Yunan dili: Redaktələr arasındakı fərq
Redaktənin izahı yoxdur |
|||
(20 istifadəçi tərəfindən edilmiş 35 dəyişiklik göstərilmir) | |||
Sətir 1: | Sətir 1: | ||
{{digər məna|Yunan}} |
|||
{{Dil |
|||
{{Dil məlumat qutusu |
|||
|rəng = HA |
|rəng = HA |
||
|adı = Yunan dili |
|adı = Yunan dili |
||
|orijinal adı = {{unicode|Ελληνικά [e̞ˌliniˈka]}} |
|orijinal adı = {{unicode|Ελληνικά [e̞ˌliniˈka]}} |
||
|ölkələr = [[Yunanıstan]], [[Kipr]] <br /> icmalar: [[Abxaziya]], [[Avstraliya]], [[Albaniya]], [[Ermənistan]], [[Böyük Britaniya]], [[Almaniya]], [[Gürcüstan]], [[Misir]], [[İsrail]], [[İtaliya]], [[Qazaxıstan]], [[Kanada]], [[Rusiya]], [[ABŞ]], [[Türkiyə]], [[Ukrayna]], [[İsveç]] |
|ölkələr = [[Yunanıstan]], [[Kipr]] <br /> icmalar: [[Abxaziya]], [[Azərbaycan]], [[Avstraliya]], [[Albaniya]], [[Ermənistan]], [[Böyük Britaniya]], [[Almaniya]], [[Gürcüstan]], [[Misir]], [[İsrail]], [[İtaliya]], [[Qazaxıstan]], [[Kanada]], [[Rumıniya]], [[Rusiya]], [[ABŞ]], [[Türkiyə]], [[Ukrayna]], [[İsveç]] |
||
|regionlar = |
|regionlar = |
||
|rəsmi dil = [[Yunanıstan]], [[Kipr]], [[Aİ]] <br />milli azlıqların dili: [[İtaliya]], [[Albaniya]] |
|rəsmi dil = [[Yunanıstan]], [[Kipr]], [[Aİ]] <br />milli azlıqların dili: [[İtaliya]], [[Albaniya]] |
||
|tənzimləyən təşkilat = |
|tənzimləyən təşkilat = |
||
|danışanların sayı = 13 milyondan çox<ref> |
|danışanların sayı = 13 milyondan çox<ref>{{Cite web |title=Ethnologue report for language code: ell |url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=ell |access-date=2012-01-28 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528151907/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=ell |url-status=live }}</ref> |
||
|reytinq = 68<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size|title=Languages by number of speakers|date=2009|publisher=SIL International|lang=en|accessdate=2010-05-08|archiveurl= |
|reytinq = 68<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size|title=Languages by number of speakers|date=2009|publisher=SIL International|lang=en|accessdate=2010-05-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/617NAMVgS?url=http://www.ethnologue.org/ethno_docs/distribution.asp?by=size|archivedate=2011-08-22|url-status=live}}</ref> |
||
|status = |
|status = |
||
|ölü dil = |
|ölü dil = |
||
Sətir 24: | Sətir 25: | ||
}} |
}} |
||
'''Yunan dili''' ( |
'''Yunan dili''' ({{Dil-el|Ελληνικά}} — Elliniká) — [[Yunanıstan]] və [[Kipr]]in rəsmi dili. Yunanıstanda ölkə əhalisinin 99,9%-i, Cənubi Kiprdə isə 82%-i bu dildə danışır. 4000 illik tarixi vardır. Hind-Avropa dil ailəsinin Qreko-Qrabar qoluna aiddir. Müasir dünyada 13 milyondan çox insan yunan dilində danışır. |
||
==Başlıca ləhcələri== |
|||
===Dimotiki / (Δημοτική)=== |
|||
Müasir yunancadır. [[Kilsə yazışmaları]] xaric, müasir dövrdə xalqın istifadə etdiyi ləhcədir. |
|||
===Kathareuousa / (Καθαρεύουσα)=== |
|||
