Armen Tachtadżian
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
10 czerwca 1910 |
Data i miejsce śmierci |
13 listopada 2009 |
doktor nauk biologicznych | |
Specjalność: botanika | |
Odznaczenia | |
Armen Lewonowicz Tachtadżian (ros. Армен Левонович Тахтаджян, ur. 10 czerwca 1910 w Şuşy, zm. 13 listopada 2009 w Sankt Petersburgu) – botanik rosyjsko-ormiański. Główne działy jego działań naukowych to ewolucja roślin, systematyka i biogeografia. Do innych jego zainteresowań i specjalności naukowych należała morfologia roślin kwiatowych, paleobotanika i flora Kaukazu.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ukończył w 1932 Wszechzwiązkowy Instytut Kultur Subtropikalnych w Tbilisi, pracował w oddziale Wszechzwiązkowego Instytutu Hodowli Roślin w Suchumi, 1938-1948 kierował katedrą Uniwersytetu Erywańskiego i jednocześnie pracował w Instytucie Botanicznym im. Komarowa w St. Petersburgu (dawniej Leningradzie), gdzie w 1940 rozwinął własną klasyfikację roślin kwiatowych, kładącą nacisk na relacje filogenetyczne. W 1944 został doktorem nauk biologicznych i profesorem, w latach 1944–1948 był dyrektorem Instytutu Botanicznego Akademii Nauk Armeńskiej SRR, 1949–1961 profesorem Uniwersytetu Leningradzkiego, a od 1954 kierownikiem Wydziału Botanicznego Akademii Nauk ZSRR. 1 lipca 1966 został członkiem korespondentem, a 28 listopada 1972 akademikiem Akademii Nauk ZSRR. W 1977 r. został członkiem zagranicznym PAN[1]. W latach 1976–1987 był dyrektorem Instytutu Botanicznego im. Komarowa w Leningradzie Jego system klasyfikacji nie był znany w krajach zachodnich do lat 50. Pod koniec lat 50. nawiązał kontakt i współpracę ze znanym botanikiem amerykańskim Arthurem Cronquistem. Zaproponowana przez Cronquista klasyfikacja roślin nosi wyraźne wpływy współpracy z Tachtadżianem oraz innymi botanikami z Instytutu Komarowa.
System klasyfikacji roślin okrytonasiennych Tachtadżiana (system Tachtadżiana) ujmuje je jako gromadę Magnoliophyta, z dwoma klasami: Magnoliopsida (dwuliścienne) i Liliopsida (jednoliścienne). Te dwie klasy są podzielone na podklasy, nadrzędy, rzędy i rodziny.
Klasyfikacja Tachtadżiana przypomina system Cronquista, jest jednak nieco bardziej skomplikowana na wyższych poziomach taksonomicznych. Dzięki węższemu ujęciu rzędów i rodzin powiązania ewolucyjne są łatwiejsze do ogarnięcia. Klasyfikacja Tachtadżiana pozostaje w użyciu, np. w ogrodzie botanicznym w Montrealu (Montréal Botanical Garden).
Tachtadżian rozwinął także system regionów botanicznych (ang. floristic regions).
Opisane przez niego rośliny mają dołączony skrót Takht.[2]
Ważniejsze prace
[edytuj | edytuj kod]- Morfologičeskaja evoljucija pokrytosemennyh, 1948
- Voprosy evoljucionnoj morfologii rastenij, 1954
- A. Takhtajan, Th. J. Crovello & A. Cronquist. 1986. Floristic Regions of the World.
- A. Takhtajan. 1991. Evolutionary Trends in Flowering Plants.
- A. Takhtajan. 1997. Diversity and Classification of Flowering Plants. Columbia University Press. ISBN 0-231-10098-1.
- A. Takhtajan. 2009. Flowering Plants. Springer Verlag.
Nagrody i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Medal Sierp i Młot Bohatera Pracy Socjalistycznej (16 października 1990)
- Order Lenina (16 października 1990)
- Order Czerwonego Sztandaru Pracy (dwukrotnie – 26 czerwca 1970 i 17 września 1975)
- Order Przyjaźni Narodów (16 czerwca 1980)
- Nagroda Państwowa ZSRR (1981)
- Nagroda im. Komarowa Akademii Nauk ZSRR (1969)
I medale.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Tahtadzjan, Armen L., [w:] Członkowie Polskiej Akademii Nauk [online], PAN [dostęp 2021-09-01] .
- ↑ The International Plant Names Index. 2004. [dostęp 2006-07-26]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- S. G. Zhilin, 2002. Szkoły botaniczne Armena Leonowicza Tachtadżjana (w dziewięćdziesięciolecie urodzin). Botanical scientific schools of Armen Leonovich Takhtajan (on the 90th anniversary of his birth). // Wiadomości Botaniczne 46(1/2): 7-17 (tłumaczył: P. Köhler).
- http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=10803 (ros.)
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Reveal J. L.: Takhtajan System of Angiosperm Classification. [w:] PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy [on-line]. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. [dostęp 2006-07-26]. (ang.).
- ISNI: 0000000108766682
- VIAF: 19771885
- LCCN: n83048263
- GND: 138875685
- LIBRIS: 1zcfj12k59h5dkk
- BnF: 124421628
- SUDOC: 085863521
- NKC: mzk2010474093
- NTA: 074681249
- BIBSYS: 90098831
- CiNii: DA01039577
- Open Library: OL7934982A
- PLWABN: 9810553480005606
- NUKAT: n97023007
- J9U: 987007587509805171
- LNB: 000071772
- LIH: LNB:V*389250;=BN