Ariadna (mitoloxía)
Este artigo precisa de máis fontes ou referencias que aparezan nunha publicación acreditada que poidan verificar o seu contido, como libros ou outras publicacións especializadas no tema. Por favor, axude mellorando este artigo. |
Ariadna é unha figura da mitoloxía grega. Ten un papel relevante nos mitos do Minotauro e de Teseo e tamén no mito do deus Dioniso, con quen casou.
Nome orixinal | (grc) Ἀριάδνη |
---|---|
Biografía | |
Familia | |
Cónxuxe | Dioniso |
Parella | Dioniso |
Fillos | Estáfilo (filho de Dionísio) (pt) ( Peparethus (en) ( Evanthes (en) ( Latramys (en) ( Ceramus (en) ( Thoas (en) ( Thoas (en) ( Enopião (pt) ( Evmédon (en) ( |
Pais | Minos |
Irmáns | Fedra, Eurimedonte (pt) |
Ariadna era filla de Minos, rei de Creta e fillo de Zeus. A súa nai era a raíña de Minos, Pasífae, filla de Helios.
Mitos
editarAriadna foi posta polo seu pai a cargo do labirinto en que estaba encerrado o Minotauro. Ariadna traizoou ao seu pai ao namorar de Teseo, un dos mozos atenienses que debía ser sacrificado ao Minotauro. Ariadna proporcionou a Teseo unha espada coa que matar ao Minotauro e un novelo para que, tirando do fío, poidese orientarse polo labirinto e atopar a saída despois de matar ao Minotauro.
Tras matalo e saír do labirinto, fuxiu entón con Teseo. Segundo as versións do mito, Ariadna foi abandonada ou cedida por Teseo a Dioniso, quen a levou á illa de Lemnos. De Dioniso, tivo a Enopión, Toante, Estáfilo e Pepareto. A coroa que Ariadna recibiu como agasallo de voda foi promovida aos ceos como a constelación Coroa Boreal.
Ariadna permaneceu con Dioniso ata que, máis tarde, Perseo, que loitaba contra Dioniso en Argos, matouna petrificándoa coa cabeza de Medusa ou cunha lanza que ía dirixida a outro guerreiro. Noutros mitos, Ariadna aforcouse despois de ser abandonada por Teseo. Con todo, Dionisio descendeu a Hades e devolvena coa súa nai Semele. Xuntos uníronse aos deuses do Olimpo. Segundo Hesíodo, foi inmortalizada por Zeus.
Na mitoloxía romana, a deusa comparable é Libera, que poetas romanos asociaban coa greco-minoica Ariadna. Ariadna foi especialmente adorada en Naxos, Delos e Chipre. Probablemente tamén a veneraran en Argos, onde a tradición indica que se encontraba a súa tumba. O certame de Homero e Hesíodo tamén menciona un banquete na honra de Ariadna no lugar onde se atopou o corpo de Hesíodo, aínda que esta mención Ariadna non é segura.
Iconografía
editarAs primeiras representacións seguras de Ariadna na arte aparecen na era arcaica, na segunda metade do século VII a.C. Ela está representada como a esposa de Dioniso. Dende entón a parella foi considerada a miúdo como un símbolo de matrimonio feliz, como nas obras do pintor de Heidelberg, ao redor do 560 a.C. Na cerámica de figuras negras, aparecen escenas de encontros de Ariadna e Dioniso, Ariadna tamén aparece formando parte do tíaso de Dioniso pero dun xeito destacado, participando nun simposio, escenario que tamén aparece na olaría de figuras vermellas. No período clásico, a figura de Ariadna segue aparecendo moitas veces como a esposa de Dionisio en ambientes festivos ou ata onde ambos se abrazan ou se bican. Ademais están representadas escenas nas que Dioniso persegue a Ariadna, ás veces coa presenza de Eros. Tamén hai algunhas imaxes que representan o abandono que sufriu por parte de Teseo e os seus encontros posteriores con Dioniso, como na chamada Hidria de Berlín. Este episodio do abandono de Ariadna foi posteriormente o evento favorito das representacións de Ariadna nos períodos helenístico e romano. Atópase en mosaicos, relevos e pinturas nos que, xunto coa súa tía, Dioniso atopa a Ariadna durmida. Tamén hai imaxes deste período no que só aparece a figura de Ariadna acostada.
Na Idade Media as representacións de Ariadna deixaron de aparecer, as cales reapareceu no século XV, onde Donatello representa a Ariadna e Dionisio como parella ideal. Este tema foi repetido continuamente dende este momento e, no barroco, unha variante que representa a voda de Dioniso e Ariadna en presenza de Afrodita e onde ás veces Ariadna recibe a coroa foi posteriormente popularizada, transformada nunha constelación. Tamén está representado o auxe dos dous amantes do Olimpo, como nas obras de Giovanni Battista Tiepolo. Doutra banda, a escena do abandono de Ariadna por Teseo e do seu descubrimento por Dionisio ocorreu novamente a principios do século XVI, nas obras de Tiziano.