1821-ci ildə müstəqilliyini qazandığı dövrdən 1976-cı ilə kimi dövlətin rəsmi dili bu ləhcədə olmuşdur. 19-cu əsrdə [[Adamantios Korais]]in təşəbbüsü ilə bu ləhcə yaradılıb. Yaradılmasında məqsəd müasir yunancanın qədim yunancaya uyğunlaşdırılması və türkcə sözlərdən dili təmizləmək idi. 1976-cı ildə [[rəsmi dil]] kimi bu ləhcənin istifadəsi aradan qaldırılır. |
|||
===Tsakonika / (Τσακώνικα)=== |
|||
Yunancanın [[Dor ləhcəsi]]nin davamıdır. Yunanıstanın [[Mora yarımadası]]nda 3000-dən çox insanın ana dilidir. |
|||
===Pontus ləhcəsi / (Pομέικα; Romika, Ποντιακά; Pondiaka)=== |
|||
''Romeika ləhcəsi'' də deyilir. 19-cu əsrdən bu ləhcə "Qara Dənizə məxsus" ləhcə olaraq "Pontiaka" adlandırılır. 1923-cü il köçündən sonra [[Türkiyə]]dən [[Yunanıstan]]a köçürülənlər, əsasən Şimali Yunanıstanda yaşayanlar, [[Qara dəniz]] bölgəsində [[Trabzon]], [[Rizə]] və s. illərdə yaşayan [[rumlar]] bu ləhcədə danışır. |
|||
===Kalabriya ləhcəsi / (Κατωιταλικά; Kato italika)=== |
|||
[[İtaliya]]nın Yunanıstana yaxın [[Apuliya]] və [[Kalabriya]] bölgələrində danışılır. Qədim dövrlərdə buralarda koloniyalar qurmuş [[yunanlar]] tərəfindən danışılır. |
|||
===Yəhudi yunancası=== |
|||
''Yevanik'' (ivritcə: Yevan-Yunan) uzun illər [[yəhudi]] yunanlar tərəfindən istifadə olunub. Yazıda [[ivrit əlifbası]] ndan istifadə olunub. İndi demək olar ki, bu ləhcədən istifadə edənlər [[assimilyasiya]] olunublar. Çox az sayda insan istifadə edir. 1987-ci ildə aparılan araşdırmalara görə 35-i [[İsrail]]də olmaqla, dünyada 50 nəfər bu dili bilir. |
|||
== Həmçinin bax == |
|||
*[[Yunan və latın kitabələri]] |
|||
*[[Yunanca beynəlmiləl sözlər]] |
|||
== İstinadlar == |
== İstinadlar == |
||
{{İstinad siyahısı}} |
|||
<references/> |
|||
== Xarici keçidlər == |
|||
*[http://neise.0rq.in/803-yunan-danisiq-kitabcasi Yunanca danışıq kitabçası] |
|||
⚫ | |||
{{Avropa-dil}} |
{{Avropa-dil}} |
||
⚫ | |||
[[Kateqoriya:Yunan dili| ]] |
[[Kateqoriya:Yunan dili| ]] |
||
Sətir 45: | Sətir 69: | ||
[[Kateqoriya:Ukrayna dilləri]] |
[[Kateqoriya:Ukrayna dilləri]] |
||
[[Kateqoriya:Türkiyə dilləri]] |
[[Kateqoriya:Türkiyə dilləri]] |
||
{{Link FM|als}} |
Səhifəsinin 07:48, 31 yanvar 2024 tarixinə olan son versiyası
Yunan dili | |
---|---|
Orijinal adı | Ελληνικά [e̞ˌliniˈka] |
Ölkələr |
Yunanıstan, Kipr icmalar: Abxaziya, Azərbaycan, Avstraliya, Albaniya, Ermənistan, Böyük Britaniya, Almaniya, Gürcüstan, Misir, İsrail, İtaliya, Qazaxıstan, Kanada, Rumıniya, Rusiya, ABŞ, Türkiyə, Ukrayna, İsveç |
Rəsmi status |
Yunanıstan, Kipr, Aİ milli azlıqların dili: İtaliya, Albaniya |
Danışanların ümumi sayı | 13 milyondan çox[1] |
Reytinq | 68[2] |
Təsnifatı | |
Kateqoriya | Avrasiya dilləri |
Yazı | yunan əlifbası |
Dil kodları | |
QOST 7.75–97 | гре 157 |
ISO 639-1 | el |
ISO 639-2 | gre (B); ell (T) |
ISO 639-3 | ell |
ISO 639-5 | grk |
ABS ASCL | 2201, 22 |
IETF | grk |
Glottolog | gree1276 |
Yunan dili (yun. Ελληνικά — Elliniká) — Yunanıstan və Kiprin rəsmi dili. Yunanıstanda ölkə əhalisinin 99,9%-i, Cənubi Kiprdə isə 82%-i bu dildə danışır. 4000 illik tarixi vardır. Hind-Avropa dil ailəsinin Qreko-Qrabar qoluna aiddir. Müasir dünyada 13 milyondan çox insan yunan dilində danışır.
