Joop den Uyl
Pełne imię i nazwisko |
Johannes Marten den Uijl |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
9 sierpnia 1919 |
Data i miejsce śmierci |
24 grudnia 1987 |
Premier Holandii | |
Okres |
od 11 maja 1973 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Odznaczenia | |
Joop den Uyl, właśc. Johannes Marten den Uijl (ur. 9 sierpnia 1919 w Hilversum, zm. 24 grudnia 1987 w Amsterdamie[1]) – holenderski polityk, w latach 1966–1986 lider Partii Pracy, deputowany, minister, wicepremier, a w latach 1973–1977 premier Holandii.
Życiorys
W 1936 ukończył szkołę średnią w rodzinnej miejscowości, następnie do 1942 studiował ekonomię na Uniwersytecie Amsterdamskim[2]. W latach 1943–1945 pracował w urzędzie do spraw wyceny produktów chemicznych. W okresie okupacji niemieckiej w trakcie II wojny światowej brał udział w redagowaniu prasy podziemnej[1]. W 1946 wstąpił do socjaldemokratycznej Partii Pracy. W latach 1945–1948 pracował jako redaktor w „Het Parool” i „Vrij Nederland”. Od 1949 do 1963 był dyrektorem Wiardi Beckman Stichting, instytutu naukowego działającego przy swoim ugrupowaniu. W latach 1953–1965 zasiadał w radzie miejskiej Amsterdamu. Od 1962 do 1965 wchodził w skład egzekutywy tego miasta, odpowiadał za roboty publiczne, sprawy gospodarcze oraz instytucje portowe i handlowe[2].
W 1956 po raz pierwszy został posłem do Tweede Kamer. Wybierany ponownie w kolejnych wyborach, w niższej izbie Stanów Generalnych zasiadał z przerwami wynikającymi głównie z pełnienia funkcji rządowych do czasu swojej śmierci. Szereg razy był lijsttrekkerem, liderem listy wyborczej PvdA, kierował też frakcją poselską swojej partii[2]. Od kwietnia 1965 do listopada 1966 pełnił funkcję ministra gospodarki w rządzie Jo Calsa. We wrześniu 1966 został wybrany na nowego lidera Partii Pracy[2].
W 1972 jego partia zdobyła 27,3% głosów. Początkowo pozostała w opozycji, jednak po upadku gabinetu Barenda Biesheuvela w maju 1973 Joop den Uyl objął stanowisko premiera. Zajmował je do grudnia 1977[2]. Partia Pracy wygrała kolejne wybory z wynikiem 33,8% głosów, jednak nie udało się jej zawrzeć trwałej koalicji pomimo kilkumiesięcznych negocjacji prowadzonej przez jej lidera. Do 1981 Joop den Uyl jako przywódca socjaldemokratów był faktycznym liderem opozycji[1]. We wrześniu 1981 został wicepremierem oraz ministrem spraw społecznych i zatrudnienia w rządzie Driesa van Agta. Odpowiadał także w randze ministra za sprawy dotyczące Antyli Holenderskich. Funkcje te pełnił do maja 1982. W lipcu 1986 zakończył blisko dwudziestoletni okres kierowania partią[2], zastąpił go wówczas Wim Kok[1].
Od marca 1980 do maja 1987 był przewodniczącym Partii Europejskich Socjalistów[3].
Życie prywatne
W 1944 ożenił się z Liesbeth van Vessem. Mieli cztery córki i trzech synów[2].
Odznaczenia
- Kawaler Orderu Lwa Niderlandzkiego (1966)
- Komandor Orderu Oranje-Nassau (1978)
- Wielki Oficer Orderu Oranje-Nassau (1982)
- Medal Honorowy za Przedsiębiorczość i Talent (1974)
- Wielki Oficer Orderu Honorowego Palm Surinamu[2]
Przypisy
- Deputowani do Stanów Generalnych
- Holenderscy ministrowie gospodarki
- Holenderscy ministrowie spraw społecznych i zatrudnienia
- Politycy Partii Pracy (Holandia)
- Premierzy Holandii
- Wicepremierzy Holandii
- Odznaczeni Orderem Domowym Orańskim
- Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego
- Odznaczeni Orderem Oranje-Nassau
- Odznaczeni Medalem Honorowym za Przedsiębiorczość i Talent
- Urodzeni w 1919
- Zmarli w 1987