liczyć
(Przekierowano z liczyć się)
liczyć (język polski)
[edytuj]- znaczenia:
czasownik przechodni niedokonany (dk. policzyć)
- (1.1) określać liczbę elementów składających się na dany zbiór
- (1.2) włączać do zbioru
- (1.3) zawierać w sobie określoną ilość elementów
- (1.4) wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. policzyć)
czasownik zwrotny niedokonany liczyć się (dk. policzyć się)
- odmiana:
- (1-3) koniugacja VIb
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik liczyć czas teraźniejszy liczę liczysz liczy liczymy liczycie liczą czas przeszły m liczyłem liczyłeś liczył liczyliśmy liczyliście liczyli ż liczyłam liczyłaś liczyła liczyłyśmy liczyłyście liczyły n liczyłom liczyłoś liczyło tryb rozkazujący niech liczę licz niech liczy liczmy liczcie niech liczą pozostałe formy czas przyszły m będę liczył,
będę liczyćbędziesz liczył,
będziesz liczyćbędzie liczył,
będzie liczyćbędziemy liczyli,
będziemy liczyćbędziecie liczyli,
będziecie liczyćbędą liczyli,
będą liczyćż będę liczyła,
będę liczyćbędziesz liczyła,
będziesz liczyćbędzie liczyła,
będzie liczyćbędziemy liczyły,
będziemy liczyćbędziecie liczyły,
będziecie liczyćbędą liczyły,
będą liczyćn będę liczyło,
będę liczyćbędziesz liczyło,
będziesz liczyćbędzie liczyło,
będzie liczyćczas zaprzeszły m liczyłem był liczyłeś był liczył był liczyliśmy byli liczyliście byli liczyli byli ż liczyłam była liczyłaś była liczyła była liczyłyśmy były liczyłyście były liczyły były n liczyłom było liczyłoś było liczyło było forma bezosobowa czasu przeszłego liczono tryb przypuszczający m liczyłbym,
byłbym liczyłliczyłbyś,
byłbyś liczyłliczyłby,
byłby liczyłliczylibyśmy,
bylibyśmy liczyliliczylibyście,
bylibyście liczyliliczyliby,
byliby liczyliż liczyłabym,
byłabym liczyłaliczyłabyś,
byłabyś liczyłaliczyłaby,
byłaby liczyłaliczyłybyśmy,
byłybyśmy liczyłyliczyłybyście,
byłybyście liczyłyliczyłyby,
byłyby liczyłyn liczyłobym,
byłobym liczyłoliczyłobyś,
byłobyś liczyłoliczyłoby,
byłoby liczyłoimiesłów przymiotnikowy czynny m liczący, nieliczący ż licząca, nielicząca liczące, nieliczące n liczące, nieliczące imiesłów przysłówkowy współczesny licząc, nie licząc rzeczownik odczasownikowy liczenie, nieliczenie
- przykłady:
- (1.1) Zawsze liczę pieniądze, które wypłacam z banku, żeby być pewnym, że dostałem tyle, ile trzeba.
- (1.2) – Trzy osoby jadą. – Licz mnie też. – Czyli cztery, ktoś jeszcze?
- (1.3) Ta grupa liczy sześć osób.
- (1.4) Ten komputer liczy dwa razy szybciej niż poprzedni.
- (1.4) Księgowy siedział przy biurku zawalonym papierami i liczył zawzięcie.
- (2.1) Gramy w chowanego. Adam liczy na głos do dziesięciu, a my się chowamy
- (2.1) Licz do dziesięciu i powiedz „szukam”!
- (2.2) Musisz zrobić to sam i nie licz na moją pomoc!
- (2.3) Wiem, że moja mama mnie kocha i zawsze mogę na nią liczyć.
- (3.1) Licz się ze zdaniem ojca!
- (3.2) Dobrze wiesz, że liczy się dla mnie tylko zdanie ojca. To on zadecyduje, czy mam wyjechać, czy nie.
- synonimy:
- (1.4) kalkulować, rachować
- (2.1) odliczać, rachować
- (2.2) czekać, nastawiać się, przewidywać
- (2.3) polegać, pokładać nadzieję, ufać, wierzyć, żywić zaufanie
- antonimy:
- hiperonimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. liczebność ż, licznik mrz, zliczenie n, zliczanie n, policzenie n, liczenie n, liczba, liczydło
- czas. naliczyć, obliczyć, podliczyć, przeliczyć, rozliczyć, wyliczyć, zaliczyć, zliczyć, policzyć, przeliczać, zaliczać
- przym. liczny, policzalny, obliczeniowy
- przysł. licznie
- związki frazeologiczne:
- liczyć się ze słowami • kto liczy na losy, będzie nagi i bosy • kto się z groszem nie liczy, tego bieda wyćwiczy
- uwagi:
- w czasownikach wtórnie niedokonanych, które utworzono poprzez dodanie przedrostka temat -liczyć przechodzi w -liczać
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) count; (1.4) calculate; (2.3) count, expect; (3.1) consider, take into account
- arabski: (1.1) عد, حسب, عید
- azerski: (1.1) hesablamaq
- baskijski: (1.1) zenbatu; (1.4) kalkulatu; (2.1) zenbatu
- białoruski: (1.1) лічыць
- chorwacki: (1.1) brojati
- czeski: (1.1) počítat
- dolnołużycki: (1.1) licyś
- duński: (1.1) tælle; (1.3) tælle; (1.4) regne; (2.1) tælle; (2.2) regne; (3.2) tælle
- esperanto: (1.1) kalkuli
- fiński: (1.1) luku
- francuski: (1.1) compter; (1.4) calculer; (2.3) compter
- górnołużycki: (1.1) ličić
- hiszpański: (1.1) contar; (1.4) calcular; (2.1) contar
- islandzki: (1.1) telja
- japoński: (1.1) 数える(かぞえる); (1.4) 計算(けいさん)する; (2.3) 信頼(しんらい)する, 信用(しんよう)する
- jidysz: (1.1) ציילן (cejln); (3.1) קוקן (kukn); (3.2) האָבן אַן אויג (hobn an ojg)
- kaszubski: (1.1) lëczëc, rechòwac; (1.2) lëczëc; (1.4) rechòwac
- kataloński: (1.4) calcular
- litewski: (1.1) lykúoti
- łaciński: (1.1) numero, computo
- neapolitański: (1.1) cuntà
- niderlandzki: (1.1) tellen; (1.4) rekenen; (2.3) rekenen op; (3.1) rekening houden met
- niemiecki: (1.1) zählen; (1.4) rechnen; (2.2) erwarten, zumuten, rechnen mit; (3.1) erwägen
- pali: (1.1) gaṇeti
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)
- rosyjski: (1.1) считать; (1.2) включать, учитывать; (1.3) насчитывать; (1.4) рассчитывать; (2.1) считать; (2.2) рассчитывать, надеяться; (2.3) рассчитывать, надеяться; (3.1) считаться; (3.2) считаться
- szwedzki: (1.1) räkna, beräkna, summera; (1.3) räkna, uppgå, utgöra, bestå; (1.4) räkna; (2.1) räkna; (2.2) räkna, förvänta, vänta sig; (3.1) räkna, fästa vikt, ta hänsyn; (3.2) räknas, betyda
- tahitański: (1.1) taiʻo
- tuvalu: (1.1) lau
- ukraiński: (1.1) лічити; (1.4) лічити
- wilamowski: (1.1) cyła; (1.4) raehiyn, rachyn
- włoski: (1.1) calcolare, contare; (1.2) includere; (2.3) fare conto
- xhosa: (1.1) ukuthelekelela
- źródła:
- ↑
Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.