Бранко Црвенковски: Разлика помеѓу преработките
[проверена преработка] | [проверена преработка] |
сНема опис на уредувањето |
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.2 |
||
(Не се прикажани 42 меѓувремени преработки од 18 корисници) | |||
Ред 2: | Ред 2: | ||
|name= [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] Бранко Црвенковски [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] |
|name= [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] Бранко Црвенковски [[Податотека:Coat of arms of the President of Macedonia.svg|30п]] |
||
|honorific-suffix = |
|honorific-suffix = |
||
|nickname= Б.Ц., Бране, Папата |
|||
|image= Branko-Crvenkovski.JPG |
|image= Branko-Crvenkovski.JPG |
||
|imagesize= 250px |
|imagesize= 250px |
||
| |
|office1= [[Претседател на Македонија|3. Претседател на Македонија]] |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
|deputy1= |
|||
⚫ | |||
|term_start1= [[17 август]] [[1992]] |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
|office2= [[Премиери на Република Македонија|Премиер на Македонија]] |
|office2= [[Премиери на Република Македонија|Премиер на Македонија]] |
||
|term_start2= [[1 ноември]] [[2002]] |
|term_start2= [[1 ноември]] [[2002]] |
||
Ред 17: | Ред 14: | ||
|predecessor2= [[Љубчо Георгиевски]] |
|predecessor2= [[Љубчо Георгиевски]] |
||
|successor2= [[Хари Костов]] |
|successor2= [[Хари Костов]] |
||
|president2= [[Борис Трајковски]] |
|||
|office3= [[Претседател на Македонија|III Претседател на Македонија]] |
|||
|deputy3= |
|||
⚫ | |||
| |
|term_start3= [[4 септември]] [[1992]] |
||
|term_end3= [[30 ноември]] [[1998]] |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
|birth_place= {{роден во|Сараево|}}, [[СФРЈ]]<br />денес [[БИХ]] |
|||
⚫ | |||
|birth_place= {{роден во|Сараево|}}, [[Федеративна Народна Република Југославија|Југославија]] |
|||
|death_date= |
|death_date= |
||
|death_place= |
|death_place= |
||
Ред 35: | Ред 34: | ||
|website= |
|website= |
||
}} |
}} |
||
'''Бранко Црвенковски''' (р. {{роден на|12|октомври|1962}} во {{роден во|Сараево|}}) — македонски политичар од [[Социјалдемократски сојуз на Македонија|Социјалдемократскиот сојуз на Македонија]] и поранешен [[претседател на Македонија|претседател]] и [[премиер на Македонија|премиер]] на државата. |
|||
Во текот на својата политичка кариера бил [[ |
'''Бранко Црвенковски''' ({{роден на|12|октомври|1962}} во {{роден во|Сараево}}, [[Социјалистичка Република Босна и Херцеговина|НР БиХ]]) — македонски политичар од [[Социјалдемократски сојуз на Македонија|Социјалдемократскиот сојуз на Македонија]] и поранешен [[претседател на Македонија|претседател]] и [[премиер на Македонија|премиер]] на државата. Во текот на својата политичка кариера бил [[премиер на Македонија]] во периодот од 1992 до 1998 и од 2002 до 2004 година, како и [[претседател на Македонија]] од 2004 до 2009 година. |
||
== |
==Млади години== |
||
⚫ | Роден е на [[12 октомври]] [[1962]] во [[Сараево]], [[Социјалистичка Република Босна и Херцеговина|НР Босна и Херцеговина]]. Во 1963 година неговото семејство се вратило да живее во [[Скопје]]. Основно и средно образование завршил во Скопје. Во [[1980]] година се запишал на [[Електротехнички факултет Скопје|Електротехничкиот факултет]] во Скопје, отсек за информатичка технологија и автоматика. Факултетот го завршил во [[1985]] година.<ref>{{cite web |url=http://www.expresident.gov.mk/Default.aspx?mId=44&lId=1 |title=Бранко Црвенковски - Биографија |website=expresident.gov.mk |access-date=25 јануари 2021 |archive-date=2021-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130202021/http://www.expresident.gov.mk/Default.aspx?mId=44&lId=1 |url-status=dead }}</ref> |
||
⚫ | |||
