Yunan dili: Redaktələr arasındakı fərq
k r2.7.1) (Bot redaktəsi əlavə edilir: pcd:Grec |
|||
(23 istifadəçi tərəfindən edilmiş 40 dəyişiklik göstərilmir) | |||
Sətir 1: | Sətir 1: | ||
{{digər məna|Yunan}} |
|||
{{Dil |
|||
{{Dil məlumat qutusu |
|||
|rəng = HA |
|rəng = HA |
||
|adı = Yunan dili |
|adı = Yunan dili |
||
|orijinal adı = {{unicode|Ελληνικά [e̞ˌliniˈka]}} |
|orijinal adı = {{unicode|Ελληνικά [e̞ˌliniˈka]}} |
||
|ölkələr = [[Yunanıstan]], [[Kipr]] <br /> icmalar: [[Abxaziya]], [[Avstraliya]], [[Albaniya]], [[Ermənistan]], [[Böyük Britaniya]], [[Almaniya]], [[Gürcüstan]], [[Misir]], [[İsrail]], [[İtaliya]], [[Qazaxıstan]], [[Kanada]], [[Rusiya]], [[ABŞ]], [[Türkiyə]], [[Ukrayna]], [[İsveç]] |
|ölkələr = [[Yunanıstan]], [[Kipr]] <br /> icmalar: [[Abxaziya]], [[Azərbaycan]], [[Avstraliya]], [[Albaniya]], [[Ermənistan]], [[Böyük Britaniya]], [[Almaniya]], [[Gürcüstan]], [[Misir]], [[İsrail]], [[İtaliya]], [[Qazaxıstan]], [[Kanada]], [[Rumıniya]], [[Rusiya]], [[ABŞ]], [[Türkiyə]], [[Ukrayna]], [[İsveç]] |
||
|regionlar = |
|regionlar = |
||
|rəsmi dil = [[Yunanıstan]], [[Kipr]], [[Aİ]] <br />milli azlıqların dili: [[İtaliya]], [[Albaniya]] |
|rəsmi dil = [[Yunanıstan]], [[Kipr]], [[Aİ]] <br />milli azlıqların dili: [[İtaliya]], [[Albaniya]] |
||
|tənzimləyən təşkilat = |
|tənzimləyən təşkilat = |
||
|danışanların sayı = 13 milyondan çox<ref> |
|danışanların sayı = 13 milyondan çox<ref>{{Cite web |title=Ethnologue report for language code: ell |url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=ell |access-date=2012-01-28 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528151907/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=ell |url-status=live }}</ref> |
||
|reytinq = 68<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size|title=Languages by number of speakers|date=2009|publisher=SIL International|lang=en|accessdate=2010-05-08|archiveurl= |
|reytinq = 68<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size|title=Languages by number of speakers|date=2009|publisher=SIL International|lang=en|accessdate=2010-05-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/617NAMVgS?url=http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size|archivedate=2011-08-22|url-status=live}}</ref> |
||
|status = |
|status = |
||
|ölü dil = |
|ölü dil = |
||
Sətir 24: | Sətir 25: | ||
}} |
}} |
||
'''Yunan dili''' ( |
