Подлинные документы о Второй Мировой войне [online], pamyat-naroda.ru [dostęp 2024-05-19].
  10. 7-й гвардейский танковый корпус [online], ru/ussr/tk/gvtk07.html [dostęp 2024-04-22].
  11. Память народа::Подлинные документы о Второй Мировой войне [online], pamyat-naroda.ru [dostęp 2024-05-19].
  12. Majewski 1985 ↓, s. 28.
  13. Zwierzyniecki 2018 ↓, s. 111.
  14. Dolata i Jurga 1977 ↓, s. 448.
  15. Dolata i Jurga 1977 ↓, s. 53.
  16. Bahm 2015 ↓, s. 251.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karl Bahm: Berlin 1945. Warszawa: 2015. ISBN 978-83-11-13571-0.
  • Bolesław Dolata, Tadeusz Jurga: Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939-1945. Warszawa: 1977.
  • Bolesław Dolata: Wyzwolenie Polski 1944-1945. Warszawa: 1971.
  • Robert Forczyk: Wojna pancerna na froncie wschodnim 1943-1945. Czerwony walec. Łódź: 2020. ISBN 978-83-7731-255-1.
  • Ryszard Majewski: Wrocław godzina zero. Warszawa: 1985.
  • Janusz Płowecki: Wyzwolenie Częstochowy 1945. Warszawa: 1973.
  • Robert Zwierzyniecki: Walki na przyczółku sandomierskim w latach 1944–1945. Kraków: 2018.