Katar: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
m Wycofano edycje użytkownika Mlody17704 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to 193.239.36.214. |
→Historia: sport |
||
Linia 119: | Linia 119: | ||
20 marca 2011 roku Katar zadeklarował, że przyłączy się do [[Strefa zakazu lotów nad Libią#Działania militarne|operacji militarnej]] w [[Libia|Libii]]. |
20 marca 2011 roku Katar zadeklarował, że przyłączy się do [[Strefa zakazu lotów nad Libią#Działania militarne|operacji militarnej]] w [[Libia|Libii]]. |
||
W XXI wieku Katar organizuje wiele imprez sportowych o światowym formacie, jak [[Mistrzostwa Świata w Piłce Ręcznej Mężczyzn 2015]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.qatarhandball2015.com/ | tytuł = 24th Men's Handball World Championship | język = en | data dostępu = 2015-02-01}}</ref>, w [[Mistrzostwa Świata w Kolarstwie Szosowym 2016|kolarstwie szosowym w 2016]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://naszosie.pl/2014/02/mistrzostwa-swiata-2016-w-katarze-odbeda-sie-w-pazdzierniku/ | tytuł = Mistrzostwa Świata 2016 w Katarze odbędą się w październiku | nazwisko = Gucwa | imię = Andrzej | data = 2014-02-11 | opublikowany = NaSzosie.pl | język = pl | data dostępu = 2015-02-01}}</ref> czy w [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2022|piłce nożnej w 2022]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.fifa.com/worldcup/qatar2022/index.html | tytuł = 2022 FIFA World Cup Qatar | opublikowany = [[FIFA]] | język = en | data dostępu = 2015-02-01}}</ref>. |
|||
== Siły zbrojne == |
== Siły zbrojne == |
Wersja z 14:06, 1 lut 2015
| |||||
Hymn: As Salam al Amiri [[Plik:{{{hymn audio}}}|200px]] | |||||
Stolica | |||||
---|---|---|---|---|---|
Powierzchnia |
11 586[1] | ||||
Populacja • liczba ludności |
| ||||
Domena internetowa | |||||
PKB ({{{pkb rok}}}) • całkowite • na osobę |
|||||
Położenie na mapie świata Brak współrzędnych Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}} | |||||
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|} |
Katar (arab. قطر (wym. [ˈqɑtˤɑr]) – trl. Qaţar, trb. Katar), Państwo Katar (arab. دولة قطر – trl. Dawlat Qaţar, trb. Daulat Katar) – państwo położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego (na półwyspie Katar) nad Zatoką Perską. Graniczy z Arabią Saudyjską.
Stolicą Kataru jest Ad-Dauha, inne większe miasta to Ar-Rajjan, Musajid, Al-Wakra, Chaur, Duchan, Umm Bab.
Katar jest państwem członkowskim LPA, WTO, OPEC oraz GCC. Społeczeństwo katarskie jest najbogatszym społeczeństwem świata (2010, ok. 90 tysięcy dolarów na mieszkańca)[3][4].
Ustrój polityczny
Katar to księstwo (emirat). Według tymczasowej konstytucji z 1971 (obecnie funkcjonuje konstytucja z 2003) roku głową państwa jest emir (z panującego rodu Al Sani). Władzę wykonawczą sprawuje powoływany przez emira rząd z premierem. 45-osobowa Rada Doradcza jest organem konsultacyjnym rządu. Nie ma parlamentu ani partii politycznych.
Podział administracyjny
- Osobny artykuł:
Katar od 2004 roku podzielony jest na 7 okręgów.
Geografia
- Osobny artykuł:
Powierzchnia państwa jest nizinna (wysokość 50–100 m), pustynna (pustynia piaszczysto-kamienista), w części północno-wschodniej zabagniona. Klimat zwrotnikowy wybitnie suchy. Średnia temperatura miesięczna od 17 °C w styczniu do 38–44 °C w sierpniu. Średnia roczna suma opadów ok. 80 mm. Epizodyczne ulewne deszcze w okresie od grudnia do lutego. Brak wód śródlądowych. Odsolona woda morska stanowi podstawę zaopatrzenia ludności w wodę. Roślinność pustynna. Linia brzegowa dobrze rozwinięta. Liczne przybrzeżne rafy koralowe.
Historia
Kraj jest rządzony przez ród Al Sani, który jest u władzy nieustannie od XIX wieku. Dwa razy w historii był pod zaborami: w latach 1872–1916 wcielony do Turcji, a w latach 1916–1971 pod protektoratem Wielkiej Brytanii. Od 1971 roku tym wewnętrznie stabilnym krajem znów rządzi ród Al Sani.
