Iganeq: Forskelle mellem versioner
Qupperneq pilersippaa 'Iganeq tassaavoq nerisassanik uunnaaneq, piareersaanerlu. thumb|alt=A |silami aamarsuarnik siaasaasut. Ingasoq toqqaasarpoq akulerussuisarlun...' |
No edit summary |
||
(46 mellemliggende versioner af 27 andre brugere ikke vist) | |||
Linje 1: | Linje 1: | ||
[[Fiileq:Saladedefruitsetbiscuit.jpg|thumb|Aaqqissorpaa Iganeq]] |
|||
Iganeq tassaavoq nerisassanik uunnaaneq, piareersaanerlu. |
'''Iganeq''' tassaavoq nerisassanik uunnaaneq, piareersaanerlu. |
||
[[Fiileq:hotel arctic bbq.jpg|thumb|alt=A |silami aamarsuarnik siaasaasut.]] |
|||
Ingasoq toqqaasarpoq akulerussuisarlunilu akoorutissanik, |
|||
sakkut periutsillu assigiinngitsut atorlugit. Suliarinerani, |
|||
mamaa, sannaa, isikkua akoorutissallu akuutissartaasa |
|||
sunniutaai allangorsinnaasarput. Nunarsuaq tamaat |
|||
isigissangaanni ingariaaseq akoorutissallu assigiinngittorpassuit |
|||
atorneqarput. Avatangiisit immikkuullarittut, |
|||
aningaasaqarneq piorsarsimassutsikkullu malitat apeqqutaallutik. |
|||
⚫ | |||
Igasoq toqqaasarpoq akulerussuisarlunilu akoorutissanik, sakkut periutsillu assigiinngitsut atorlugit. Suliarinerani, mamaa, sannaa, isikkua akoorutissallu akuutissartaasa sunniutaai allangorsinnaasarput. [[Nunarsuaq]] tamaat isigissangaanni igariaaseq akoorutissallu assigiinngittorpassuit atorneqarput. [[Avatangiiseq|Avatangiisit]] immikkuullarittut, aningaasaqarneq piorsarsimassutsikkullu malitat apeqqutaallutik. |
|||
Nerisassat uunnallugit, imaluunnit inneq atorlugu nerisassiorneq |
|||
inuup immikkuullarissutigaa. Ilisimatuullu ilaasa ilimagaat |
|||
⚫ | |||
ingasarneq inuup ineriartorneranut pingaaruteqarsimasoq. |
|||
⚫ | |||
Nerisassat uunnallugit, imaluunnit [[inneq]] atorlugu nerisassiorneq inuup immikkuullarissutigaa. Ilisimatuullu ilaasa ilimagaat igasarneq inuup ineriartorneranut pingaaruteqarsimasoq. |
|||
matuma siornatigut innerup atornera ineriartortinneqaqqaalersimassasoq. |
|||
Atungartuussuseriiaat akornanni, nunaateqarnerup, niivernerup |
|||
⚫ | |||
angallannerullu ineriartornerata ingasut akoorutissanik nutaanik |
|||
pissarsinissaai periarfissarsitippaai. Nassaassarsiat |
|||
Atugartuussuseriiaat akornanni, [[Nunaateqarneq|nunaateqarnerup]], [[Niuerneq|niuernerup]] [[Angallassissutit|angallannerullu]] ineriartornerata igasut akoorutissanik nutaanik pissarsinissaai periarfissarsitippaai. Nassaassarsiat atortorissaarutillu nutaat, soorlu [[Marraq|marriorneq]], imermik uninngasuuteqarneq qalaassinerlu ingariaatsinik atuineq annertusivaa. |
|||
atortorissaarutillu nutaat, soorlu marriorneq, imermik |
|||
uninngasuuteqarneq qalaassinerlu ingariaatsinik atuineq annertusivaa. |
|||
Igasut ilaat ullutsinniusut ilisimatusarnermi periutsit siuarsimasut atorlugit nerisassanik piareersaasarput. |
|||
atorlugit nerisaasnik piareersaasarput. |
|||
== Oqaluttuassartaa == |
|||