'''Yunan dili''' ({{Dil-el|Ελληνικά}} — Elliniká) — [[Yunanıstan]] və [[Kipr]]in rəsmi dili. Yunanıstanda ölkə əhalisinin 99,9%-i, Cənubi Kiprdə isə 82%-i bu dildə danışır. 4000 illik tarixi vardır. Hind-Avropa dil ailəsinin Qreko-Qrabar qoluna aiddir. Müasir dünyada 13 milyondan çox insan yunan dilində danışır. |
||
==Başlıca ləhcələri== |
|||
== İstinadlar == |
|||
===Dimotiki / (Δημοτική)=== |
|||
<references/> |
|||
Müasir yunancadır. [[Kilsə yazışmaları]] xaric, müasir dövrdə xalqın istifadə etdiyi ləhcədir. |
|||
===Kathareuousa / (Καθαρεύουσα)=== |
|||
{{dil-qaralama}} |
|||
1821-ci ildə müstəqilliyini qazandığı dövrdən 1976-cı ilə kimi dövlətin rəsmi dili bu ləhcədə olmuşdur. 19-cu əsrdə [[Adamantios Korais]]in təşəbbüsü ilə bu ləhcə yaradılıb. Yaradılmasında məqsəd müasir yunancanın qədim yunancaya uyğunlaşdırılması və türkcə sözlərdən dili təmizləmək idi. 1976-cı ildə [[rəsmi dil]] kimi bu ləhcənin istifadəsi aradan qaldırılır. |
|||
===Tsakonika / (Τσακώνικα)=== |
|||
Yunancanın [[Dor ləhcəsi]]nin davamıdır. Yunanıstanın [[Mora yarımadası]]nda 3000-dən çox insanın ana dilidir. |
|||
===Pontus ləhcəsi / (Pομέικα; Romika, Ποντιακά; Pondiaka)=== |
|||
''Romeika ləhcəsi'' də deyilir. 19-cu əsrdən bu ləhcə "Qara Dənizə məxsus" ləhcə olaraq "Pontiaka" adlandırılır. 1923-cü il köçündən sonra [[Türkiyə]]dən [[Yunanıstan]]a köçürülənlər, əsasən Şimali Yunanıstanda yaşayanlar, [[Qara dəniz]] bölgəsində [[Trabzon]], [[Rizə]] və s. illərdə yaşayan [[rumlar]] bu ləhcədə danışır. |
|||
===Kalabriya ləhcəsi / (Κατωιταλικά; Kato italika)=== |
|||
[[İtaliya]]nın Yunanıstana yaxın [[Apuliya]] və [[Kalabriya]] bölgələrində danışılır. Qədim dövrlərdə buralarda koloniyalar qurmuş [[yunanlar]] tərəfindən danışılır. |
|||
===Yəhudi yunancası=== |
|||
''Yevanik'' (ivritcə: Yevan-Yunan) uzun illər [[yəhudi]] yunanlar tərəfindən istifadə olunub. Yazıda [[ivrit əlifbası]] ndan istifadə olunub. İndi demək olar ki, bu ləhcədən istifadə edənlər [[assimilyasiya]] olunublar. Çox az sayda insan istifadə edir. 1987-ci ildə aparılan araşdırmalara görə 35-i [[İsrail]]də olmaqla, dünyada 50 nəfər bu dili bilir. |
|||
== Həmçinin bax == |
|||
*[[Yunan və latın kitabələri]] |
|||
*[[Yunanca beynəlmiləl sözlər]] |
|||
== İstinadlar == |
|||
{{İstinad siyahısı}} |
|||
{{Avropa-dil}} |
{{Avropa-dil}} |
||
{{Yunan dilinin tarixi}} |
|||
{{dil-qaralama}} |
|||
[[Kateqoriya:Yunan dili| ]] |
[[Kateqoriya:Yunan dili| ]] |
||
Sətir 45: | Sətir 69: | ||
[[Kateqoriya:Ukrayna dilləri]] |
[[Kateqoriya:Ukrayna dilləri]] |
||
[[Kateqoriya:Türkiyə dilləri]] |
[[Kateqoriya:Türkiyə dilləri]] |
||
{{Link FM|als}} |
|||
[[ab:Барзен бызшәа]] |
|||
