Stonoga murowa
|
Ten artykuł od 2022-07 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł. |
Oniscus asellus[1] | |
Linnaeus, 1758 | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Typ | |
Podtyp | |
Gromada | |
Rząd | |
Podrząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek |
stonoga murowa |
Stonoga murowa (Oniscus asellus) – skorupiak z rodziny Oniscidae, nazywany również stonogiem myszatym. Jest to niewielkich rozmiarów zwierzę, które często zamieszkuje piwnice lub szklarnie, wyrządzając przy tym ogromne szkody, głównie w uprawach roślin[3].
Gatunkiem pokrewnym stonogi murowej, z którym często jest mylona, jest prosionek szorstki. Niektóre stonogi murowe żyją we wspólnych siedliskach z prosionkami szorstkimi.
Budowa i wygląd zewnętrzny
[edytuj | edytuj kod]- Długość: do 18 mm, szerokość: 6–10 mm;
- Kształt: jajowaty, szeroki, spłaszczony grzbietobrzusznie[2];
- Pancerz: chitynowy, wodoodporny, stanowi ochronę ciała;
- Ubarwienie: w większości szare, z jasnymi plamkami na grzbiecie;
- Głowa (a dokładnie głowotułów, cefalotoraks)[2]:
- Pereon (tułów, toraks)[2]:
- Pleon (odwłok, abdomen)[2]:
- Nie potrafi zwinąć się w kulkę[2]
Środowisko życia
[edytuj | edytuj kod]Stonogi mogą żyć jedynie w środowisku wilgotnym. Unikają miejsc nasłonecznionych, ponieważ może to doprowadzić do śmierci przez wyschnięcie. Można je spotkać pod odstającą korą w lesie, w butwiejących kłodach oraz na cmentarzach czy ruinach zamków. Gdy środowisko nie sprzyja stonogom, ukrywają się one w piwnicach lub szklarniach.
Odżywianie
[edytuj | edytuj kod]Podstawowym pożywieniem stonogi są butwiejące resztki roślin oraz szczątki zwierząt. Rzadziej żywią się świeżymi roślinami. Czasami zjadają martwe szczątki swojego gatunku, a w czasie linienia dochodzi do kanibalizmu.
Rozmnażanie i rozwój
[edytuj | edytuj kod]Do kopulacji dochodzi w całkowitych ciemnościach. Samiec przekazuje nasienie samicy, gdy znajdzie się na grzbiecie pod nią. Cały proces trwa ok. 5 minut. Po zakończeniu kopulacji, samica składa jaja do komory lęgowej, która znajduje się na spodzie ciała. Po rozwoju zarodkowym, z komory lęgowej uwalniane są larwy. Po kilku procesach linienia larwy przekształcają się w osobniki dorosłe.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Stonoga występuje w środkowej i północnej Europie, a także zachodniej Azji[potrzebny przypis].
Jest gatunkiem pochodzenia atlantyckiego, w Polsce zasiedla głównie siedliska synantropijne, naturalne tylko na wybrzeżu i na stanowiskach na Dolnym Śląsku i w Sudetach[5].
Często można je zauważyć na murach podczas wilgotnych dni[6].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Oniscus asellus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Jeffrey W. Shultz. A guide to the identification of the terrestrial Isopoda of Maryland, U.S.A. (Crustacea). „ZooKeys”. 801, s. 207–228, 2018. DOI: 10.3897/zookeys.801.24146. [dostęp 2019-09-10]. (ang.). (PDF).
- ↑ Atlas Świata Zwierząt. T. 36. Polskie Media Amer.Com SA, s. 330.
- ↑ Atlas Świata Zwierząt. T. 36. Polskie Media Amer.Com SA, s. 332.
- ↑ Wojciech B. Jędryczkowski. Synantropijne równonogi lądowe (Isopoda, Oniscoidea) Polski. „Fragmenta Faunistica”. 25 (7), s. 1–12, 1979-12-32. Polska Akademia Nauk; Instytut Zoologii. [dostęp 2019-09-10].
- ↑ Atlas Świata Zwierząt. T. 36. Polskie Media Amer.Com SA, s. 331.