Sámit
Sámit (suomagillii Saamelaiset, dárogillii ja ruoŧagillii Samer ruoššagillii Саамы) dahjege sápmelaččat ásset Ruoššas, Suomas, Ruoŧas ja Norggas. Sámiid ássanguovlu gohččoduvvo Sápmin. Norggas ássá sullii 50-65 000 sápmelačča, Ruoŧas sullii 20 000, Suomas 9 350 [1] ja Ruoššas sullii 2000. Stuorit oassi sámiin hupmet sámegiela, mii lea okta suopmelaš-ugralaš giella mii muhtin muddui sulastahttá suomagielas. Odne gávdnojit maiddái máŋga sámit geat eai šat sámás ja identiteahttavuođđu lea dál varas dahje sogas, ii gielas.
Čearddalaš dovddaldagat
Sámiid álbmotbeaivi lea guovvamánu 6. beaivve. Guovvamánu 6. beaivi avvuduvvo deaivvadeami geažil maid sámit golmma riikkas dolle guovvamánu 6. beaivvi 1917 Troandamis, Norggas.
Sámi leavga
Sámi leavgga lea hábmen dáiddar Astrid Båhl, gii vuittii Sámiráđđi hábmengilvvu. Leavga dohkkehuvvui Åres Ruoŧas sámiid 13. konfereanssas borgemánu 15. beaivve 1986.
- Váldoartihkal: Sámi leavga
Sámi levgenbeaivvit
- Guovvamánu 6.: Sámi álbmotbeaivi
- Njukčamánu 2.: Suoma Sámedikki vuođđudanbeaivi (1996).
- Njukčamánu 22. ja 28. beivviid gaskasaš sotnabeaivi: Márjjabeaivi
- Geassemánu 20. ja geassemánu 26. beivviid gaskasaš lávvardat: Mihcamárbeaivi
- Borgemánu 9.: Ovttastuvvan Našuvnnaid álbmogiidgaskasaš álgoálbmot beaivi
- Borgemánu 15.: Sámi leavgga dohkkehanbeaivi
- Borgemánu 18.: Sámiráđi vuođđudanbeaivi (1956).
- Borgemánu 26.: Ruoŧa Sámedikki vuođđudanbeaivi (1993).
- Golggotmánu 9.: Norgga Sámedikki vuođđudanbeaivi (1989).
- Skábmamánu 9.: Suoma Sámi Parlameantta vuođđudanbeaivi (1973).
- Skábmamánu 15.: Isak Saba riegádanbeaivi
Historjá
- Váldoartihkal: Sámi historjá
Sámiid dološ osku
Sámedikkit
Sámedikkit leat sámiid álbmotválljen parlameanttat.
- Váldoartihkal: Sámediggi, Norga
- Váldoartihkal: Sámediggi, Ruoŧŧa
- Váldoartihkal: Sámediggi, Suopma
Álgoálbmot státus
Gáldut
- ↑ Saamelaisten lukumäärä vuoden 2007 Saamelaiskäräjävaaleissa: Sámediggi ja Väestörekisterikeskus. (suomagillii)
Urálalaš álbmogat | |
---|---|
enetsat – ersat – esttelaččat – gárjilaččat – hantit – iŋgerlaččat – kamassat – komit – liivilaččat – mansit – mokšalaččat – marilaččat – njenecat – ŋanasanat – sámit – suopmelaččat – selkupat – udmurtat – ungárlaččat – vatjalaččat – vepsalaččat |