Uppernarsaatissaqartoqarpianngilaq qanga inganeq pilersinneqarsimanersoq. [[Miluumasunik inungasunik ilisimatusarneq|miluumasunik inungasunik ilisimatooq]] [[Richard Wrangham]] naliliivoq ukiut 1.8 million-iniik 2.3 million-it matuma siorna inganeq pilersinneqarsimasoq. |
|||
Allat ilisimatuut ilimagaat allaat inganeq ukiut 40,000 imaluunnit 10,000 matuma siorna pilersinneqarsimasinnaanera. |
|||
Inneq uppernarsaatitut atornissaa tulluutinngilaq, nuna Afrikkap kitaaniittoq inoqannginnersallu allat kallermik toqqitinneratigut ikuallannerit suli pisarmata, qularnarsisillugu qangarpiaq inneq atorlugu ingasalertoqarsimanersoq, taamaallalli uumasunik qaasuttunik ungalusimassutissatut kialaarnissamulli atorneqarneranut takutitsiinnarluni. Inuup ineriartorneranik ilisimatuut ikannerit inneq atorlugu inganerup aallartivissimanera ukiut 250,000 matuma siorna ilimagaat, qangarsuaq ikumatitat, nunami kissarsuutit, uumasut saarngi ikuallatat, ujaqqanillu sakkut Europa-mi kangiatalu qeqqani nassaarineqartarmata. Takussutissatut uppernarsaatissatuaavoq ukiut 2 million-it matuma siornatigut nunami ikuallanneq inuup saarnginik sinnikulik, kisiannili inuup ineriartorneranik ilisimatuut ikannerit ilimagaat iluatsitsinerinnarmik pisimasoq inummillu ikuallataanani. |
|||
Kisiannili, ujaqqat uunnallutik aseqqukut [[Texas]] qeqqaniittut (Naalagaaffeqatigiit) ujaraapput ikuallatat egitakut, imaluunnit ujaqqat nikuisitat innermik sequmitat 3,500 ukiunik pisoqaassusillit nassaassaapput. Taakkua nunami kissarsuutitut ingasimanernut uppernarsaatitut atorsimasinnaapput, takussutissaqaramik uanittunik naasunillu assigisaannik sinneqalaarneritigut. Tuluit nunaannittaaq ujaraannarnik, ''bronze''-mik saviminermillu sakkoqarallarnerup nalaaneersunik assigusunik aamma peqarpoq, taaneqartartunik "ilivit/eqqaassutissat ikuallatat". |
|||
== Inganermi akoorutissat == |
|||
Inganermi akoorutissat uumasunik ikannerit tunngaveqarput. Naatitat, paarnat, issingiassat qaqqortarissallu naasunik pipput. Neqilli, manniit immummiillu sanaat uumasunik piullutik. [[Pupiit]] aamma qapuit iffiornermi oqummik pilersitsisartut tappiorannartut atorneqartarput. Ingasut aamma imeq aatsitassallu soorlu tarattut atortarpaat. Ingasut aamma viinnit atortarpaat, aalakoornartut paarnarsuarnik allanilluunniit naatitanik sanaanik. |
|||
Pinngortitameersut akoorutissattaat atorneqartarput sananeqaatiaraqatigiinnik akullit, soorlu timitassaq, nukissat orsullu imermik aatsitassanillu akullit. Inganermi akuutissat sunniutaai sananeqaatiaraqatigiinniittut allanngortitinneqartarput. |
|||
=== Timissat === |
|||
Uumasuninngaanneersut nerineqarsinnaasut uku nukiit, ilormiut, immuk, manniit aamma manniup qaqortortaai, timissanik akoqangaatsiarput. Aammattaaq naasuneersut tamagajammik, ingammik paarmaasat naatsiiassallu, timissamaateqarput, annikinnerungaatsiartumilli. Sananeqaatiaraqatigiinnik timissanik sanasussanik inuup timaata sanarfisinnaanngisaanik taakkuninnga pisinnaavungut. Timissat uunnakkaangamik atorfivitsik isikkutillu |
