Bogdan Kapelan
BOGDAN KAPELAN | |
---|---|
Bogdan Kapelan | |
Datum rođenja | 1914. |
Mesto rođenja | Rašinovac, kod B. Petrovca |
Datum smrti | 3.novembar, 1941 |
Mesto smrti | Užička Požega |
Profesija | pravnik |
Član KPJ od | 1937 |
Učešće u ratovima | Narodnooslobodilačka borba |
U toku NOB-a | komandant Dragačevskog bataljona |
Služba | NOV i PO Jugoslavije |
Narodni heroj od | 24.juli 1953. |
Bogdan Kapelan (Rašinovac, B. Petrovac, 1914 — Užička Požega, 3. novembar 1941), narodni heroj Jugoslavije, komandant Dragačevskog bataljona. Poslije završene gimnazije u Bihaću, pošto se opredijelio za studije, otišao je na Beogradski univerzitet. Upisao je pravo. Studirao je uz rad jer drugog boljeg rješenja nije bilo. On je još za vrijeme školovanja u bihaćkoj Gimnaziji privikao na teške uslove života, navikao da sam o sebi vodi brigu. Tako osamostaljen i spreman na najteže, započeo je novi život u Beogradu. Po dolasku na fakultet, uključio se u studentski pokret i kao mladić svrstao se u grupu naprednih studenata. Isticao se političkom aktivnošću i borbom za bolje uslove života mladih, radničke klaise i naroda u cjelini. Njegova aktivnost, shvatanje i odlučnost da se bori za ostvarivanje programa uveli su ga 1937 u članstvo KPJ. To je bio snažan podsticaj za njegovu dalju političku aktivnost. Na Pravnom fakultetu bio je zadužen da radi sa studentskom omladinom Zemljoradničke stranke. Radio je sa voljom. Uspjesi koje je postigao svrstali su ga u red sposobnih i perspektivnih mladih revolucionara. Istakao se i u martovskim događajima 1941. godine. Došao je 6. april 1941. godine, a potom i okupacija zemlje. Bogdan je ostao u okupiranom Beogradu gdje je kao član KPJ ilegalno nastavio da radi pod teškim uslovima okupacije sve do ustanka 1941. godine, kada po odluci partijskog rukovodstva odlazi u partizane, u okolinu Čačka.
U Dragačevskom odredu, u koji je stupio kao borac, vrlo brzo se afirmisao. Iznad svega isticao se svojom sposobnošću, odnosom prema ljudima, ličnom hrabrošću i držanjem u teškim situacijama. Smjelo i odlučno upadao je u neprijateljski borbeni raspored, ručnim bombama i vatrom stvarao zabunu i unosio strah u njegove redove. Ubrzo je postao komandant Dragačevskog partizanskog odreda, jer je, kod boraca i naroda tog kraja, kao borac i komunista stekao visoko povjerenje i simpatije.
Odred je brzo izrastao u četu, a početkom oktobra 1941. godine, preformirana je u Dragačevski bataljon koji je brojao oko 500 boraca. Bogdan je postavljen za prvog komandanta. Slijedile su borbe za oslobođenje Kraljeva. U drugom neuspjelom napadu na Kraljevo, noću 14/15. 10. u borbi prsa u prsa koja je trajala cijelu noć, čete Dragačevskog bataljona, pod Kapelanovom komandom, prodrle su u njemačke položaje sve do centra grada. Pod pritiskom Nijemaca, četničke izdaje i neaktivnosti nekih partizanskih snaga, grad nije oslobođen.
24. oktobra, Kapelan je primio naređenje od Glavnog štaba NOPO Jugoslavije, da sa bataljonom krene ka groženom Užicu. Štab Čačanskog NOPO naredio je da se krene bez oružja, jer oružja u Užicu ima dovoljno. Takav sporazum je postignut i sa četničkom komandom u Užičkoj Požegi kroz koju su Dragačevci trebali proći vozom za Užice. Za vrijeme pretresa koga su četnici izvršili, Kapelan se suprotstavio. Lično naoružanje nije htio da im preda ni po cijenu teških prijetnji. U Užicu, bataljon je primio naoružanje 31. oktobra, da bi 3. novembra ujutro izvršio napad na četničke snage u Užičkoj Požegi koje su stupile u otvorenu borbu protiv partizanskih snaga.
Teška borba vođena je punih osam časova. U posljednjem, opštem jurišu izvedenom oko 15 časova, savladan je najžešći otpor kod užičkog mosta u kome je herojski pao čuveni komandant Dragačevskog bataljona Bogdan Kapelan, zajedno sa komandirom 2. čete Ratkom Parezanovićem i osam boraca. Samo jedan čas kasnije, Užička Požega je bila slobodna. Ovaj podvig Dragačevskog bataljona skupo je plaćen. Pala su 22 borca, dok ih je 30 ra njeno, ali je najokorjelija četnička grupacija u ovom kraju potučena do nogu.
Za narodnog heroja proglašen 24. 7. 1953. god
- „Narodni heroji Jugoslavije”. Beograd: Mladost. 1975.
Bosanski Petrovac u Narodnooslobodilačkoj borbi