[[af:Grieks]] |
|||
[[als:Griechische Sprache]] |
|||
[[am:ግሪክ (ቋንቋ)]] |
|||
[[an:Idioma griego]] |
|||
[[ang:Crēacisc sprǣc]] |
|||
[[ar:لغة يونانية]] |
|||
[[arc:ܠܫܢܐ ܝܘܢܝܐ]] |
|||
[[arz:يونانى]] |
|||
[[ast:Griegu]] |
|||
[[ba:Грек теле]] |
|||
[[bar:Griachische Sproch]] |
|||
[[bat-smg:Graiku kalba]] |
|||
[[be:Грэчаская мова]] |
|||
[[be-x-old:Грэцкая мова]] |
|||
[[bg:Гръцки език]] |
|||
[[bn:গ্রিক ভাষা]] |
|||
[[bo:ཀེ་རི་སིའི་སྐད།]] |
|||
[[br:Gresianeg]] |
|||
[[bs:Grčki jezik]] |
|||
[[ca:Grec]] |
|||
[[cdo:Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄]] |
|||
[[ceb:Pinulongang Griyego]] |
|||
[[ckb:زمانی یۆنانی]] |
|||
[[crh:Yunan tili]] |
|||
[[cs:Řečtina]] |
|||
[[cv:Грек чĕлхи]] |
|||
[[cy:Groeg (iaith)]] |
|||
[[da:Græsk (sprog)]] |
|||
[[de:Griechische Sprache]] |
|||
[[diq:Yunanki]] |
|||
[[dsb:Grichišćina]] |
|||
[[el:Ελληνική γλώσσα]] |
|||
[[en:Greek language]] |
|||
[[eo:Greka lingvo]] |
|||
[[es:Idioma griego]] |
|||
[[et:Kreeka keel]] |
|||
[[eu:Greziera]] |
|||
[[ext:Luenga griega]] |
|||
[[fa:زبان یونانی]] |
|||
[[fi:Kreikan kieli]] |
|||
[[fo:Grikskt mál]] |
|||
[[fr:Grec (langue)]] |
|||
[[fur:Lenghe greche]] |
|||
[[fy:Gryksk]] |
|||
[[ga:An Ghréigis]] |
|||
[[gan:希臘語]] |
|||
[[gd:Greugais]] |
|||
[[gl:Lingua grega]] |
|||
[[gv:Greagish]] |
|||
[[hak:Hî-lia̍p-ngî]] |
|||
[[he:יוונית]] |
|||
[[hi:यूनानी भाषा]] |
|||
[[hif:Greek bhasa]] |
|||
[[hr:Grčki jezik]] |
|||
[[hsb:Grjekšćina]] |
|||
[[hu:Görög nyelv]] |
|||
[[hy:Հունարեն]] |
|||
[[ia:Lingua grec]] |
|||
[[id:Bahasa Yunani]] |
|||
[[ilo:Pagsasao a Griégo]] |
|||
[[io:Grekiana linguo]] |
|||
[[is:Gríska]] |
|||
[[it:Lingua greca]] |
|||
[[ja:ギリシア語]] |
|||
[[jbo:xesybau]] |
|||
[[jv:Basa Yunani]] |
|||
[[ka:ბერძნული ენა]] |
|||
[[kbd:Алыджыбзэ]] |
|||
[[kk:Грек тілі]] |
|||
[[km:ភាសាក្រិច]] |
|||
[[kn:ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ]] |
|||
[[ko:그리스어]] |
|||
[[koi:Эллин кыв]] |
|||
[[ku:Zimanê yewnanî]] |
|||
[[kv:Эллин кыв]] |
|||
[[kw:Grew]] |
|||
[[ky:Грек тили]] |
|||
[[la:Lingua Graeca]] |
|||
[[lb:Griichesch]] |
|||
[[li:Nuigrieks]] |
|||
[[lij:Lengua grega]] |
|||
[[lmo:Lengua greca]] |
|||
[[ln:Ligreki]] |
|||
[[lt:Graikų kalba]] |
|||
[[lv:Grieķu valoda]] |
|||
[[mdf:Греконь кяль]] |
|||
[[mhr:Грек йылме]] |
|||
[[mk:Грчки јазик]] |
|||
[[ml:ഗ്രീക്ക് ഭാഷ]] |
|||
[[mn:Грек хэл]] |
|||
[[mr:ग्रीक भाषा]] |
|||
[[ms:Bahasa Greek]] |
|||
[[myv:Грекень кель]] |
|||
[[nah:Greciatlahtōlli]] |
|||
[[nds:Greeksche Spraak]] |
|||
[[nds-nl:Grieks]] |
|||
[[ne:यूनानी भाषा]] |