|||
qimattarpaat. Ikattutigut, taassuma sannaa aqinnerulertarpoq seqummarinnerulerlunilu – neqilu ''ingasarpoq''. Ilaatigullu timissaq issortarpoq, soorlu manniup qaqortortaa issoraangami. Manniup qaqortortaa issoqqangaatsiaraluartoq tasisuaarnera tugusunnitsunik iffiornermi atorneqarluartartut ilaraat, kingulerartuutinilu tunngaviit ilaralugu ingammik aalaterujussuakkani. |
|||
=== Nukissat === |
|||
Nukissat sioraasaannaat, soorlu nerrivimmi sioraasat, sioraasaq marloqiusamik sananeqaatiaqqanik atasunik atasulik, ataasiinnarmillu sananeqaatiaqqanik atasulik, naatitaniillu sioraasat taavalu qerattarsaat panikaasiamiik qaqorteqqasumik, suaasanik naatsiiamillu pisarput. Nukissap uunnannera paasilertoruminaatsuuvoq. |
|||
Sioraasaq takisuumik sananeqaatiaqqanik ataqatigiissaakkanik atasulik takisooq, soorlu qerattarsaat, ingangaangami sioraasartaa minninngorluni sequtsilertarpoq, sioraasalli naammaannannerit erngataasanngornerusarlutik. Sioraasap sananeqaatiarataata ungalusiatut isikkuanit imeq tamarmi peerpat, taava kukkarnaanngoriartulernera aallartissooq, sioraasarlu kianneranit seqummatertarpoq aamarsuup sananeqaatiaraata pinngoriartornerani. Aallallu sioraasat seqummatertut kukkarnaamik sanasarput. Taannalu [[Maillard qisuariaataa|maillard qisuariaataanik]] taasaq nukissanik timissanillu uunnaanermi pilersitsisarpoq, mamamik sakkortulisaatitut. |
|||
=== Orsut === |
|||
Orsut assigiinngittut naasuninngaannik uumasuniillu pisinnaapput, soorlu punneq puisilluunnit orsuanik. Orsoq uunartorujunngorsinnaavoq. Imiup kiak qalaalerfissaa qaangersinnaavaa, taamattumik akoorutissanik uunnaanermi atorneqartarpoq, soorlu siatsipiloornermi siatsinniinnarmiluunniit. |
|||
=== Imeq === |
|||
Inganermi imeq imerpalasutulli allatut atorneqakkajuttorujuuvoq. Ingaaq imermut, ilaatigut mamalikkamut, qalaanniarlungu. Imerpalasut inganermi pisariaqangaarmata ingariaatsip atia qanoq imerup akoorutissallu akulerunnerat atsiunneqartarput soorlu: aalarlungu, uunarterujoorinermi, qalaassinermi, qalaatipallaanermilu. Imerpalasoq ammaannartumi uunnakkaanni sukkasuumik aalannguutipallattarpoq, mamaa akuilu kiserngoruttarlungit – qjuliornermi miseraliornermilu tassa atorluangaasartoq. |
|||
=== Akuutissat timiut pisariaqartitaat aatsitassallu === |
|||
Akuutissat timiup pisariaqartitaai atortussaapput uumassusiliup timaani pissusissamisoortumik akuutissat attaviinik aaqqissuunnerani piasariallit, timiullu nammineq sanarfisinnaannginnamigit issumik pisariaqarput. Akuutissat timiup pisariaqartitaai piffinnik soorlu paarnarsuarnik naatitanillu nutaanik pipput (Vitamin C), sorlaat kajortunik, tingunnillu (Vitamin A), issingiassanik, qaqortuliamik tingummillu (B vitamins), aalisakkap tinguata orsuanik (Vitamin D), taavalu naatiat qorsooqqissunik (Vitamin K). Aatsitassa aammattaaq timiup pisariaqartippaai annikittumilli ukuusut, savimineq, saanissaq, saffiugassat ilaat (magnesium). Inuussutissaaqqat naatitaniittut atsitassat akuutissallu timiup pisariaqartitaai ilaat uunnannerminni sequminneqarsinnaapput. Ingammik (vitamin C) inganermi silaannalersornermigut sequmivissinnaavoq. |