⚫ | Роден е на [[12 октомври]] |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | Во [[1990]] година, на првите повеќепартиски избори во Македонија, која сè уште се наоѓала во рамките на [[СФРЈ|СФР Југославија]], избран бил за шеф на Изборниот штаб на [[СКМ]], а по ова и за [[пратеник]] во првиот состав на [[Собрание на Република Македонија|Собранието]]. Како пратеник во првиот состав на македонскиот парламент Црвенковски бил потписник на иницијативата за распишување [[Референдум во Македонија, 1991|референдум за независна Македонија]]. Претходно, Црвенковски бил Директор на ''Семос''. |
||
⚫ | Во [[април]] [[1991]] година Црвенковски бил избран за претседател на [[СКМ|Социјалдемократскиот Сојуз на Македонија]]. На [[5 септември]] [[1992]], тој станал вториот [[премиер на Република Македонија]] по нејзиното осамостојување од [[Југославија]]. Со 29 години, тој бил најмладиот [[премиер]] во [[Европа]] во тој период. Како премиер и политичар, Бранко Црвенковски ја промовирал идејата за учество на партиите на [[Македонски Албанци|Албанци]]те во [[Влада на Република Македонија|Владата на Република Македонија]]. Тој успеал да формира широка коалиција со [[Либерална партија на Македонија|Либералната партија]], [[Социјалистичка партија на Македонија|Социјалистичката партија]] и [[ПДП|Партијата за демократски просперитет]], во која членувале само Албанци. |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | Во [[1990]] година, на првите повеќепартиски избори во Македонија, која сè уште се наоѓала во рамките на [[СФРЈ|СФР Југославија]], избран бил за шеф на Изборниот штаб на [[ |
||
⚫ | Во [[април]] [[1991]] година Црвенковски бил избран за претседател на [[ |
||
Вториот премиерски мандат (за уште 4 години) го добил по [[Македонски парламентарни избори, 1994|изборите во декември]] во 1994 година. Во периодот [[1994]]-[[1998]] [[Македонија]] успеала да стане член на повеќе меѓународни организации, како што се: [[ООН|Организацијата на Обединетите нации]] (ООН), [[ОБСЕ]] и [[Совет на Европа|Советот на Европа]]. Црвенковски исто така е потписник на првиот договор со [[ММФ]] и [[Светска Банка]]. |
Вториот премиерски мандат (за уште 4 години) го добил по [[Македонски парламентарни избори, 1994|изборите во декември]] во 1994 година. Во периодот [[1994]]-[[1998]] [[Македонија]] успеала да стане член на повеќе меѓународни организации, како што се: [[ООН|Организацијата на Обединетите нации]] (ООН), [[ОБСЕ]] и [[Совет на Европа|Советот на Европа]]. Црвенковски исто така е потписник на првиот договор со [[ММФ]] и [[Светска Банка]]. |
||
Ред 57: | Ред 52: | ||
[[Податотека:crvenkovski-papa.jpg|thumb|десно|250px|Претседателот Бранко Црвенковски со папата [[Бенедикт XVI]]]] |
[[Податотека:crvenkovski-papa.jpg|thumb|десно|250px|Претседателот Бранко Црвенковски со папата [[Бенедикт XVI]]]] |
||
=== |
===Водач на опозиција=== |
||
⚫ | По поразот на [[Македонски парламентарни избори, 1998|парламентарните избори во 1998]] година, од [[1998]] до [[2002]] година бил водач на опозицијата во [[Собрание на Република Македонија|македонското собрание]]. Поради започнувањето на [[Воен конфликт во Македонија, 2001|воениот конфликт во 2001]] година, Социјалдемократскиот сојуз се приклучил кон ''Владата на политичко единство'', која била формирана со цел да запре кризата во земјата. |
||
⚫ | Црвенковски, заедно со тогашниот премиер и водач на [[ВМРО-ДПМНЕ]], [[Љубчо Георгиевски]] и со водачите на [[ПДП|Партијата за демократски просперитет]], [[Имер Имери]], и на [[ДПА|Демократската партија на Албанците]], [[Арбен Џафери]], како и со претседателот [[Борис Трајковски]], се потписници на [[Охридски рамковен договор|Рамковниот договор]] од [[Охрид]]. |
||
⚫ | По поразот на [[Македонски парламентарни избори, 1998|парламентарните избори во 1998]] година, од [[1998]] до [[2002]] година бил |
||
⚫ | Црвенковски, заедно со тогашниот премиер и |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
