Stiffelio
Stiffelio é unha ópera en tres actos con música de Giuseppe Verdi e libreto en italiano de Francesco Maria Piave, baseado na obra teatral Le Pasteur, ou l'Évangile et le Foyer de Émile Souvestre e Eugène Bourgeois. Foi estreada o 16 de novembro de 1850 no Teatro Grande de Trieste, resultando un fracaso que obrigou a Verdi a alterar radicalmente a ópera aumentándoa nun acto (pasando polo tanto a ter catro actos) e pasando a acción a transcorrer na Idade Media; esta nova versión foi presentada baixo o título de Aroldo en 1857 cun grande éxito e cunha crítica máis favorable.
Stiffelio | |
---|---|
Forma | Ópera |
Actos e escenas | 3 actos |
Idioma orixinal do libreto | Italiano |
Libretista | Francesco Maria Piave |
Fontes literarias | Baseada en Le Pasteur, ou L'Évangile et le Foyer de Émile Souvestre e Eugène Bourgeois (1848). |
Estrea | 16 de novembro de 1850 |
Teatro da estrea | Teatro Grande |
Lugar da estrea | Trieste |
Duración | 110 minutos |
Música | |
Compositor | Giuseppe Verdi |
Personaxes | |
Stiffelio (tenor) |
Esta ópera represéntase pouco na actualidade, aparecendo nas estatísticas de OperabaseArquivado 14 de maio de 2017 en Wayback Machine. con só 7 representacións no período 2005-2010, sendo a 79ª ópera máis representada en Italia e a 20ª de Verdi.
Personaxes
editarPersonaxe | Tesitura | Elenco na estrea, 16 de novembro de 1850 (Director: -) |
---|---|---|
Stiffelio, Pastor | tenor | Gaetano Fraschini |
Lina, dona de Stiffelio | soprano | Marietta Gazzaniga |
Conde Stankar, pai de Lina | barítono | Filippo Colini |
Raffaele, amante de Lina | tenor | Ranieri Dei |
Jorg, Pastor | baixo | Francesco Reduzzi |
Dorotea, curmá de Lina | mezzosoprano | Viezzoli de Silvesstrini |
Federico, amante de Dorotea | tenor | Giovanni Petrovich |
Argumento
editarActo I
editarStiffelio, un pastor protestante, volve ao castelo do seu sogro Stankar logo de terse adicado á predicación. É acollido co calor da súa familia e os seus amigos. Só a súa dona Lina mostra un comportamento axitado. O pastor é reclamado para ofrecer o seu parecer esclarecedor sobre unha cuestión delicada: viuse fuxir a un home, na noite, por un balcón do castelo, mais na fuxida perdeu unhas follas. Stiffelio sospeita que se trata dun adulterio -sen sospeitar mínimamente da súa muller- e decide magnánimamente lanzar as follas ao lume. Lina suspira aliviada, mais logo, soa na súa habitación, decide escribir ao seu home para revelarlle o seu segredo. Entón aparece Stankar, que lle impón á súa filla a prohibición de revelarlle ao seu home un asunto tan vergoñento. Entrementres, Raffaele, o sedutor, tenta comunicarse con Lina deixando soltando un billete nun libro (O Mesías de Klopstock) que o curmán Federico deberá facer chegar a Lina. O ancián Jorg, ministro protestante e amigo de Stiffelio, asiste á escena sen ser visto e, engañándose, conclúe que o amante é Federico e denuncia o feito a Stiffelio. Durante unha cerimonia na súa honra, Stiffelio diríxese con severidade a Federico, esixíndolle o a entrega de O Mesías. Entón cae o billete de Raffaello, Stankar apresúrase a recollelo para que o xenro non poida ler o seu contido.
Acto II
editarDe noite. Lina prega á súa nai no antigo camposanto do castelo. Aquí é sorprendida por Raffaello, que lle declaro o seu amor. Chega Stankar e impón ao sedutor baterse en duelo. Mais o ruído das espadas fai que chegue Stiffelio, quen ordena aos contendentes que se reconcilien no nome de Deus. Stankar, furibundo, non pode conterse e revela ao seu xenro a verdade. Stiffelio, trastornado, quere matar a Raffaele coas súas propias mans, cando sente a un coro de penitentes que entoa un salmo. Jorg pídelle a Stiffelio que entre na igrexa para celebrar a función. Atordado por todo o ocorrido, e polo violento contraste entre o seu instinto e a súa fe, Stiffelio cae ao pé da Cruz.
Acto III
editarNunha sala do castelo, Stankar reflexiona sobre a deshonra que caeu sobre a súa familia, pensando no sucedido: mais cando Jorg lle comunica que Raffaele está volvendo ao castelo para entrevistarse con Stiffelio, decide aproveitar a situación para asasinalo. Stiffelio entrégalle á súa dona un escrito para que o asine, autorizando o divorcio. Lina prégalle entre bágoas que abandone esa idea, mais finalmente cede e asina. Dirixíndose non ao home, senón ao pastor, pídelle confesión. A muller admite o adulterio mais afirma ter permanecido sempre fiel ao seu home no máis profundo do seu corazón. Cando queda só, Stiffelio pregúntase como debe comportarse ante o seu rival, cando ve aparecer a Stankar coa espada ensanguentada coa que acaba de matar a Raffaele. Stiffelio, absorto nos seus pensamentos, disponse a celebrar a misa, mentres o sabio Jorg recoméndalle deixarse inspirar pola Biblia. Dende o alto do púlpito, Stiffelio le publicamente a parábola da adúltera, que dirixida a Lina, equivale ao perdón.