|||
== Ingariaatsit == |
|||
=== Sikalaarineq === |
|||
: [[Sikalaarineq]] – [[Aamarsuarnik siatsineq]] – [[Siaasaaneq]] – [[Nivinngarlugu uunnaaneq]] – [[Qaapiarlugu siatsineq]] |
|||
=== Iffiorneq === |
|||
: [[Iffiorneq]] - [[Imminngikkallarlungu iffiorneq]] – [[Aamarsurnik uunnaaneq]] |
|||
=== Qalaassineq === |
|||
: [[Qalaassineq]] – [[Qalaassipiloorneq]] – [[Ingamik siaasaaneq]] – [[Uunnaannarlungu]] – [[Poorlungu aalaaneq]] – [[Uunartumik kuillungu]] – [[Qalaasserujoorneq]] – [[Naqitsinilinmmik qalaassineq]] – [[Qalaatingajaaneq]] – [[Aalaaneq]] – [[Aqilisaaneq]] – [[Igamut qalaassineq]] – [[Silaannaakkamik inganeq]] |
|||
=== Siatsineq === |
|||
: [[Siatsineq]] – [[Kinillungu siatsineq]] – [[Tarattumi uunartumi siatsineq]] – [[siorammi uunartumi siatsineq]] – [[Siatsimmi siatsineq]] – [[Naqitsinilimmi siatsineq]] – [[Siatsipiloorneq]] – [[Aalatiutigalugit siatsineq]] |
|||
=== Pujoorineq === |
|||
: [[Pujoorineq]] |
|||
=== Maleraasaaqqanik === |
|||
: [[Maleraasaaqqanik]] |
|||
== Nerisassat tungaatigut isumannaallisaaneq == |
|||
Nerisassanik piareersaanermi kiak atorneqarnerani tappiorannartut ulorianarsinnaasut toqunneqartarput. Sunniutaa kianneranit qanorlu inganerat apeqqutaavoq. 5 °C-mik 57 °C-mut kiassusillit "nerisassat ulorianartorsiorfiat", kissassutsit taakku akornanni tappiorannarut ikaliartupiloorsinnaangamik. Taamaattoqartillungu, assersuutigalugu E. Coli, minutsit 20-kkaarlugit marloqiusanngorsinnaasarpoq. Nerisassaq isikkua allannguuteqarani ajoquteqaangittuusisinnaavoq, nerisunulli ulorianarsinnaalluni. Neqit, timmissat, manniit, immuillu allallu nerisassat piareersarnikut "nerisassat ulorianartorsiorfiat"-nnik ungalusimaneqassapput nerisinnaaneqarniassatillugit. Nillataartillugit qeritillugilluunnit tappiorannartut toqunneqarsinnaanngillat, ikaliartornerili arriillisinneqaannarsinnaavoq. Nerisassat uunartut nillarseniaraanni, uninngatiinnarneqassanngillat supoortumiluunnnit 90 minutsit sinnerlugit. |
|||
Agguiviit tappiorannartunut qanittorujuupput, ulorianarsinnaallutillu sissuernermi malitassat malinneqanngippata. Agguiviit plastikkit qisummik sequmiannginnerupput, tappiornnartunillu ikaliartorfiunnginnerusutut isigineqarlutik. Eqqartorneqarsimavoq, misissuisullu ilaasa takutissimavaat agguiviit qisuit pittaanerusut. Erruiviit agguiviillu saligaattussiat innersuutigineqarput, ingammik neqinik, timmissanik imarmiunillu aapasunik suliaqarnermi. Imeq uunartoq, qaqorsaat, tappiorannartuiaallu imaluunnit errorsivimmut iluaqutaalluartarpoq napparsimasutissanik annikillisaanermi. |
|||
{{Commonscat|Cooking}} |
|||
[[Sumut atassuseq:Nerisassat imigassallu]] |
Maanna taamaannera 5. Maaji 2019, 20:16-meersoq
Iganeq tassaavoq nerisassanik uunnaaneq, piareersaanerlu.