Başlıca ləhcələri
[redaktə | mənbəni redaktə et]Dimotiki / (Δημοτική)
[redaktə | mənbəni redaktə et]Müasir yunancadır. Kilsə yazışmaları xaric, müasir dövrdə xalqın istifadə etdiyi ləhcədir.
Kathareuousa / (Καθαρεύουσα)
[redaktə | mənbəni redaktə et]1821-ci ildə müstəqilliyini qazandığı dövrdən 1976-cı ilə kimi dövlətin rəsmi dili bu ləhcədə olmuşdur. 19-cu əsrdə Adamantios Koraisin təşəbbüsü ilə bu ləhcə yaradılıb. Yaradılmasında məqsəd müasir yunancanın qədim yunancaya uyğunlaşdırılması və türkcə sözlərdən dili təmizləmək idi. 1976-cı ildə rəsmi dil kimi bu ləhcənin istifadəsi aradan qaldırılır.
Tsakonika / (Τσακώνικα)
[redaktə | mənbəni redaktə et]Yunancanın Dor ləhcəsinin davamıdır. Yunanıstanın Mora yarımadasında 3000-dən çox insanın ana dilidir.
Pontus ləhcəsi / (Pομέικα; Romika, Ποντιακά; Pondiaka)
[redaktə | mənbəni redaktə et]Romeika ləhcəsi də deyilir. 19-cu əsrdən bu ləhcə "Qara Dənizə məxsus" ləhcə olaraq "Pontiaka" adlandırılır. 1923-cü il köçündən sonra Türkiyədən Yunanıstana köçürülənlər, əsasən Şimali Yunanıstanda yaşayanlar, Qara dəniz bölgəsində Trabzon, Rizə və s. illərdə yaşayan rumlar bu ləhcədə danışır.
Kalabriya ləhcəsi / (Κατωιταλικά; Kato italika)
[redaktə | mənbəni redaktə et]İtaliyanın Yunanıstana yaxın Apuliya və Kalabriya bölgələrində danışılır. Qədim dövrlərdə buralarda koloniyalar qurmuş yunanlar tərəfindən danışılır.
Yəhudi yunancası
[redaktə | mənbəni redaktə et]Yevanik (ivritcə: Yevan-Yunan) uzun illər yəhudi yunanlar tərəfindən istifadə olunub. Yazıda ivrit əlifbası ndan istifadə olunub. İndi demək olar ki, bu ləhcədən istifadə edənlər assimilyasiya olunublar. Çox az sayda insan istifadə edir. 1987-ci ildə aparılan araşdırmalara görə 35-i İsraildə olmaqla, dünyada 50 nəfər bu dili bilir.
Həmçinin bax
[redaktə | mənbəni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ "Ethnologue report for language code: ell". 2010-05-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-01-28.
- ↑ "Languages by number of speakers" (ingilis). SIL International. 2009. 2011-08-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-05-08.