Ranitydyna
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||
Wzór sumaryczny |
C13H22N4O3S | ||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Masa molowa |
314,40 g/mol | ||||||||||||||||||||||||
Wygląd |
ciało stałe o charakterystycznym zapachu i gorzkim smaku[1] | ||||||||||||||||||||||||
Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||
Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||
PubChem | |||||||||||||||||||||||||
DrugBank | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||
Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||||||||
ATC | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
|
Ranitydyna – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek z grupy blokerów H2, hamujący wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka. Jest stosowany głównie w terapii choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy.
Mechanizm działania
[edytuj | edytuj kod]Ranitydyna jest specyficznym antagonistą kompetycyjnym receptora histaminowego H2 w błonie śluzowej żołądka, hamującym wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe; w mniejszym stopniu wpływa na zmniejszenie wydzielania pepsyny i soku żołądkowego.
Hamowanie wydzielania przebiega zarówno w fazie spoczynkowej (silnie hamuje wydzielanie nocne), jak i pobudzonej pokarmem, kofeiną, insuliną, histaminą, cholinomimetykami, pentagastryną i gastryną. Ranitydyna działa silniej od cymetydyny i w przeciwieństwie do niej nie hamuje enzymów mikrosomalnych w wątrobie. Nie wpływa również na wytwarzanie śluzu i wydzielanie enzymów trzustkowych.
Po podaniu doustnym dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Po 2 godzinach osiąga maksymalne stężenie we krwi, działanie utrzymuje się około 12 godzin. Po podaniu domięśniowym szybko wchłania się, a maksymalne stężenie we krwi występuje w ciągu 15 min. Przenika przez barierę łożyska i do mleka matki. Ulega także eliminacji poprzez hemodializę.
Wskazania
[edytuj | edytuj kod]- choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
- choroba refluksowa przełyku
- zespół Zollingera-Ellisona
- łagodzenie objawów ze strony przewodu pokarmowego (zgaga, niestrawność)
- profilaktyka wrzodów stresowych i krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego
- zapobieganie zachłystowemu zapaleniu płuc w czasie znieczulenia ogólnego
Przeciwwskazania
[edytuj | edytuj kod]Przeciwwskazania do stosowania leku[3]:
- nadwrażliwość na lek
- nowotworowy charakter dolegliwości
- ostra porfiria w wywiadzie
Działania niepożądane
[edytuj | edytuj kod]- zaburzenia widzenia
- bóle i zawroty głowy
- senność lub zaburzenia snu
- zaburzenia rytmu serca
- nudności, wymioty
- zaparcia
- biegunka
- zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Bardzo rzadko:
- małopłytkowość
- leukopenia
- granulocytopenia
- zaburzenia potencji
- ginekomastia
- reakcje uczuleniowe
O ile nie wystąpią objawy niepożądane (np. senność, stan splątania, niewyraźne widzenie), lek nie wpływa na zdolność do kierowania pojazdami mechanicznymi i obsługi maszyn[4].
Stosowanie w trakcie ciąży i karmienia
[edytuj | edytuj kod]Klasyfikacja FDA leków stosowanych w ciąży: kategoria B (nie zaleca się stosowania w okresie karmienia piersią).
Dawkowanie
[edytuj | edytuj kod]Według zaleceń lekarza.
Preparaty
[edytuj | edytuj kod]Preparaty dopuszczone do obrotu w Polsce (1.01.2020)[5]: Gastranin Zdrovit, Raniberl Max, Ranic, Ranigast, Ranigast Fast, Ranigast Max, Ranigast Pro, Ranimax, Ranisan, Ranitydyna, Riflux, Solvertyl, Zantac. We wrześniu 2019 r. część preparatów została wycofana z powodu zanieczyszczenia rakotwórczą N-nitrozodimetyloaminą (NDMA)[6][7]. W listopadzie 2020 r. Europejska Agencja Leków zaleciła wstrzymanie obrotu w Europie wszystkimi preparatami ranitydyny[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Ranitidine, [w:] PubChem, United States National Library of Medicine, CID: 3001055 (ang.).
- ↑ Katherine S. Lovejoy i inni, Utilization of Metal Halide Species Ambiguity to Develop Amorphous, Stabilized Pharmaceutical Agents As Ionic Liquids, „Crystal Growth & Design”, 12 (11), 2012, s. 5357–5364, DOI: 10.1021/cg300969u, ISSN 1528-7483 [dostęp 2021-01-07] (ang.).
- ↑ Ranitydyna, [w:] Indeks Leków MP, opis substancji, Medycyna Praktyczna [dostęp 2021-01-07] .
- ↑ Riflux. Charakterystyka produktu leczniczego, [w:] Rejestr Produktów Leczniczych, Polfarmex SA [dostęp 2021-01-07] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-10] .
- ↑ Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, według stanu na dzień 1 stycznia 2020 r. Załącznik nr 1, „Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia z 2020, poz. 48” [dostęp 2021-04-15] .
- ↑ Wstrzymanie w obrocie leków z ranitydyną, [w:] Gastrologia [online], mp.pl, 23 września 2019 [dostęp 2021-01-07] .
- ↑ Katarzyna Lechowicz-Dyl , 5 decyzji GIF dot. wycofania leków z ranitydyną, [w:] Gastrologia [online], mp.pl, 29 października 2019 [dostęp 2021-01-07] .
- ↑ EMA confirms recommendation to suspend all ranitidine medicines in the EU [online], European Medicines Agency, 24 listopada 2020 [dostęp 2021-04-15] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Indeks leków Medycyny Praktycznej 2006. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2006, s. 534 i 535. ISBN 83-7430-060-4.