Igasoq toqqaasarpoq akulerussuisarlunilu akoorutissanik, sakkut periutsillu assigiinngitsut atorlugit. Suliarinerani, mamaa, sannaa, isikkua akoorutissallu akuutissartaasa sunniutaai allangorsinnaasarput. Nunarsuaq tamaat isigissangaanni igariaaseq akoorutissallu assigiinngittorpassuit atorneqarput. Avatangiisit immikkuullarittut, aningaasaqarneq piorsarsimassutsikkullu malitat apeqqutaallutik.
Igasullu ilinniarsimanerat pikkorissusaalluttaaq assigiinngittaqaat.
Nerisassat uunnallugit, imaluunnit inneq atorlugu nerisassiorneq inuup immikkuullarissutigaa. Ilisimatuullu ilaasa ilimagaat igasarneq inuup ineriartorneranut pingaaruteqarsimasoq.
Inuup ineriartorneranik ilisimatuut ilimagaat ukiut 250.000 matuma siornatigut innerup atornera ineriartortinneqaqqaalersimassasoq.
Atugartuussuseriiaat akornanni, nunaateqarnerup, niuernerup angallannerullu ineriartornerata igasut akoorutissanik nutaanik pissarsinissaai periarfissarsitippaai. Nassaassarsiat atortorissaarutillu nutaat, soorlu marriorneq, imermik uninngasuuteqarneq qalaassinerlu ingariaatsinik atuineq annertusivaa.
Igasut ilaat ullutsinniusut ilisimatusarnermi periutsit siuarsimasut atorlugit nerisassanik piareersaasarput.
Oqaluttuassartaa
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Uppernarsaatissaqartoqarpianngilaq qanga inganeq pilersinneqarsimanersoq. miluumasunik inungasunik ilisimatooq Richard Wrangham naliliivoq ukiut 1.8 million-iniik 2.3 million-it matuma siorna inganeq pilersinneqarsimasoq.
Allat ilisimatuut ilimagaat allaat inganeq ukiut 40,000 imaluunnit 10,000 matuma siorna pilersinneqarsimasinnaanera.
Inneq uppernarsaatitut atornissaa tulluutinngilaq, nuna Afrikkap kitaaniittoq inoqannginnersallu allat kallermik toqqitinneratigut ikuallannerit suli pisarmata, qularnarsisillugu qangarpiaq inneq atorlugu ingasalertoqarsimanersoq, taamaallalli uumasunik qaasuttunik ungalusimassutissatut kialaarnissamulli atorneqarneranut takutitsiinnarluni. Inuup ineriartorneranik ilisimatuut ikannerit inneq atorlugu inganerup aallartivissimanera ukiut 250,000 matuma siorna ilimagaat, qangarsuaq ikumatitat, nunami kissarsuutit, uumasut saarngi ikuallatat, ujaqqanillu sakkut Europa-mi kangiatalu qeqqani nassaarineqartarmata. Takussutissatut uppernarsaatissatuaavoq ukiut 2 million-it matuma siornatigut nunami ikuallanneq inuup saarnginik sinnikulik, kisiannili inuup ineriartorneranik ilisimatuut ikannerit ilimagaat iluatsitsinerinnarmik pisimasoq inummillu ikuallataanani.
Kisiannili, ujaqqat uunnallutik aseqqukut Texas qeqqaniittut (Naalagaaffeqatigiit) ujaraapput ikuallatat egitakut, imaluunnit ujaqqat nikuisitat innermik sequmitat 3,500 ukiunik pisoqaassusillit nassaassaapput. Taakkua nunami kissarsuutitut ingasimanernut uppernarsaatitut atorsimasinnaapput, takussutissaqaramik uanittunik naasunillu assigisaannik sinneqalaarneritigut. Tuluit nunaannittaaq ujaraannarnik, bronze-mik saviminermillu sakkoqarallarnerup nalaaneersunik assigusunik aamma peqarpoq, taaneqartartunik "ilivit/eqqaassutissat ikuallatat".
Inganermi akoorutissat
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Inganermi akoorutissat uumasunik ikannerit tunngaveqarput. Naatitat, paarnat, issingiassat qaqqortarissallu naasunik pipput. Neqilli, manniit immummiillu sanaat uumasunik piullutik. Pupiit aamma qapuit iffiornermi oqummik pilersitsisartut tappiorannartut atorneqartarput. Ingasut aamma imeq aatsitassallu soorlu tarattut atortarpaat. Ingasut aamma viinnit atortarpaat, aalakoornartut paarnarsuarnik allanilluunniit naatitanik sanaanik.
