Inkontynencja, nietrzymanie (łac. incontinens- „nie trzymając przy sobie”[potrzebny przypis]) – objaw polegający na niekontrolowanym wydalaniu moczu (łac. incontinentia urinae) lub kału (łac. incontinentia alvi)[potrzebny przypis].

Podział

edytuj

Najogólniej inkontynencję można podzielić na dwa rodzaje:

Najbardziej powszechny podział inkontynencji moczowej, ze względu na jej formę, opracowany i przyjęty został przez Międzynarodowe Towarzystwo Inkontynencji (ang.International Continence Society).

Szczególny rodzaj inkontynencji poza powyższym podziałem:

Czynniki ryzyka powstania inkontynencji

edytuj

Inkontynencja nie jest chorobą samą w sobie, lecz skutkiem choroby. Poniżej wymienione są choroby i główne czynniki ryzyka powstania inkontynencji.

Leczenie

edytuj

Leczenie nietrzymania moczu u dorosłych, powstałego w wyniku nadpobudliwości wypieracza moczu, polega zarówno na metodach farmakologicznych, jak i tradycyjnych, takich jak ćwiczenia zwieracza cewki moczowej i trenowanie pęcherza[1].

Powszechnie stosuje się leki cholinolityczne zmniejszające potrzebę częstego oddawania moczu i zwiększające objętość pęcherza, przez rozluźnianie mięśnia wypieracza moczu. Stosuje się następujące leki: oksybutyninę, tolterodynę, flawoksat oraz nowsze: daryfenacynę, fezoterodynę, propiwerynę, solifenacynę i trospium.

Oksybutynina wykazuje najwięcej działań niepożądanych, którym można częściowo zapobiec stosując mniejszą dawkę lub tabletki o spowolnionym uwalnianiu[1]. Skuteczność i częstość występowania działań niepożądnaych tolteridyny jest zbliżona do oksybutoniny w postaci tabletek o spowolnionym uwalnianiu[1]. Flawoksat powoduje mniej działań niepożądanych, ale jest też mniej skuteczny[1].

Leczenie lekami chilinolitycznymi powinno się monitorować co 4-6 tygodni dopóki nie uzyska się stabilnej kontroli nad objawami. Następnie należy kontrolować leczenie co 6-12 miesięcy[1].

Inkontynencję stresową leczy się na ogół niefarmakologicznie, choć skuteczność wykazuje też duloksetyna, lek z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, szczególnie w połączeniu z ćwiczeniami zwieracza[1]. W terapii używa się niekiedy propanteliny i trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych. Ich stosowanie jest jednak ograniczone stosunkowo częstymi działaniami niepożądanymi[1].

Leczenie nietrzymania moczu (NM) u mężczyzn metodami chirurgicznymi – przyczynami, które kwalifikują do leczenia operacyjnego dzielimy na zależne od zwieracza (pooperacyjne, pourazowe, wrodzone) oraz zależne od pęcherza moczowego (neurogenna dysfunkcja pęcherza, wady rozwojowe). Jednak bezsprzecznie największa uwaga skierowana jest na przypadki nietrzymania moczu po radykalnej prostatektomii oraz po zabiegach wykonywanych z powodu przeszkody podpęcherzowej (adenomektomia, TURP, TUIP, enukleacja za pomocą lasera). Według obowiązujących zaleceń sztuczny zwieracz cewki moczowej jest referencyjnym standardem w średnio i znacznie nasilonym nietrzymaniem moczu u mężczyzn, ze skutecznością 59–90%[2].

Przeciwwskazania i środki ostrożności[1]

edytuj

Leki cholinolityczne są przeciwwskazane u osób chorych na nużliwość mięśni, niedrożność dróg moczowych i przewodu pokarmowego, znaczny zastój moczu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz ostre rozdęcie okrężnicy.

Należy zachować ostrożność stosując leki cholinolityczne u osób starszych, pacjentów z neuropatią układu autonomicznego i u chorych na jaskrę, choć zaostrzenie jaskry zdarza się bardzo rzadko.

Działania niepożądane[1]

edytuj

Suchość w ustach, zaparcia, wzdęcia, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, suchość oczu, senność, zawroty głowy, zmęczenie, trudność w oddawaniu moczu, palpitacje, reakcje skórne.
Rzadziej występują bóle głowy, biegunka, zaburzenia pracy serca, pobudzenie, dezorientacja, halucynacje, konwulsje. Na działania niepożądane bardziej narażone są dzieci.

Leki cholinolityczne zmniejszają pocenie się co może powodować przegrzanie organizmu i omdlenia przy upałach albo u pacjentów z gorączką.

Klasyfikacja ICD10

edytuj
kod ICD10 nazwa choroby
ICD-10: R15 Nietrzymanie kału
ICD-10: F98.1 Nietrzymanie kału pochodzenia nieorganicznego
ICD-10: R32 Nietrzymanie moczu, nieokreślone
ICD-10: F98.0 Nietrzymanie moczu pochodzenia nieorganicznego
ICD-10: F45.8 psychogenne
ICD-10: N39.3 Nietrzymanie moczu wysiłkowe
ICD-10: N39.4 Inne określone nietrzymanie moczu:
• określone NGI
• odruchowe
• podczas nagłego parcia
• z przepełnienia

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. a b c d e f g h i British National Formulary Nr 61. John Martin (red.). Londyn: BJM Group/Pharmaceutical Press, 2011. ISBN 978-0-85369-962-0.
  2. Emil Śledź, Wojciech Dyś, Ireneusz Ostrowski, Ciechan Ciechan. Pierwsze implantacje sztucznych zwieraczy cewki moczowej w Oddziale Urologii i Onkologii Urologicznej Szpitala Specjalistycznego w Puławach. „Przegląd Urologiczny”. 2014/2 ((84)), 2014-02-01. ISSN 1640-5102. 

Linki zewnętrzne

edytuj