|||
[[new:यवन भाषा]] |
|||
[[nl:Grieks]] |
|||
[[nn:Gresk]] |
|||
[[no:Gresk]] |
|||
[[ny:Chigiriki]] |
|||
[[oc:Grèc (lenga)]] |
|||
[[os:Грекъаг æвзаг]] |
|||
[[pcd:Grec]] |
|||
[[pl:Język grecki]] |
|||
[[pms:Lenga greca]] |
|||
[[pnb:یونانی]] |
|||
[[pnt:Ελλενικόν λαλίαν]] |
|||
[[ps:يوناني ژبه]] |
|||
[[pt:Língua grega]] |
|||
[[qu:Grigu simi]] |
|||
[[ro:Limba greacă]] |
|||
[[ru:Греческий язык]] |
|||
[[rue:Ґрецькый язык]] |
|||
[[rw:Ikigereki]] |
|||
[[sah:Гириэк тыла]] |
|||
[[sc:Limba grega]] |
|||
[[scn:Lingua greca]] |
|||
[[sco:Greek leid]] |
|||
[[se:Greikkagiella]] |
|||
[[sh:Grčki jezik]] |
|||
[[simple:Greek language]] |
|||
[[sk:Grécke jazyky]] |
|||
[[sl:Grščina]] |
|||
[[so:Af Giriig]] |
|||
[[sq:Gjuha greke]] |
|||
[[sr:Грчки језик]] |
|||
[[stq:Griechisk]] |
|||
[[sv:Grekiska]] |
|||
[[sw:Kigiriki]] |
|||
[[szl:Grecko godka]] |
|||
[[ta:கிரேக்கம் (மொழி)]] |
|||
[[te:గ్రీక్ భాష]] |
|||
[[tg:Забони юнонӣ]] |
|||
[[th:ภาษากรีก]] |
|||
[[tl:Wikang Griyego]] |
|||
[[tpi:Tok Gris]] |
|||
[[tr:Yunanca]] |
|||
[[tt:Грек теле]] |
|||
[[udm:Грек кыл]] |
|||
[[ug:گرېك تىلى]] |
|||
[[uk:Грецька мова]] |
|||
[[ur:یونانی زبان]] |
|||
[[uz:Yunon tili]] |
|||
[[vec:Łéngoa greca]] |
|||
[[vep:Grekan kel']] |
|||
[[vi:Tiếng Hy Lạp]] |
|||
[[war:Griniyego]] |
|||
[[xal:Грисин келн]] |
|||
[[xmf:ბერძენული ნინა]] |
|||
[[yi:גריכיש]] |
|||
[[yo:Èdè Gríkì]] |
|||
[[zh:希腊语]] |
|||
[[zh-min-nan:Hi-lia̍p-gú]] |
|||
[[zh-yue:希臘話]] |
|||
[[zu:IsiGreki]] |
Səhifəsinin 07:48, 31 yanvar 2024 tarixinə olan son versiyası
Yunan dili | |
---|---|
Orijinal adı | Ελληνικά [e̞ˌliniˈka] |
Ölkələr |
Yunanıstan, Kipr icmalar: Abxaziya, Azərbaycan, Avstraliya, Albaniya, Ermənistan, Böyük Britaniya, Almaniya, Gürcüstan, Misir, İsrail, İtaliya, Qazaxıstan, Kanada, Rumıniya, Rusiya, ABŞ, Türkiyə, Ukrayna, İsveç |
Rəsmi status |
Yunanıstan, Kipr, Aİ milli azlıqların dili: İtaliya, Albaniya |
Danışanların ümumi sayı | 13 milyondan çox[1] |
Reytinq | 68[2] |
Təsnifatı | |
Kateqoriya | Avrasiya dilləri |
Yazı | yunan əlifbası |
Dil kodları | |
QOST 7.75–97 | гре 157 |
ISO 639-1 | el |
ISO 639-2 | gre (B); ell (T) |
ISO 639-3 | ell |
ISO 639-5 | grk |
ABS ASCL | 2201, 22 |
IETF | grk |
Glottolog | gree1276 |
Yunan dili (yun. Ελληνικά — Elliniká) — Yunanıstan və Kiprin rəsmi dili. Yunanıstanda ölkə əhalisinin 99,9%-i, Cənubi Kiprdə isə 82%-i bu dildə danışır. 4000 illik tarixi vardır. Hind-Avropa dil ailəsinin Qreko-Qrabar qoluna aiddir. Müasir dünyada 13 milyondan çox insan yunan dilində danışır.