На [[Македонски парламентарни избори, 2002|парламентарните избори во 2002]] година [[СДСМ]] повторно ја освоил власта заедно со партнерите од коалицијата „[[За Македонија заедно]]“, при што со политичките сојузници од коалицијата освоиле 60 од вкупно 120 пратенички места во парламентот. Така по крајот на изборите, во [[2002]] година повторно застанал на премиерската позиција. |
На [[Македонски парламентарни избори, 2002|парламентарните избори во 2002]] година [[СДСМ]] повторно ја освоил власта заедно со партнерите од коалицијата „[[За Македонија заедно]]“, при што со политичките сојузници од коалицијата освоиле 60 од вкупно 120 пратенички места во парламентот. Така по крајот на изборите, во [[2002]] година повторно застанал на премиерската позиција. |
||
=== |
===Претседател на Македонија=== |
||
{{ |
{{Главна|Македонски претседателски избори, 2004}} |
||
[[Податотека:Dmitry Medvedev 7 June 2008-7.jpg|мини|лево|Средба на претседателот Бранко Црвенковски со претседателот на Русија, [[Дмитриј Медведев]] во [[Санкт Петербург]], 7 јуни 2008]] |
|||
На [[Македонски претседателски избори, 2004|третите вонредни Претседателски избори во Република Македонија]], во вториот круг одржан на [[28 април]] [[2004]], Бранко Црвенковски бил избран за претседател на државата. Црвенковски, кандидат на [[СДСМ]] и тогашен премиер на Република Македонија освоил 553.520 гласови, или 62,70% од гласовите, додека неговиот противкандидат [[Сашко Кедев]], кандидат на [[ВМРО-ДПМНЕ]], освоил 329.271 гласови, или 37,30%. |
На [[Македонски претседателски избори, 2004|третите вонредни Претседателски избори во Република Македонија]], во вториот круг одржан на [[28 април]] [[2004]], Бранко Црвенковски бил избран за претседател на државата. Црвенковски, кандидат на [[СДСМ]] и тогашен премиер на Република Македонија освоил 553.520 гласови, или 62,70% од гласовите, додека неговиот противкандидат [[Сашко Кедев]], кандидат на [[ВМРО-ДПМНЕ]], освоил 329.271 гласови, или 37,30%. |
||
На [[12 мај]] [[2004]] ја презел функцијата претседател и се повлекол од премиерската положба и претседателската функција во партијата. За време на претседателскиот мандат на Црвенковски, Република Македонија станала земја-кандидат за прием во [[ЕУ|Европската унија]]. На функцијата Претседател на Македонија се задржал до [[12 мај]] [[2009]] година. |
На [[12 мај]] [[2004]] ја презел функцијата претседател и се повлекол од премиерската положба и претседателската функција во партијата. За време на претседателскиот мандат на Црвенковски, Република Македонија станала земја-кандидат за прием во [[ЕУ|Европската унија]]. На функцијата Претседател на Македонија се задржал до [[12 мај]] [[2009]] година. |
||
=== |
===Водач на опозицијата=== |
||
На [[24 мај]] [[2009]] г. Бранко Црвенковски повторно застанал на чело на Социјалдемократскиот Сојуз.<ref name="избори">{{ |
На [[24 мај]] [[2009]] г. Бранко Црвенковски повторно застанал на чело на Социјалдемократскиот Сојуз.<ref name="избори">{{Наведена мрежна страница|title=Учество на избори|url=http://www.sdsm.org.mk/Default.aspx?mId=45&lId=1|accessdate=2010-01-30|archive-date=2010-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20100128205232/http://www.sdsm.org.mk/Default.aspx?mId=45&lId=1|url-status=dead}}</ref> По јунскиот конгрес на СДСМ (2 јуни 2013), Бранко Црвенковски бил заменет со Зоран Заев како претседател на СДСМ. |
||
== |
==Наводи== |
||
⚫ | |||
==Надворешни врски== |
|||
{{cquote|''Ако дојдеме до компромис со кој се гарантира дека името на нашиот народ е македонски, дека името на нашиот јазик е македонски, тогаш привремената референца може да ја замениме со трајна која содржи географска одредница.<ref>[http://www.mia.com.mk/default.aspx?mId=1&vId=60272937&lId=1&title=%d0%9c%d0%90%d0%9a%d0%95%d0%94%d0%9e%d0%9d%d0%98%d0%88%d0%90+-+%d0%92%d0%9d%d0%90%d0%a2%d0%a0%d0%95%d0%a8%d0%9d%d0%90+%d0%9f%d0%9e%d0%9b%d0%98%d0%a2%d0%98%d0%9a%d0%90 Македонска информативна агенција]</ref>}} |
|||
== Наводи == |
|||
{{рв|Branko Crvenkovski}} |
{{рв|Branko Crvenkovski}} |
