Muhterem Nur
Muhterem Nur | |
---|---|
Tavalludi |
Aysel Muhterem Kısa 31-dekabr 1932-yil |
Vafoti |
20-mart 2020-yil (87 yoshda) Istanbul, Turkiya |
Fuqaroligi | Turkiya |
Kasbi | aktrisa, xonanda |
Faoliyat yillari | 1951–2019-yillar |
Turmush oʻrtogʻi |
Işın Kaan (1961–1963) Müslüm Gürses (1986–2013) |
Mukofotlari |
|
Muhterem Nur (Aysel Muhterem Kısa; 1932-yil 31-dekabr – 2020-yil 20-mart) – turk kino aktrisasi va pop musiqa xonandasi.
Hayoti
U Aysel Kısa ismi bilan 1932-yil 31-dekabrda , Yugoslaviya Qirolligi Vardar Banovina shahri Bitola (turkcha: Manastır) shaharchasida tugʻilgan[1]. Aysel tugʻilganda 16 yoshli onasidan ayrilgan va otasi haqida hech narsa bilmagan. U „ona“ deb atagan xolasi tomonidan tarbiyalangan. Yugoslaviya rejimining assimilyatsiya guruhi qoidalari sabab, uning ismi „Olga“ deb oʻzgartirilgan. Yugoslaviyadagi barcha etnik turklar va boshqa musulmonlar nasroniy ismlarini qabul qilishga va barcha musulmon urf-odatlaridan voz kechishga majbur boʻlishgan[2].
U goʻdakligida oila aʼzolari bilan Turkiyaga koʻchib keladi va Turkiyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Tekirdağga joylashadi. Keyinchalik, moliyaviy muammolar tufayli oila 1942-yilda Eyüp tumanidagi kichik bir uyda yashash uchun Istanbulga koʻchib oʻtadi.
Turkiya hukumati tomonidan chiqarilgan yangi shaxsiy guvohnomada uning ismi Aysel Muhterem Kısa boʻlib qayd etiladi. U bolaligini Eyüp shahrida oʻtkazgan, u yerda boshlangʻich maktabda oʻqigan. Maktabni tugatgach, u fabrikada ishlay boshlaydi. Keyin u tasodifan taniqli ayol xonanda va oʻsha davrning eng yirik kino ishlab chiqaruvchi kompaniya – Halk Filmning hamkori Suzan Yakar Rutkay bilan tanishib qoladi. U Muhterem Nurning kinoga qadam qoʻyishiga yordam beradi[2].
1961-yilda Muhterem Nur jurnalist va aktyor Ishin Kaanga (1937–1992) turmushga chiqdi. Biroq ular 1963-yilda ajrashdi. U kino rejissyorlari Memduh Un va Umit Utku, aktyorlar Yilmaz Duru, aktyorlar Cihat Aşkin va Efkan Efekan kabi mashhurlar bilan uchrashgan[2].
Kısa 1982-yilda oʻsha davrdagi isteʼdodli xalq qoʻshiqchisi Muslum Gurses (1953–2013) bilan Malatyadagi gastrol safari chogʻida tanishib qoladi va u bilan birga sahnaga chiqadi. Birinchi kechada ular janjallashib qolishadi. Bu ikkalasi oʻrtasidagi abadiy chuqur sevgining boshlanishiga sabab boʻldi. Er-xotin 1986-yil 5-mayda toʻrt yil birga yashaganidan soʻng, yakka tartibda turmush qurishdi. Uning turmush oʻrtogʻi 2012-yil noyabr oyida yurak koronar arteriyani aylanib oʻtish jarrohligidan soʻng, 2013-yil 3-martda vafot etdi[2][3].
Muhterem Nur 2020-yil 20-mart kuni İstinye davlat kasalxonasida vafot etdi[4].
Faoliyati
Muhterem Nur birinchi marta 1951-yilda suratga olingan Yulduzlar revüsü filmida fon aktrisasi sifatida debyut qilgan. U fabrikada olganidan besh baravar koʻp pul ishlab, qoʻshimcha sifatida filmlarga suratga tushishni davom ettirdi. U 1958-yilda koʻzi ojiz qizni tasvirlagan Uch Arkadaş filmida bosh rolni oʻynagunga qadar yigirmadan ortiq filmlarda ikkinchi darajali aktrisa sifatida rol ijro etgan. Rejissyor Memduh Ün tomonidan suratga olingan va muvaffaqiyatli boʻlgan filmda u Fikret Hakan (1934-yilda tugʻilgan) bilan bosh rolni ijro etdi. Goʻdak kabi chehrasi va sodda aktyorlik mahorati tufayli, u tezda kino muxlislari qalbidan joy oldi va zinapoyalardan juda tez koʻtarildi[2].