Başlıca ləhcələri
[redaktə | mənbəni redaktə et]Dimotiki / (Δημοτική)
[redaktə | mənbəni redaktə et]Müasir yunancadır. Kilsə yazışmaları xaric, müasir dövrdə xalqın istifadə etdiyi ləhcədir.
Kathareuousa / (Καθαρεύουσα)
[redaktə | mənbəni redaktə et]1821-ci ildə müstəqilliyini qazandığı dövrdən 1976-cı ilə kimi dövlətin rəsmi dili bu ləhcədə olmuşdur. 19-cu əsrdə Adamantios Koraisin təşəbbüsü ilə bu ləhcə yaradılıb. Yaradılmasında məqsəd müasir yunancanın qədim yunancaya uyğunlaşdırılması və türkcə sözlərdən dili təmizləmək idi. 1976-cı ildə rəsmi dil kimi bu ləhcənin istifadəsi aradan qaldırılır.
Tsakonika / (Τσακώνικα)
[redaktə | mənbəni redaktə et]Yunancanın Dor ləhcəsinin davamıdır. Yunanıstanın Mora yarımadasında 3000-dən çox insanın ana dilidir.
Pontus ləhcəsi / (Pομέικα; Romika, Ποντιακά; Pondiaka)
[redaktə | mənbəni redaktə et]Romeika ləhcəsi də deyilir. 19-cu əsrdən bu ləhcə "Qara Dənizə məxsus" ləhcə olaraq "Pontiaka" adlandırılır. 1923-cü il köçündən sonra Türkiyədən Yunanıstana köçürülənlər, əsasən Şimali Yunanıstanda yaşayanlar, Qara dəniz bölgəsində Trabzon, Rizə və s. illərdə yaşayan rumlar bu ləhcədə danışır.
Kalabriya ləhcəsi / (Κατωιταλικά; Kato italika)
[redaktə | mənbəni redaktə et]İtaliyanın Yunanıstana yaxın Apuliya və Kalabriya bölgələrində danışılır. Qədim dövrlərdə buralarda koloniyalar qurmuş yunanlar tərəfindən danışılır.
Yəhudi yunancası
[redaktə | mənbəni redaktə et]Yevanik (ivritcə: Yevan-Yunan) uzun illər yəhudi yunanlar tərəfindən istifadə olunub. Yazıda ivrit əlifbası ndan istifadə olunub. İndi demək olar ki, bu ləhcədən istifadə edənlər assimilyasiya olunublar. Çox az sayda insan istifadə edir. 1987-ci ildə aparılan araşdırmalara görə 35-i İsraildə olmaqla, dünyada 50 nəfər bu dili bilir.
Həmçinin bax
[redaktə | mənbəni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ "Ethnologue report for language code: ell". 2010-05-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-01-28.
- ↑ "Languages by number of speakers" (ingilis). SIL International. 2009. 2011-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-05-08.