Pinngortitameersut akoorutissattaat atorneqartarput sananeqaatiaraqatigiinnik akullit, soorlu timitassaq, nukissat orsullu imermik aatsitassanillu akullit. Inganermi akuutissat sunniutaai sananeqaatiaraqatigiinniittut allanngortitinneqartarput.
Timissat
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Uumasuninngaanneersut nerineqarsinnaasut uku nukiit, ilormiut, immuk, manniit aamma manniup qaqortortaai, timissanik akoqangaatsiarput. Aammattaaq naasuneersut tamagajammik, ingammik paarmaasat naatsiiassallu, timissamaateqarput, annikinnerungaatsiartumilli. Sananeqaatiaraqatigiinnik timissanik sanasussanik inuup timaata sanarfisinnaanngisaanik taakkuninnga pisinnaavungut. Timissat uunnakkaangamik atorfivitsik isikkutillu
qimattarpaat. Ikattutigut, taassuma sannaa aqinnerulertarpoq seqummarinnerulerlunilu – neqilu ingasarpoq. Ilaatigullu timissaq issortarpoq, soorlu manniup qaqortortaa issoraangami. Manniup qaqortortaa issoqqangaatsiaraluartoq tasisuaarnera tugusunnitsunik iffiornermi atorneqarluartartut ilaraat, kingulerartuutinilu tunngaviit ilaralugu ingammik aalaterujussuakkani.
Nukissat
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Nukissat sioraasaannaat, soorlu nerrivimmi sioraasat, sioraasaq marloqiusamik sananeqaatiaqqanik atasunik atasulik, ataasiinnarmillu sananeqaatiaqqanik atasulik, naatitaniillu sioraasat taavalu qerattarsaat panikaasiamiik qaqorteqqasumik, suaasanik naatsiiamillu pisarput. Nukissap uunnannera paasilertoruminaatsuuvoq.
Sioraasaq takisuumik sananeqaatiaqqanik ataqatigiissaakkanik atasulik takisooq, soorlu qerattarsaat, ingangaangami sioraasartaa minninngorluni sequtsilertarpoq, sioraasalli naammaannannerit erngataasanngornerusarlutik. Sioraasap sananeqaatiarataata ungalusiatut isikkuanit imeq tamarmi peerpat, taava kukkarnaanngoriartulernera aallartissooq, sioraasarlu kianneranit seqummatertarpoq aamarsuup sananeqaatiaraata pinngoriartornerani. Aallallu sioraasat seqummatertut kukkarnaamik sanasarput. Taannalu maillard qisuariaataanik taasaq nukissanik timissanillu uunnaanermi pilersitsisarpoq, mamamik sakkortulisaatitut.
Orsut
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Orsut assigiinngittut naasuninngaannik uumasuniillu pisinnaapput, soorlu punneq puisilluunnit orsuanik. Orsoq uunartorujunngorsinnaavoq. Imiup kiak qalaalerfissaa qaangersinnaavaa, taamattumik akoorutissanik uunnaanermi atorneqartarpoq, soorlu siatsipiloornermi siatsinniinnarmiluunniit.
Imeq
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Inganermi imeq imerpalasutulli allatut atorneqakkajuttorujuuvoq. Ingaaq imermut, ilaatigut mamalikkamut, qalaanniarlungu. Imerpalasut inganermi pisariaqangaarmata ingariaatsip atia qanoq imerup akoorutissallu akulerunnerat atsiunneqartarput soorlu: aalarlungu, uunarterujoorinermi, qalaassinermi, qalaatipallaanermilu. Imerpalasoq ammaannartumi uunnakkaanni sukkasuumik aalannguutipallattarpoq, mamaa akuilu kiserngoruttarlungit – qjuliornermi miseraliornermilu tassa atorluangaasartoq.