Muhterem Nur qisqa vaqt ichida bosh roldagi aktrisa darajasiga koʻtarilib, koʻplab filmlarda rol oʻynagan boʻlsa-da, 1965-1967-yillar oraligʻida kino davrning oʻzgarishi sababli, kinoda davom etishda qiyinchiliklarga duch keldi. 1965-yilda u raqsga tushishni boshladi va 1967-yildan boshlab, past baholi musiqa zallarida xonanda sifatida sahnaga chiqdi. U 1967-yilda toʻlanmagan toʻlovlar uchun oʻn kunga qamaldi. Aktrisa bir marta, 1972-yilda shu qadar kambagʻal boʻlganini, hatto simit ham sotib ololmaganini tan oldi[2].
Muhterem Nur kinoga qaytadi va 2002-yilgacha filmlarda kam rol ijro etadi. Aktrisa turk kinosining birinchi haqiqiy yulduzi sanaladi. U burjuaziya ayoli rolidan chetga chiqib, eʼtibordan chetda qolgan va kamsitilgan ayolni tasvirlagan. U har bir roli bilan tomoshabinlarni yigʻlata oladigan darajada kuchli aktyorlik mahoratiga ega boʻlgan. Garchi, hujjatlarda tasdiqlanmagan boʻlsa ham, aktrisa 1950 va 1960-yillarda suratga olingan filmlarining yuqori darajada kassabopligi tufayli, turk kinosining eng muhim ayol obrazlaridan biriga aylandi[2].
Ijodiyoti
Televizion seriallar
- Yuva (1990)
- Dokuzuncu Hariciye Koğuşu (1985)
- Denizin Kanı (1978)
Televizion filmlar
- Bir Akıllı Bir Deli (2002)
- Kuşlu Çorap (1988)
Kinofilmlar
- Esrarlı Gözler (2008)
- Küskünüm (1986)
- İkizler (1985)
- Sev Yeter (1984)
- Son Akın (1982)
- Zeytin Gözlüm (1980)
- Ayyaş (1974)
- Eski Kurtlar (1974)
- Bacım (1974)
- Kaderim (1973)
- Şehvet Kurbanı (1972)
- Gecekondu Rüzgarı (1972)
- Kara Gün (1971)
- Öksüz Gülnaz (1970)
- Sevenler Ölmez (1970)
- Babaların Günahı (1970)
- Yanık Kezban (1970)
- Dağlar Kızı Reyhan (1969)
- Kanlı Gelinlik (1969)
- Yiğit Anadolu'dan Çıkar (1969)
- Şen Ola Düğün Şen Ola (1969)
- İki Günahsız Kız (1969)
- Ana Mezarı (1969)
- Yılın Kadını Değil (1969)
- Bana Derler Fosforlu (1969)
- Eşkiya Kanı (Hakimo) (1968)
- Kara Gözlüm Efkarlanma (1968)
- Kabadayı (1968)
- Urfa İstanbul (1968)
- Kanunsuz Toprak (1967)
- Ali'yi Gördüm Ali'yi (1967)
- Ecelin Geldi Yavrum (1967)
- Erkek Adam Sözünde Durur (1967)
- Nemli Dudaklar (1967)
- Sevda (1967)
- Kocadağlı (1967)
- Garipler Sokağı (1967)
- Zalimler (1966)
- İçimdeki Alev (1966)
- Yiğit Yaralı Olur (1966)
- Veysel Karani (1965)
- Yaralı Kartal (1965)
- Ekmek Kavgası (1965)
- Şeker Hafiye (1965)
- Hazreti Eyüb'ün Sabrı (1965)
- Dağ Çiçeği (1965)
- Çapkınlar Kralı (1965)
- Erkekler Ağlamaz (1964)
- Fabrikanın Gülü (1964)
- Koçero (1964)
- Isdırap Çocukları (1964)
- Paylaşılmayan Sevgili (1964)
- Hayat Kavgası (1964)
- Yüz Karası (1964)
- Manyaklar Köşkü (1964)
- Kaldırımlar Üstünde (1964)
- Nem Alacak Felek Benim (1964)
- Altın Kelepçe (1964)
- Anne / Çok Gördü Felek (1964)
- Baba Hasreti (1964)
- Güzel Kadınlar Çetesi + 1964
- Günah Bende mi (1964)
- Son Karar (1964)
- Beni Osman Öldürdü (1963)
- Çapraz Delikanlı (1963)
- Kezban (1963)
- Ali Derler Adıma (1963)
- Yaralı Ceylan (1963)