W 1913 roku swoich roszczeń co do Kataru zrzekła się Turcja. Trzy lata później obszar ziem arabskich został podzielony pomiędzy dwa europejskie mocarstwa – Francję oraz Wielką Brytanię. W 1915 roku ostatni tureccy żołnierze opuścili Katar, a rok później na mocy katarsko-brytyjskiej umowy, państwo zostało protektoratem Wielkiej Brytanii. W zamian za ograniczone gwarancje bezpieczeństwa, szajch Kataru zobowiązał się nie utrzymywać stosunków dyplomatycznych z żadnym mocarstwem bez zgody rządu brytyjskiego. W 1939 roku odkryto złoża ropy naftowej, od 1949 roku rozpoczęto ich przemysłową eksploatację. 1 września 1971 roku następca tronu szajch Chalifa ibn Hamad ogłosił pełną niepodległość Kataru. Dwa dni później układ z Wielką Brytanią z 1916 roku stracił moc, a Katar stał się państwem suwerennym. W tym samym miesiącu państwo to zostało przyjęte do ONZ.
20 marca 2011 roku Katar zadeklarował, że przyłączy się do operacji militarnej w Libii.
W XXI wieku Katar organizuje wiele imprez sportowych o światowym formacie, jak Mistrzostwa Świata w Piłce Ręcznej Mężczyzn 2015[5], w kolarstwie szosowym w 2016[6] czy w piłce nożnej w 2022[7].
Siły zbrojne
Katar dysponuje trzema rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi, marynarką wojenną oraz siłami powietrznymi[8]. Uzbrojenie sił lądowych Kataru składało się w 2014 roku z: 90 czołgów, 440 opancerzonych pojazdów bojowych, 12 zestawów artylerii holowanej oraz trzech wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych[8]. Marynarka wojenna Kataru dysponowała w 2014 roku 68 okrętami obrony przybrzeża[8]. Katarskie siły powietrzne z kolei posiadały w 2014 roku uzbrojenie w postaci m.in. 9 myśliwców, 53 samolotów transportowych, czterech samolotów szkolno-bojowych oraz 45 śmigłowców[8].
Wojska katarskie w 2014 roku liczyły 11,8 tys. żołnierzy zawodowych (brak rezerwistów). Według rankingu Global Firepower (2014) katarskie siły zbrojne stanowią 82. siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 1,9 mld dolarów (USD)[8].
- Zobacz też:
Gospodarka
- Osobny artykuł:
Katarowi najwięcej dochodów przynosi wydobycie gazu ziemnego oraz ropy naftowej. Krajowy przemysł koncentruje się nie tylko na wydobywaniu tych surowców, ale i na ich przetwórstwie. W 1971 roku u wybrzeży emiratu odkryto największe złoże gazu ziemnego na świecie – tzw. Pole Północne – o zasobach sięgających 18 bilionów metrów sześciennych[9], co uplasowało Katar – obok Rosji i Iranu – wśród trzech państw o największych zasobach gazu ziemnego na świecie. Katar jest obecnie największym eksporterem gazu ziemnego w postaci płynnej (LNG) na świecie. Rozwija tę technologię od 1997 roku, gdy pierwszy transport LNG został wysłany do Hiszpanii[9]. Ponadto rozwija się hutnictwo żelaza i produkcja nawozów sztucznych. Użytki rolne stanowią 4,8% powierzchni kraju. Zastosowanie technologii nawadniania wysokiej klasy pozwala na uprawę warzyw i owoców na szeroką skalę. Modernizowane jest przetwórstwo ryb. Pomimo to większość żywności musi być importowana. Katar jest także ważnym centrum bankowości.
Sieć drogowa jest doskonale rozwinięta, podobnie transport lądowy i lotniczy. Państwo zapewnia pomoc socjalną i bezpłatną naukę wszystkim mieszkańcom. Liczba miejsc w istniejących w Katarze szkołach wyższych jest ograniczona, znaczna część młodzieży studiuje za granicą.
Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca: 106 459 USD (dane z 2008 roku z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej). Bezrobocie: 0,5% (2009).
W 2015 roku Katar jest gospodarzem Mistrzostw Świata w piłce ręcznej, natomiast w 2022 – w piłce nożnej.
