„Schwyz“: Munur á milli breytinga
m Schwyz (fylki) færð á Schwyz yfir tilvísun |
Skipti út Wappen_des_Kantons_Schwyz.svg fyrir Mynd:Wappen_Schwyz_matt.svg (eftir CommonsDelinker vegna þess að: File renamed: Criterion 4 (harmonizing names of file set) · According to s |
||
(13 millibreytinga eftir 9 notendur ekki sýndar) | |||
Lína 1: | Lína 1: | ||
{{Svissnesk fylki| |
{{Svissnesk fylki| |
||
Nafn=Schwyz| |
Nafn=Schwyz| |
||
Skjaldarmerki=Wappen |
Skjaldarmerki=Wappen Schwyz matt.svg| |
||
Höfuðstaður=Schwyz| |
Höfuðstaður=Schwyz| |
||
Flatarmál=908| |
Flatarmál=908| |
||
Mannfjöldi= |
Mannfjöldi= 151.396 ([[2013]])| |
||
Þéttleiki= |
Þéttleiki=165| |
||
Sameinaðist Sviss=[[1291]]| |
Sameinaðist Sviss=[[1291]]| |
||
Stytting=SZ| |
Stytting=SZ| |
||
Lína 12: | Lína 12: | ||
Kort=Karte Kanton Schwyz 2010.png| |
Kort=Karte Kanton Schwyz 2010.png| |
||
}} |
}} |
||
'''Schwyz''' er kantóna í [[Sviss]] og er ein af stofnkantónum landsins. Höfuðborgin heitir sömuleiðis |
'''Schwyz''' er kantóna í [[Sviss]] og er ein af stofnkantónum landsins. Höfuðborgin heitir sömuleiðis Schwyz. Kantónan er nafngefandi fyrir sambandsríkið Sviss. |
||
== Lega og lýsing == |
== Lega og lýsing == |
||
Lína 50: | Lína 50: | ||
{{Fylki í Sviss}} |
{{Fylki í Sviss}} |
||
[[Flokkur:Fylki í Sviss]] |
[[Flokkur:Fylki í Sviss]] |
||
[[als:Kanton Schwyz]] |
|||
[[an:Cantón de Schwyz]] |
|||
[[ar:كانتون شفيتس]] |
|||
[[be:Кантон Швіц]] |
|||
[[be-x-old:Швіц (кантон)]] |
|||
[[br:Kanton Schwyz]] |
|||
[[bs:Schwyz (kanton)]] |
|||
[[ca:Cantó de Schwyz]] |
|||
[[cs:Schwyz (kanton)]] |
|||
[[cy:Schwyz]] |
|||
[[da:Kanton Schwyz]] |
|||
[[de:Kanton Schwyz]] |
|||
[[en:Canton of Schwyz]] |
|||
[[eo:Kantono Ŝvico]] |
|||
[[es:Cantón de Schwyz]] |
|||
[[et:Schwyzi kanton]] |
|||
[[eu:Schwyz kantonamendua]] |
|||
[[fa:ایالت شویتز]] |
|||
[[fi:Schwyz (kantoni)]] |
|||
[[fr:Canton de Schwytz]] |
|||
[[frp:Sieviche (quenton)]] |
|||
[[gl:Cantón de Schwyz]] |
|||
[[he:שוויץ (קנטון)]] |
|||
[[hr:Schwyz (kanton)]] |
|||
[[id:Kanton Schwyz]] |
|||
[[it:Canton Svitto]] |
|||
[[ja:シュヴィーツ州]] |
|||
[[ko:슈비츠 주]] |
|||
[[la:Suitia]] |
|||
[[lmo:Canton Svit]] |
|||
[[ln:Kanton ya Shvits]] |
|||
[[lt:Švico kantonas]] |
|||
[[mr:श्वित्स (राज्य)]] |
|||
[[nl:Schwyz (kanton)]] |
|||
[[nn:Kantonen Schwyz]] |
|||
[[no:Schwyz (kanton)]] |
|||
[[oc:Canton de Schwyz]] |
|||
[[pl:Schwyz (kanton)]] |
|||
[[pnb:شوائز]] |
|||
[[pt:Schwyz (cantão)]] |
|||
[[rm:Chantun Sviz]] |
|||
[[ro:Cantonul Schwyz]] |
|||
[[ru:Швиц (кантон)]] |
|||
[[simple:Schwyz (canton)]] |
|||
[[sr:Кантон Швиц]] |
|||
[[sv:Schwyz (kanton)]] |
|||
[[sw:Jimbo la Schwyz]] |
|||
[[uk:Швіц (кантон)]] |
|||
[[vec:Canton Svitto]] |
|||
[[vo:Jvizän]] |
|||
[[war:Schwyz (canton)]] |
|||
[[zh:施維茨州]] |
|||
[[zh-min-nan:Schwyz Chiu]] |
Nýjasta útgáfa síðan 25. nóvember 2022 kl. 18:14
Höfuðstaður | Schwyz |
Flatarmál | 908 km² |
Mannfjöldi – Þéttleiki |
151.396 (2013) 165/km² |
Sameinaðist Sviss | 1291 |
Stytting | SZ |
Tungumál | Þýska |
Vefsíða | [http://www.sz.ch |
Schwyz er kantóna í Sviss og er ein af stofnkantónum landsins. Höfuðborgin heitir sömuleiðis Schwyz. Kantónan er nafngefandi fyrir sambandsríkið Sviss.
