Paweł Argiejew
Paweł Władimirowicz Argiejew, Paul d'Argueeff (ros. Павел Владимирович Аргеев, ur. 17 lutego?/1 marca 1887 w Jałcie, zm. 30 października 1922 w okolicy Trutnova) – rosyjski i francuski lotnik narodowości rosyjskiej, pilot wojskowy, as myśliwski okresu I wojny światowej lotnictwa rosyjskiego i francuskiego z 15 potwierdzonymi zwycięstwami.
15 zwycięstw | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
30 października 1922 |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1910–1918 |
Siły zbrojne |
|
Główne wojny i bitwy | |
Późniejsza praca |
lotnictwo cywilne |
Odznaczenia | |
Życiorys
edytujUrodził się 1 marca 1887 w Jałcie w rodzinie wojskowej – ojciec i dziadek byli oficerammi armii rosyjskiej[1]. Wybrał również karierę wojskową i po ukończeniu Akademii Wojskowej w Odessie w 1907 roku wstąpił w stopniu chorążego do piechoty[1]. Od 1911 roku służył w 29 Pułku Piechoty w Czernihowie jako specjalista do spraw uzbrojenia[1]. 12 grudnia 1912 awansował na stopień porucznika[1]. Wybuch pierwszej wojny światowej zastał go we Francji, gdzie pracował w rosyjskiej misji wojskowej do spraw uzbrojenia[1]. Podjął starania powrotu do kraju, lecz rosyjskie władze wojskowe pozostawiły go na dotychczasowym stanowisku[1] (według innych publikacji, przed wojną wystąpił z armii rosyjskiej i wyemigrował do Francji). Chcąc czynnie walczyć, Argiejew wystąpił o nadanie mu obywatelstwa francuskiego, po czym na ochotnika wstąpił do armii francuskiej[1]. Przyjął wówczas formę nazwiska łatwiejszą dla Francuzów: Paul d′Argueeff[1].
Już 12 września 1914 został wysłany na front w składzie 331. Pułku Piechoty w stopniu porucznika, a 23 września został po raz pierwszy ranny[1]. Służył następnie jako dowódca kompanii w 131. Pułku Piechoty[1]. 5 listopada został awansowany na kapitana. Za zasługi, 9 stycznia 1915 został odznaczony orderem Croix de Guerre (Krzyż Wojenny) z dwiema palmami[1]. 17 kwietnia został ponownie ranny, lecz nie zszedł z placu boju, za co między innymi 7 maja 1915 został odznaczony Legią Honorową[1]. 15 maja został jednak poważnie ranny w obie nogi, po czym uznano go za niezdolnego do służby w piechocie[1]. Argiejew wówczas poprosił o przeniesienie do lotnictwa, chociaż w następstwie rany chodził później z laską[1]. Jego prośbę uwzględniono i po szkoleniu, 30 stycznia 1916 uzyskał licencję pilota wojskowego (brevet nr 2573), a po ukończeniu kursu pilota myśliwskiego, 1 czerwca 1916 został przydzielony do eskadry N.48, latającej na samolotach Nieuport[1].
Początkowa służba Argiejewa w lotnictwie francuskim nie trwała jednak długo, gdyż w lipcu zgłosił się do grupy pilotów wysłanych przez rząd francuski do Rosji w ramach pomocy wojskowej[2]. Tam zgłosił chęć powrotu do armii rosyjskiej i 22 października został przyjęty do armii w stopniu sztabskapitana, a następnie 2 listopada został przydzielony do 19. Eskadry (Awiaotriadu), dowodzonej przez Aleksandra Kazakowa[2]. Latał tam na myśliwcu Nieuport 17[2].
10 stycznia 1917 odniósł pierwsze potwierdzone zestrzelenie niemieckiego samolotu rozpoznawczego Albatros, a 27 lutego drugie (Albatros C.III)[3]. W kwietniu jego eskadra walczyła na froncie rumuńskim, a później na Ukrainie. Argiejew odniósł w Rosji sześć uznanych oficjalnie zwycięstw powietrznych, z tego dwa zespołowo z Kazakowem (wszystkie nad samolotami rozpoznawczo-bombowymi kategorii C)[3]. Ostatnie zwycięstwo nad Rumplerem C.I odniósł w czerwcu 1917 roku[a]. Po rewolucji bolszewickiej w Rosji, gdy ponadto armia rosyjska rozpadła się, Argiejew postanowił opuścić kraj[2].
Argiejew zdołał dotrzeć do Francji w maju 1918 i od razu zgłosił się do lotnictwa francuskiego[2]. 25 maja przydzielono go do eskadry SPA 124, z międzynarodowym składem osobowym, latającej na myśliwcach SPAD S.XIII, należącej do dywizjonu GC 21[2]. Na skutek nieznajomości nowego myśliwca, Argiejew został zestrzelony 1 czerwca, lecz zdołał awaryjnie wylądować[2]. Następnie jednak do końca czerwca zestrzelił cztery samoloty niemieckie[3]. Po przerwie w lataniu spowodowanej leczeniem, 27 września zestrzelił myśliwiec Fokker D.VII, następnego dnia dwa samoloty rozpoznawcze, a kolejne dwa 5 i 30 października[3]. Razem, odnosząc 9 oficjalnie uznanych zwycięstw we Francji, podniósł swoje konto zestrzeleń do 15 samolotów (daty zwycięstw podawane w różnych publikacjach różnią się jednak między sobą)[3]. Ponadto, odniósł prawdopodobnie kilka zwycięstw oficjalnie nieuwzględnionych[3]. Jak wspominali jego koledzy, Argiejew najchętniej latał i polował samotnie[3].
Podczas służby w lotnictwie uzyskał francuski Krzyż Wojenny z 8 palmami oraz kilka odznaczeń rosyjskich, w tym Order św. Jerzego IV klasy z Mieczami, Order Świętego Włodzimierza IV klasy z Mieczami i Order Świętej Anny II, III i IV klasy[4]. Argiejew był drugim pod względem liczby zwycięstw rosyjskim asem I wojny, po Kazakowie (do drugiego miejsca pretenduje też Wasyl Janczenko).
Po wojnie, Argiejew pozostał na emigracji we Francji. We wrześniu 1922 znalazł zatrudnienie jako pilot w przedsiębiorstwie lotniczym Companie France-Roumanie, prowadzącym loty komunikacyjne między Warszawą a Pragą[4]. Już jednak 30 października 1922 podczas lotu utracił orientację w złych warunkach atmosferycznych i chmurach i rozbił się samolotem o górę w okolicy Trutnova w Czechosłowacji, ponosząc śmierć[4].
Zobacz też
edytujUwagi
edytuj- ↑ Bączkowski 2002 ↓ podaje na s.58 – 20 czerwca, a na s.59 – 8 czerwca.