- Bir Öpücük Ver Bana (1963)
- Can Pazarı (1963)
- Ölüme Çeyrek Var (1963)
- Nişan Yüzüğü (1963)
- Kızlar Büyüdü (1963)
- Ayşecik Fakir Prenses (1963)
- Yolcu (1963)
- Çifte Kumrular (1962)
- Ağlama Sevgilim (1962)
- Aşk Bekliyor (1962)
- Belki Bir Sabah Geleceksin (1962)
- Beş Kardeştiler (1962)
- Derdimden Anlayan Yok (1962)
- Çiğdem (1962)
- Genç Osman (1962)
- Gurbet Yolcuları (1962)
- Meteliksiz Aşıklar (1962)
- Kader Yollarımızı Ayırıyor (1962)
- Kayıp Kız Ayla (1962)
- Kelle Koltukta (1962)
- Köyün Güzeli (1962)
- Mağrur Kadın (1962)
- İki Yetime (1961)
- Yavru Kuş (1961)
- Bitmeyen Mücadele (1961)
- Biz İnsan Değil miyiz (1961)
- Çılgın Aşk (1961)
- Derbeder / Kırık Aşk (1961)
- Gönlüm Yaralı (1961)
- İnleyen Dağlar (1961)
- Kadın Asla Unutmaz (1961)
- Yaman Gazeteci (1961)
- Ölüm Film Çekiyor (1961)
- Sabırtaşı (1961)
- Seni Benden Alamazlar (1961)
- Yedi Günlük Aşk (1961)
- Unutamadığım Kadın (1961)
- Külkedisi (1961)
- Hancı (1961)
- Yeşil Kurbağalar (1960)
- Ayşecik (1960)
- Ayşem Kınalı Gelin (1960)
- Can Mustafa (1960)
- Mahallenin Sevgilisi (1960)
- Meryem (1960)
- Şeytan Kız (1960)
- Talihsiz Yavru (1960)
- Yak Bir Sigara (1960)
- Ateşten Damla (1960)
- Ben Bir Günahsızım (1959)
- Ben Kahpe Değilim (1959)
- Kaderim Böyle İmiş (1959)
- Son Yolcu (1959)
- Üç Kızın Hikayesi (1959)
- Aşk Rüyası (1959)
- Aşkın Acıları (1959)
- Aşkın Gözyaşları / Şoför Ömer (1959)
- Aşık Garip / Köy Güzeli (1958)
- Ayşe'nin Çilesi (1958)
- Çoban Kızı (1958)
- Funda (1958)
- Acı Sevda (1958)
- Üç Arkadaş (1958)
- Gelin Ayşem (1957)
- Ceylan Emine (1957)
- Zeynebin Aşkı / Güllü Fatma (1957)
- Ham Meyva (1957)
- Yavrularımın Katili (1957)
- Yetim Ömer (1957)
- Annemin Gözyaşları (1957)
- Köy Canavarı (1956)
- Piç / Kahpe Dünya (1956)
- Sazlı Damın Kahpesi (1956)
- Yetimler Ahı (1956)
- Bırakın Yaşayalım (1956)
- Zeynep'ın İntikamı (1956)
- Kaybolan Gençlik (1955)
- Hayatımı Mahveden Kadın (1955)
- Izdırap Şarkısı (1955)
- Karacaoğlan (1955)
- Günahkar Baba (1955)
- Kara Sevda (1955)
- Yetim Yavrular (1955)
- Canlı Karagöz / Mihriban Sultan (1954)
- Nasreddin Hoca (1954)
- Ölüme Giden Yol (1954)
- Son Şarkı (1954)
- Bu Nasıl Aşk (1953)
- Cinci Hoca (1953)
- Kara Davut (1953)
- Kezban (1953)
- Sarı Zeybek (1953)
- Boş Beşik (1952)
- İstanbul Havası / Arşak Sulukule'de (1952)
- Sabahsız Geceler (1952)
- Söz Müdafaanındır (1952)
- Yıldızlar Revüsü (1952)
- Kore'de Türk Kahramanları (1951)
- Beni Mahvettiler (1951)
Source:[1]
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 „Muhterem Nur“ (Turkish). Sinema Türk. Qaraldi: 2013-yil 5-mart.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 „Muhterem Nur“ (Turkish). Biyografi. Qaraldi: 2013-yil 5-mart.
- ↑ „Müslüm Gürses Bir Yaşam Öyküsü“ (Turkish) (2013-yil 4-mart). Qaraldi: 2013-yil 4-mart.
- ↑ „Son dakika haberi: Muhterem Nur hayatını kaybetti“ (2020-yil 20-mart). Qaraldi: 2020-yil 20-mart.