Akuutissat timiut pisariaqartitaat aatsitassallu
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Akuutissat timiup pisariaqartitaai atortussaapput uumassusiliup timaani pissusissamisoortumik akuutissat attaviinik aaqqissuunnerani piasariallit, timiullu nammineq sanarfisinnaannginnamigit issumik pisariaqarput. Akuutissat timiup pisariaqartitaai piffinnik soorlu paarnarsuarnik naatitanillu nutaanik pipput (Vitamin C), sorlaat kajortunik, tingunnillu (Vitamin A), issingiassanik, qaqortuliamik tingummillu (B vitamins), aalisakkap tinguata orsuanik (Vitamin D), taavalu naatiat qorsooqqissunik (Vitamin K). Aatsitassa aammattaaq timiup pisariaqartippaai annikittumilli ukuusut, savimineq, saanissaq, saffiugassat ilaat (magnesium). Inuussutissaaqqat naatitaniittut atsitassat akuutissallu timiup pisariaqartitaai ilaat uunnannerminni sequminneqarsinnaapput. Ingammik (vitamin C) inganermi silaannalersornermigut sequmivissinnaavoq.
Ingariaatsit
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Sikalaarineq
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]- Sikalaarineq – Aamarsuarnik siatsineq – Siaasaaneq – Nivinngarlugu uunnaaneq – Qaapiarlugu siatsineq
Iffiorneq
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Qalaassineq
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]- Qalaassineq – Qalaassipiloorneq – Ingamik siaasaaneq – Uunnaannarlungu – Poorlungu aalaaneq – Uunartumik kuillungu – Qalaasserujoorneq – Naqitsinilinmmik qalaassineq – Qalaatingajaaneq – Aalaaneq – Aqilisaaneq – Igamut qalaassineq – Silaannaakkamik inganeq
Siatsineq
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]- Siatsineq – Kinillungu siatsineq – Tarattumi uunartumi siatsineq – siorammi uunartumi siatsineq – Siatsimmi siatsineq – Naqitsinilimmi siatsineq – Siatsipiloorneq – Aalatiutigalugit siatsineq
Pujoorineq
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Maleraasaaqqanik
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Nerisassat tungaatigut isumannaallisaaneq
[aaqqissoruk | rediger kildetekst]Nerisassanik piareersaanermi kiak atorneqarnerani tappiorannartut ulorianarsinnaasut toqunneqartarput. Sunniutaa kianneranit qanorlu inganerat apeqqutaavoq. 5 °C-mik 57 °C-mut kiassusillit "nerisassat ulorianartorsiorfiat", kissassutsit taakku akornanni tappiorannarut ikaliartupiloorsinnaangamik. Taamaattoqartillungu, assersuutigalugu E. Coli, minutsit 20-kkaarlugit marloqiusanngorsinnaasarpoq. Nerisassaq isikkua allannguuteqarani ajoquteqaangittuusisinnaavoq, nerisunulli ulorianarsinnaalluni. Neqit, timmissat, manniit, immuillu allallu nerisassat piareersarnikut "nerisassat ulorianartorsiorfiat"-nnik ungalusimaneqassapput nerisinnaaneqarniassatillugit. Nillataartillugit qeritillugilluunnit tappiorannartut toqunneqarsinnaanngillat, ikaliartornerili arriillisinneqaannarsinnaavoq. Nerisassat uunartut nillarseniaraanni, uninngatiinnarneqassanngillat supoortumiluunnnit 90 minutsit sinnerlugit.
Agguiviit tappiorannartunut qanittorujuupput, ulorianarsinnaallutillu sissuernermi malitassat malinneqanngippata. Agguiviit plastikkit qisummik sequmiannginnerupput, tappiornnartunillu ikaliartorfiunnginnerusutut isigineqarlutik. Eqqartorneqarsimavoq, misissuisullu ilaasa takutissimavaat agguiviit qisuit pittaanerusut. Erruiviit agguiviillu saligaattussiat innersuutigineqarput, ingammik neqinik, timmissanik imarmiunillu aapasunik suliaqarnermi. Imeq uunartoq, qaqorsaat, tappiorannartuiaallu imaluunnit errorsivimmut iluaqutaalluartarpoq napparsimasutissanik annikillisaanermi.
Wikimedia Commons assinik nipinilluunniit peqarpoq, uunga tunngasunik: |