Demografia
- Grupy etniczne: Arabowie 40%, Pakistańczycy 18%, Hindusi 18%, Irańczycy 10%, inni 14%.
- Struktura wiekowa: 0–14 lat 23,7%; 15–64 lat 72,9%; ponad 65 lat 3,4%.
- Przyrost naturalny: 2,61‰.
- Struktura płci: 1,05 mężczyzn na 1 kobietę.
- Śmiertelność niemowląt: 18,61 zgonów na tysiąc urodzeń (2005).
- Średnia długość życia: 73,67 lat.
- Długość życia mężczyzn: 71,15 lat.
- Długość życia kobiet: 76,32 lat.
- Współczynnik dzietności: 2,87 dzieci na jedną kobietę.
Religia
Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center[10][11]:
- islam – 67,7% (1 190 000)
- chrześcijaństwo – 13,8% (250 000)
- katolicyzm – 10,5% (190 000)
- protestantyzm – 2,8% (50 000)
- prawosławie – 0,5% (<10 000)
- hinduizm – 13,8% (240 000)
- buddyzm – 3,1% (50 000)
- brak religii – 0,9% (20 000)
- inne religie – 0,7% (10 000)
- Osobny artykuł:
- Osobny artykuł:
Kultura
W Katarze swoją siedzibę ma najbardziej znana arabska telewizja Al-Dżazira.
Data | Polska nazwa | Oryginalna nazwa |
18 grudnia | Dzień Niepodległości |
Kultura Kataru tak jak w innych krajach arabskich zdominowana jest przez islam. Obowiązują normy obyczajowości muzułmańskiej, aczkolwiek daje się zauważyć stopniową liberalizację w tej kwestii[12].
Katarska biblioteka narodowa uruchomiła w 2014 roku cyfrową bibliotekę z ponad 100 tys. archiwaliów. Wśród dostępnych online znajdują się m.in. książki, mapy, nagrania i rękopisy. Większość zasobów dostępna jest w domenie publicznej[13][14].
Emirowie Kataru
Dynastia Al Sani:
- Muhammad ibn Sani (1868–1878)
- Kasim ibn Muhammad Al Sani (1878–1913)
- Abdullah ibn Kasim Al Sani (1913–1949)
- Ali ibn Abdullah Al Sani (1949–1960)
- Ahmad ibn Ali Al Sani (1960–1972)
- Chalifa ibn Ahmad Al Sani (1972–1995)
- Hamad ibn Chalifa Al Sani (1995–2013)
- Tamim ibn Hamad Al Sani (od 2013)
Katar a Polska
Polska planuje od 2015 roku importować gaz ziemny (LNG) z Kataru – ma on być sprowadzany gazowcami do gazoportu w Świnoujściu.
Zobacz też
- ↑ CIA The World Factbook. [dostęp 2013-08-09]. (ang.).
- ↑ a b c d Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2013: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2014. [dostęp 12-04-2014]. (ang.).
- ↑ Arabianbusiness: Qatar now world’s richest nation, says IMF.
- ↑ Qatar richest in the world, says report.
- ↑ 24th Men's Handball World Championship. [dostęp 2015-02-01]. (ang.).
- ↑ Andrzej Gucwa: Mistrzostwa Świata 2016 w Katarze odbędą się w październiku. NaSzosie.pl, 2014-02-11. [dostęp 2015-02-01]. (pol.).
- ↑ 2022 FIFA World Cup Qatar. FIFA. [dostęp 2015-02-01]. (ang.).
- ↑ a b c d e Qatar. Global Firepower. [dostęp 2014-09-02]. (ang.).
- ↑ a b Wawrzyniec Smoczyński. Emirat na gazie. „Polityka”, s. 34-35, 2009-08-08. [dostęp 2009-12-21]. (pol.).
- ↑ Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-06-21].
- ↑ Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-06-21].
- ↑ Kultura – odyssei.com.
- ↑ Cyfrowa Biblioteka Kataru. 30 października 2014. [dostęp 2014-11-02]. (pol.).
- ↑ Qatar Digital Library. Qatar National Library. [dostęp 2014-11-02]. (ang.).
Bibliografia
- K. Górak-Sosnowska, R. Czulda: Państwo Katar. Gospodarka – Polityka – Kultura, Łódź 2009.
- ↑ Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwieinfobox1
BŁĄD PRZYPISÓW
<ref>
o nazwie „uwagi”, zdefiniowany w <references>
, nie był użyty wcześniej w treści.- ↑ Dane szacunkowe na lipiec 2013, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) (ang.).