Estrutura
editar- Sinfonia
Acto I
editar- 1 Introduzione
- Introduzione Oh santo libro (Jorg, Stiffelio, Stankar) Escena I-II
- Racconto Di qua varcando sul primo albore (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina) Escena II
- Scena Son molti giorni? (Stankar, Stiffelio, Lina, Raffaele, Jorg) Escena II
- Settimino Colla cenere disperso (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico) Escena II
- Seguito e Stretta dell'Introduzione Viva Stiffelio! viva! (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico, Coro) Escena III
- 2 Scena e Aria di Stiffelio
- Scena Non ha per me un accento!... (Stiffelio, Lina) Escena IV
- Aria Vidi dovunque gemere (Stiffelio) Escena IV
- Tempo di mezzo Cielo, che orror! (Lina, Stiffelio) Escena IV
- Cabaletta Ah, v'appare in fronte scritto (Stiffelio, Lina, Stankar) Escena IV-V
- 3 Scena e Preghiera di Lina
- Scena Tosto ei disse!... (Lina) Escena VI
- Preghiera A te ascenda, o Dio clemente (Lina) Escena VI
- 4 Scena e Duetto di Lina e Stankar
- Scena Verrà... dovrò risponder! (Lina, Stankar) Escena VI-VII
- Duetto Dite che il fallo a tergere (Stankar, Lina) Escena VII
- Tempo di mezzo Basti adesso, quel pianto tergete (Stankar, Lina) Escena VII
- Cabaletta Or meco venite, il pianto non vale (Stankar, Lina) Escena VII
- 5 Scena, Coro, Finale I
- Scena M'evitan!... ma il colloquio (Raffaele, Jorg, Federico) Escena VII-IX
- Coro Plaudiam! Di Stiffelio - s'allegri il soggiorno (Coro, Stiffelio, Jorg) Escena X-XI
- Finale I Cugino, pensate al sermone? (Dorotea, Federico, Lina, Raffaele, Stiffelio, Coro) Escena XI
- Settimino Oh, qual m'invade ed agita (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico) Escena XI
- Stretta del Finale I Chi ti salva, o sciagurato (Stiffelio, Stankar, Raffaele, Lina, Jorg, Dorotea, Federico, Coro) Escena XI
Acto II
editar- 6 Scena e Aria di Lina
- Scena Oh cielo!... ove son io!... (Lina) Escena I
- Aria Ah, dagli scanni eterei (Lina) Escena I
- Tempo di mezzo Lina... Lina? (Raffaele, Lina) Escena II
- Cabaletta Perder dunque voi volete (Lina) Escena II
- 7 Duetto di Raffaele e Stankar, Quartetto e Finale II
- Scena Io resto. - Allor Rodolfo saprà tutto. (Raffaele, Lina, Stankar) Escena III
- Duetto Scegli... - Un duello? (Stankar, Raffaele) Escena IV
- Scena Qual rumore!... Un duello!... (Stiffelio, Raffaele, Stankar, Lina) Escena V-VI
- Quartetto Ah!... Era vero?... (Stiffelio, Raffaele, Stankar, Lina) Escena VI
- Finale II Dessa non è, comprendilo (Stankar, Stiffelio, Raffaele) Escena VI
- Preghiera nel Finale II Non punirmi, Signor, nel tuo furore (Coro, Jorg, Stiffelio) Escena VI-VII
Acto III
editar- 8 Scena e Aria di Stankar
- Scena Ei fugge!... e con tal foglio (Stankar) Escena I
- Aria Lina, pensai che un angelo (Stankar) Escena I
- Tempo di mezzo Ah, si finisca... (Stankar, Jorg) Escena II-III
- Cabaletta Oh gioia inesprimibile (Stankar) Escena III
- 9 Scena e Duetto di Lina e Stiffelio
- Scena Dite ai fratei che al tempio (Stankar, Jorg, Stiffelio, Raffaele, Lina) Escena IV-V-VI
- Duetto Opposto è il calle che in avvenire (Stiffelio, Lina) Escena VI
- Tempo di mezzo Ma colui!... - Fu tradimento... (Stiffelio, Lina, Stankar) Escena VI-VII
- Cabaletta Ah sì, voliamo al tempio (Stiffelio, Lina) Escena VIII
- 10 Preghiera e Finale ultimo
- Preghiera Non punirmi, Signor, nel tuo furore (Coro, Dorotea, Federico, Stankar, Lina) Escena IX
- Scena finale Stiffelio? - Eccomi... (Jorg, Stiffelio, Lina, Coro) Escena X
Edición crítica
editarA edición crítica de Stiffelio, editada por Kathleen Kuzmick Hansell, foi publicada por University of Chicago Press e Ricordi.
Notas
editarVéxase tamén
editarA Galipedia ten un portal sobre: Ópera |
Bibliografía
editar- Tornando a Stiffelio, actas do Simposio Internacional de Estudos (Venecia, 17-20 de decembro de 1985), editado por Giovanni Morelli, Olschki, Firenze 1987 - ISBN 88-222-3484-7