Nagorno-Karabakh
Este artigo contén varias ligazóns externas e/ou bibliografía ao fin da páxina, mais poucas ou ningunha referencia no corpo do texto. Por favor, mellora o artigo introducindo notas ao pé, citando as fontes. Podes ver exemplos de como se fai nestes artigos. |
- Para o Estado non recoñecido véxase: República de Artsakh.
Nagorno-Karabakh[1][2] ou Nagorno-Karabaj[3] (en armenio: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն, en azarí: Dağlıq Qarabağ ou Yuxarı Qarabağ, literalmente significa "Karabakh montañoso" ou "Alto Karabakh"; en ruso: Нагорный Карабах, Nagornyy Karabakh), historicamente coñecido como Artsakh (en armenio: Արցախ), é unha rexión da antiga República Socialista Soviética de Acerbaixán, situada no sur do Cáucaso. Localízase a preto de 270 km ao oeste da capital de Acerbaixán, Bakú. É unha rexión maioritariamente poboada por armenios que pasou á xurisdición de Acerbaixán en 1923, debido a unha decisión de Stalin.
Լեռնային Ղարաբաղ (hy) Dağlıq Qarabağ (az) | |||||
Localización | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
Poboación | |||||
Poboación | 148.000 (2019) | ||||
Lingua usada | lingua armenia Lingua azarí | ||||
Xeografía | |||||
Parte de | |||||
Superficie | 4.402,979787 km² | ||||
Identificador descritivo | |||||
Fuso horario | |||||
Xeografía
editar- Superficie: 4.400 km².
- Poboación: 145.000 hab. (est. 2002). A gran maioría da poboación (95%) é de etnia armenia, e o 5% de minorías étnicas.
- A capital é a cidade de Stepanakert.
Esta provincia armenia autoproclamada república independente, non recoñecida por ningún país excepto Armenia,[Cómpre referencia] o 10 de decembro de 1991, fica situada no macizo do Pequeno Cáucaso. O seu relevo culmina no monte Jiamys. O río Terter é o principal curso de auga.
Historia
editarNagorno-Karabakh é un enclave de poboación armenia cristiá encravado en Acerbaixán (país maioritariamente islámico) onde, entre 1987-1988 deflagrou un conflito moi sanguento. Este conflito foi aínda máis atizado debido ao pogrom masivo anti-armenio organizado pola cidade acerbaixana de Sumgait a finais de febreiro de 1988 - a primeira explosión de violencia étnica nesta antiga república soviética. En novembro do 1991, esperando debelar as contestacións armenias, o parlamento acerbaixano aboliu o estatuto de autonomía da rexión. Como resposta os armenios de Nagorno-Karabakh realizaron un referendo o 10 de decembro de 1991, no cal a esmagadora maioría da poboación votou pola independencia. A comunidade acerbaixana de Nagorno-Karabakh boicoteou o referendo.[Cómpre referencia]
Estes acontecementos conduciron a accións violentas contra armenios que vivían en Bakú e o resto de Acerbaixán, e de acerbaixanos residentes en Armenia. Como resultado, unha vasta maioría de acerbaixanos de Armenia e armenios en Acerbaixán (excepto Nagorno-Karabakh) víranse obrigados a saír. Aos eventos de violencia civil seguiu unha guerra entre Armenia e Acerbaixán. As accións militares foron fortemente influenciadas pola inspiración militar rusa. As vitorias das ofensivas armenias nos anos seguintes proporcionáranlle o control de gran parte do territorio, ata que o 12 de maio de 1994 foi negociado un acordo de alto o fogo que permanece en vigor aínda hoxe.[Cómpre referencia]
Actualmente Nagorno-Karabakh é de feito un estado independente autoproclamándose República de Artsakh. Fortemente dependente da República de Armenia, usa a súa moeda, o dron. Os sucesivos gobernos armenios teñen resistido á presión interna de unir Nagorno-Karabakh a Armenia, temendo as represalias de Acerbaixán e da comunidade internacional, que considera Nagorno-Karabakh parte de Acerbaixán.[Cómpre referencia] A política de Armenia e de Nagorno-Karabakh están tan intimamente ligadas que un antigo primeiro ministro da República de Nagorno-Karabakh, Robert Kocharian, tornouse primeiro ministro (1997) e despois presidente de Armenia (de 1998 ata o presente).
En setembro de 2004 realizáranse conversacións entre os presidentes de Armenia e de Acerbaixán, mais a disputa por este territorio continúa e o futuro permanece incerto.
Este artigo (ou sección) está desactualizado(a). A información fornecida mudou ou é insuficiente. |
Economía
editarNas ladeiras e nos vales cultívanse árbores froiteiras, tabaco e viñas, alén de cereais e algodón. A sericultura e a cría de gado bovino e ovino están moi difundidas. O principal centro industrial ata o conflito de 1991 era a cidade de Stepanakert. As industrias máis importantes eran as madeireiras e as alimentarias.
Notas
editar- ↑ "Nagorno-Karabakh". Diccionario enciclopédico galego universal 44. La Voz de Galicia. 2003-2004. p. 18. ISBN 84-7680-429-6.
- ↑ "Nagorno-Karabakh". Enciclopedia Galega Universal 12. Ir Indo Edicións. 1999-2002. p. 321. ISBN 84-7680-288-9.
- ↑ "Nagorno-Karabaj". Diciopedia do século 21 2. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1437. ISBN 978-84-8288-942-9.