||
⚫ | |||
*[http://www.expresident.gov.mk/ Поранешен претседател на РМ - Бранко Црвенковски] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160430172509/http://expresident.gov.mk/ |date=2016-04-30 }} |
|||
{{S-start}} |
|||
{{S-off}} |
|||
{{S-bef|before=[[Никола Кљусев]]}} |
|||
{{s-ttl|title={{nowrap|[[Премиер на Република Македонија]]}}|years=1992–1998}} |
|||
{{S-aft|after=[[Љубчо Георгиевски]]}} |
|||
|- |
|||
{{S-bef|before=[[Љубчо Георгиевски]]}} |
|||
{{s-ttl|title={{nowrap|[[Премиер на Република Македонија]]}}|years=2002–2004}} |
|||
{{S-aft|after=[[Хари Костов]]}} |
|||
|- |
|||
{{S-bef|before=[[Борис Трајковски]]}} |
|||
{{s-ttl|title=[[Претседател на Република Македонија]]|years=2004–2009}} |
|||
{{S-aft|after=[[Ѓорге Иванов]]}} |
|||
|- |
|||
{{s-ppo}} |
|||
{{s-bef|before=—}} |
|||
{{s-ttl|title=Претседател на [[СДСМ]]|years=1991–2004}} |
|||
{{s-aft|after=[[Владо Бучковски]]}} |
|||
|- |
|||
{{s-bef|before=[[Зоран Заев]]<br>{{small|Вршител на должност}}}} |
|||
{{s-ttl|title=Претседател на [[СДСМ]]|years=2009–2013}} |
|||
{{s-aft|after=[[Зоран Заев]]}} |
|||
{{S-end}} |
|||
{{Бранко Црвенковски}} |
|||
{{ПретМак}} |
{{ПретМак}} |
||
{{ |
{{PremMak}} |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
{{Состав на Владата на Македонија (2002)}} |
{{Состав на Владата на Македонија (2002)}} |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
{{ |
{{Нормативна контрола}} |
||
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Црвенковски, Бранко}} |
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Црвенковски, Бранко}} |
||
Ред 104: | Ред 120: | ||
[[Категорија:Пратенички состав 1998-2002]] |
[[Категорија:Пратенички состав 1998-2002]] |
||
[[Категорија:Политичари од СДСМ]] |
[[Категорија:Политичари од СДСМ]] |
||
[[Категорија:Родени во Сараево]] |
|||
[[Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]] |
|||
[[Категорија:Живи луѓе]] |
Последна преработка од 18:51, 27 октомври 2022
3. Претседател на Македонија | |
---|---|
На должноста 12 мај 2004 – 12 мај 2009 | |
Претходник | Борис Трајковски |
Наследник | Ѓорге Иванов |
Премиер на Македонија | |
На должноста 1 ноември 2002 – 12 мај 2004 | |
Претседател | Борис Трајковски |
Претходник | Љубчо Георгиевски |
Наследник | Хари Костов |
На должноста 4 септември 1992 – 30 ноември 1998 | |
Претседател | Киро Глигоров |
Претходник | Никола Кљусев |
Наследник | Љубчо Георгиевски |
Лични податоци | |
Роден(а) | 12 октомври 1962 Сараево, Југославија |
Националност | Македонец |
Партија | СДСМ |
Бранко Црвенковски (12 октомври 1962 во Сараево, НР БиХ) — македонски политичар од Социјалдемократскиот сојуз на Македонија и поранешен претседател и премиер на државата. Во текот на својата политичка кариера бил премиер на Македонија во периодот од 1992 до 1998 и од 2002 до 2004 година, како и претседател на Македонија од 2004 до 2009 година.
Млади години
[уреди | уреди извор]Роден е на 12 октомври 1962 во Сараево, НР Босна и Херцеговина. Во 1963 година неговото семејство се вратило да живее во Скопје. Основно и средно образование завршил во Скопје. Во 1980 година се запишал на Електротехничкиот факултет во Скопје, отсек за информатичка технологија и автоматика. Факултетот го завршил во 1985 година.[1]
Политичка кариера
[уреди | уреди извор]Активната политичка кариера на Бранко Црвенковски започнала во 1990 година, кога станал член на Претседателството на Сојузот на комунистите на Македонија (СКМ).
Премиер на Македонија
[уреди | уреди извор]Во 1990 година, на првите повеќепартиски избори во Македонија, која сè уште се наоѓала во рамките на СФР Југославија, избран бил за шеф на Изборниот штаб на СКМ, а по ова и за пратеник во првиот состав на Собранието. Како пратеник во првиот состав на македонскиот парламент Црвенковски бил потписник на иницијативата за распишување референдум за независна Македонија. Претходно, Црвенковски бил Директор на Семос.