Lega og lýsing
[breyta | breyta frumkóða]Schwyz liggur nokkuð miðsvæðis í Sviss, við norðurjaðar Alpafjalla. Hún takmarkast að norðan við Zürichvatn og að vestan við Vierwaldstättersee. Aðrar kantónur sem að Schwyz liggja eru St. Gallen fyrir norðaustan, Glarus fyrir austan, Uri fyrir sunnan, Luzern og Zug fyrir vestan og Zürich fyrir norðvestan. Mikið af stórum stöðuvötnum er í kantónunni. Íbúar eru 141 þúsund og eru þeir þýskumælandi.
Skjaldarmerki
[breyta | breyta frumkóða]Skjaldarmerki Schwyz er alrauður með litlum, hvítum krossi efst í hægra horninu. Upphaflega var merkið aðeins alrautt og merkir blóð. Hvíti krossinn birtist fyrst 1470 og var léður af páfanum. Ríkisfáni Sviss var tekinn upp eftir merki Schwyz mjög snemma eftir stofnun Sviss árið 1291.
Orðsifjar
[breyta | breyta frumkóða]Ekki er vitað hvaðan heitið Schwyz er komið en víst þykir að það er ekki úr alemönnsku eða latínu. Sagan segir að fyrir daga Rómverja hafi þjóðflokkur að norðan sest þar að. Tveir bræður, Suit og Scheijo, háðu einvígi um það hvor þeirra mætti veita staðnum nafn. Þar drap Suit bróður sinn Scheijo. Ekki er ólíklegt að úr Suit varð Schwyz. Heitið kemur fyrst við skjöl árið 970. Hins vegar var heitið Schwyz snemma notað fyrir landið Sviss í heild, þar sem Schwyz var ein stofnkantóna landsins og herir kantónunnar þóttu afbragðsgóðir. 1386, eftir sigur Svisslendinga í orrustunni við Sempach, var byrjað að notast við heitið Schwyz fyrir allt landið.
Söguágrip
[breyta | breyta frumkóða]- 1240 veitti Friðrik II keisari héraðinu fríbréf og þar með rétt til að taka við eigin stjórn í stað Habsborgara. Habsborgarar viðurkenna þennan gjörning hins vegar ekki.
- 1291 tekur Schwyz þátt í eiðnum á Rütlifjalli og er þar með stofnkantóna í Sviss, ásamt Uri og Nidwalden.
- Á 16. öld stóð kantónan með kaþólsku kirkjunni gegn öllum siðaskiptahreyfingum.
- 1798 stofnar Napoleon helvetíska lýðveldið í Sviss. Schwyz verður hluti af stórkantónunni Waldstätte.
- 1803 verður Schwyz aftur að eigin kantónu og hlýtur aukið svæði í kringum Gersau við Vierwaldstättersee.
- 1814 urðu nokkrir bæir í norðri kantónunnar ósáttir og stofnuðu hálfkantónuna Ausserschwyz til skamms tíma.
Bæir
[breyta | breyta frumkóða]Stærstu bæir í Schwyz:
Röð | Bær | Íbúar | Ath. |
---|---|---|---|
1 | Freienbach | 15 þúsund | |
2 | Schwyz | 14 þúsund | Höfuðstaður kantónunnar |
3 | Einsiedeln | 14 þúsund |
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- Fyrirmynd greinarinnar var „Kanton Schwyz“ á þýsku útgáfu Wikipedia. Sótt júní 2011.