Orzech szary
Wygląd
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek |
orzech szary |
Nazwa systematyczna | |
Juglans cinerea L. Syst. nat. ed. 10, 2:1273. 1759 | |
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
Zasięg | |
Orzech szary (Juglans cinerea L.) – gatunek drzewa należący do rodziny orzechowatych. Występuje naturalnie we wschodniej części Ameryki Północnej – od Minnesoty aż do Georgii[4]. W Polsce uprawiany, czasami dziczeje i uważany jest za gatunek lokalnie zadomowiony (jako kenofit)[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Pokrój jest smukły. Dorasta do 24 m wysokości[4].
- Kora: Kora ma popielatoszarą barwę. Jest podobna do kory orzecha włoskiego, lecz nieco ciemniejsza. Jest szorstka i głęboko spękana[4].
- Pędy
- Młode pędy są pokryte lepkim, długim kutnerem, który ma czerwoną barwę. Ściera się po upływie jednego roku[4].
- Pąki: Mają różowo-białą barwę[4].
- Liście
- Liście osiągają do 70 cm długości. Są złożone z 11—17 listków. Listki są cienkie, szerokie i mają jasnozieloną barwę. Młode listki są owłosione z wierzchu, lecz później stają się nagie. Od spodu są szare i gruczołowato owłosione. Ogonek liściowy również jest pokryty lepkimi i czerwonymi włoskami. Liście wydzielają silny, słodki aromat[4].
- Kwiaty
- Kwiaty zebrane są w kwiatostany zwane kotkami[4].
- Owoce
- Owocami są pestkowce, zebrane w grona składające się z 3-5 sztuk. Okrywa otaczająca owoc pokryta jest lepkimi włoskami. Zdrewniała owocnia jest zwykle z obu stron zaostrzona. Nasiona są jadalne. Mają słodki i maślany smak[4].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Dawniej w Ameryce Północnej liście i kora orzecha szarego były wykorzystywane jako naturalny środek przeczyszczający[4].
-
Pokrój
-
Kwiatostan męski
-
Owoc
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-08] (ang.).
- ↑ Juglans cinerea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Johnson O., More D.: Drzewa. Warszawa: Multico, 2009, s. 180. ISBN 978-83-7073-643-9.
- ↑ B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, 2012. ISBN 978-83-62940-34-9.
Identyfikatory zewnętrzne:
- BioLib: 38444
- EoL: 596229
- EUNIS: 173151
- Flora of North America: 233500716
- GBIF: 3054352
- identyfikator iNaturalist: 54792
- IPNI: 442334-1
- ITIS: 19250
- NCBI: 91214
- Plant Finder: 281347
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2331793
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:442334-1
- identyfikator Tropicos: 16700001
- USDA PLANTS: JUCI
- CoL: 3QRSG