Во април 1991 година Црвенковски бил избран за претседател на Социјалдемократскиот Сојуз на Македонија. На 5 септември 1992, тој станал вториот премиер на Република Македонија по нејзиното осамостојување од Југославија. Со 29 години, тој бил најмладиот премиер во Европа во тој период. Како премиер и политичар, Бранко Црвенковски ја промовирал идејата за учество на партиите на Албанците во Владата на Република Македонија. Тој успеал да формира широка коалиција со Либералната партија, Социјалистичката партија и Партијата за демократски просперитет, во која членувале само Албанци.
Вториот премиерски мандат (за уште 4 години) го добил по изборите во декември во 1994 година. Во периодот 1994-1998 Македонија успеала да стане член на повеќе меѓународни организации, како што се: Организацијата на Обединетите нации (ООН), ОБСЕ и Советот на Европа. Црвенковски исто така е потписник на првиот договор со ММФ и Светска Банка.
Водач на опозиција
[уреди | уреди извор]По поразот на парламентарните избори во 1998 година, од 1998 до 2002 година бил водач на опозицијата во македонското собрание. Поради започнувањето на воениот конфликт во 2001 година, Социјалдемократскиот сојуз се приклучил кон Владата на политичко единство, која била формирана со цел да запре кризата во земјата.
Црвенковски, заедно со тогашниот премиер и водач на ВМРО-ДПМНЕ, Љубчо Георгиевски и со водачите на Партијата за демократски просперитет, Имер Имери, и на Демократската партија на Албанците, Арбен Џафери, како и со претседателот Борис Трајковски, се потписници на Рамковниот договор од Охрид.
Премиер на Македонија
[уреди | уреди извор]На парламентарните избори во 2002 година СДСМ повторно ја освоил власта заедно со партнерите од коалицијата „За Македонија заедно“, при што со политичките сојузници од коалицијата освоиле 60 од вкупно 120 пратенички места во парламентот. Така по крајот на изборите, во 2002 година повторно застанал на премиерската позиција.
Претседател на Македонија
[уреди | уреди извор]На третите вонредни Претседателски избори во Република Македонија, во вториот круг одржан на 28 април 2004, Бранко Црвенковски бил избран за претседател на државата. Црвенковски, кандидат на СДСМ и тогашен премиер на Република Македонија освоил 553.520 гласови, или 62,70% од гласовите, додека неговиот противкандидат Сашко Кедев, кандидат на ВМРО-ДПМНЕ, освоил 329.271 гласови, или 37,30%.
На 12 мај 2004 ја презел функцијата претседател и се повлекол од премиерската положба и претседателската функција во партијата. За време на претседателскиот мандат на Црвенковски, Република Македонија станала земја-кандидат за прием во Европската унија. На функцијата Претседател на Македонија се задржал до 12 мај 2009 година.
Водач на опозицијата
[уреди | уреди извор]На 24 мај 2009 г. Бранко Црвенковски повторно застанал на чело на Социјалдемократскиот Сојуз.[2] По јунскиот конгрес на СДСМ (2 јуни 2013), Бранко Црвенковски бил заменет со Зоран Заев како претседател на СДСМ.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „Бранко Црвенковски - Биографија“. expresident.gov.mk. Архивирано од изворникот на 2021-01-30. Посетено на 25 јануари 2021.
- ↑ „Учество на избори“. Архивирано од изворникот на 2010-01-28. Посетено на 2010-01-30.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]„Бранко Црвенковски“ на Ризницата ? |
- Поранешен претседател на РМ - Бранко Црвенковски Архивирано на 30 април 2016 г.
Политички функции | ||
---|---|---|
Претходник Никола Кљусев |
Премиер на Република Македонија 1992–1998 |
Наследник Љубчо Георгиевски |
Претходник Љубчо Георгиевски |
Премиер на Република Македонија 2002–2004 |
Наследник Хари Костов |
Претходник Борис Трајковски |
Претседател на Република Македонија 2004–2009 |
Наследник Ѓорге Иванов |
Партиски функции | ||
Претходник — |
Претседател на СДСМ 1991–2004 |
Наследник Владо Бучковски |
Претходник Зоран Заев Вршител на должност |
Претседател на СДСМ 2009–2013 |
Наследник Зоран Заев |
|
|
|
|
|
|
- Луѓе од Сараево
- Родени во 1962 година
- Претседатели на Македонија
- Премиери на Македонија
- Состав на Владата на Република Македонија од 1992
- Состав на Владата на Република Македонија од 1994
- Состав на Владата на Република Македонија од 2002
- Пратенички состав 1991-1994
- Пратенички состав 1998-2002
- Политичари од СДСМ
- Родени во Сараево
- Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“