Lakonia: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
Krzysiek10 (dyskusja | edycje) →Historia: poprawa linków |
+wikisłownik |
||
(Nie pokazano 29 wersji utworzonych przez 23 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
[[Plik:GreeceLaconia.png|thumb |
[[Plik:GreeceLaconia.png|thumb|Współczesna Lakonia]] |
||
'''Lakonia''' ([[język grecki|gr.]] |
'''Lakonia''' ([[język grecki|gr.]] {{grc|Λακωνία}}) – kraina historyczna w południowej [[starożytna Grecja|starożytnej Grecji]], położona w południowo-wschodniej części [[Peloponez|Półwyspu Peloponeskiego]]. Największym miastem była [[Sparta]]. Uczono tam mówić i odpowiadać na pytania możliwie jak najkrócej, dlatego ten styl nazywany jest [[lakonizm|lakonicznym]] sposobem mówienia. |
||
Graniczy od północy z [[Arkadia (kraina historyczna)|Arkadią]], od zachodu z [[Mesenia|Mesenią]]. Powierzchnia Lakonii wynosi 3636 km², mieszka tu około 100,8 tys. ludzi (stan z roku [[2005]]). |
|||
== Warunki naturalne == |
|||
Lakonia jest krainą górzystą, przebiega |
Lakonia jest krainą górzystą, przebiega przez nią pasmo gór [[Tajget (pasmo)|Tajget]] z najwyższym szczytem o tej samej nazwie (zob. [[Tajget (szczyt)|góra Tajget]]) wznoszącym się 2407 m nad poziom morza. Najdłuższą rzeką Lakonii jest przepływająca przez [[Sparta|Spartę]] rzeka [[Ewrotas]] (daw. Eurotas). Linia brzegowa silnie rozczłonkowana z półwyspami [[Półwysep Mani|Mani]] i [[Półwysep Lakoński|Lakońskim]] wrzynającymi się daleko w głąb morza. |
||
== Historia == |
|||
Lakonia ze stolicą w [[Sparta|Sparcie]] tworzyła w [[starożytność|starożytności]] silne militarnie państwo |
Lakonia ze stolicą w [[Sparta|Sparcie]] tworzyła w [[starożytność|starożytności]] silne militarnie państwo, przewodzące [[Związek Peloponeski|Związkowi Peloponeskiemu]]. |
||
W II tysiącleciu [[p.n.e.]] Lakonia została podbita przez [[Achajowie|Achajów]], a od [[146 p.n.e.]] znalazła się pod kontrolą [[Starożytny Rzym|Rzymian]] jako część [[prowincje rzymskie|prowincji rzymskiej]] [[Achaja (prowincja rzymska)|Achaja]]. W [[VI wiek]]u n.e. podbita przejściowo przez [[Słowianie|Słowian]]. W okresie [[średniowiecze|średniowiecza]] na jej terenie toczyły się walki pomiędzy Słowianami, [[Imperium |
W II tysiącleciu [[p.n.e.]] Lakonia została podbita przez [[Achajowie|Achajów]], a od [[146 p.n.e.]] znalazła się pod kontrolą [[Starożytny Rzym|Rzymian]] jako część [[prowincje rzymskie|prowincji rzymskiej]] [[Achaja (prowincja rzymska)|Achaja]]. W [[VI wiek]]u n.e. podbita przejściowo przez [[Słowianie|Słowian]]. W okresie [[średniowiecze|średniowiecza]] na jej terenie toczyły się walki pomiędzy Słowianami, [[Imperium Osmańskie|Turkami]], [[Frankowie|Frankami]] i [[cesarstwo Bizantyńskie|Bizancjum]] i kraina często zmieniała właścicieli. W [[XIX wiek|XIX]] wieku włączona do niepodległej [[Grecja|Grecji]]. |
||
Do końca 2010 roku Lakonia była [[Nomos (podział administracyjny Grecji)|prefekturą]] [[Grecja|Republiki Greckiej]] ze stolicą w nowożytnej [[Sparta|Sparcie]]. Od 2011 stanowi [[Jednostka regionalna Lakonia|jednostkę regionalną Lakonia]] w [[Region Peloponez|Peloponez]]. |
|||
==== Zobacz też ==== |
|||
* [[Lakonizm]] |
|||
⚫ | |||
* [[Podział administracyjny Grecji]] |
|||
* [[Sparta]] |
|||
{{wikisłownik|Lakonia}} |
|||
[[Kategoria:Geografia historyczna starożytnej Grecji]] |
|||
{{Kontrola autorytatywna}} |
|||
[[Kategoria:Podział administracyjny Grecji]] |
|||
[[Kategoria:Regiony i krainy historyczne Europy]] |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
[[ar:لاكونيا]] |
|||
⚫ | |||
[[be:Лаконія]] |
|||
[[bg:Лакония (ном)]] |
|||
[[ca:Lacònia]] |
|||
[[de:Lakonien]] |
|||
[[el:Νομός Λακωνίας]] |
|||
[[en:Laconia]] |
|||
[[es:Laconia]] |
|||
[[eo:Lakonio]] |
|||
[[fr:Laconie]] |
|||
[[ko:라코니아]] |
|||
[[hr:Prefektura Lakonija]] |
|||
[[it:Laconia]] |
|||
[[he:לאקוניה]] |
|||
[[la:Laconia]] |
|||
[[hu:Lakonía]] |
|||
[[nl:Laconië]] |
|||
[[ja:ラコニア県]] |
|||
[[no:Lakonia]] |
|||
[[nn:Lakonía]] |
|||
[[pt:Lacônia]] |
|||
[[ro:Laconia]] |
|||
[[ru:Лакония]] |
|||
[[simple:Laconia]] |
|||
[[sr:Префектура Лаконија]] |
|||
[[sh:Prefektura Lakonija]] |
|||
[[fi:Lakonia]] |
|||
[[sv:Lakonien]] |
|||
[[tr:Lakonia (il)]] |
|||
[[uk:Лаконія]] |
|||
[[war:Lakonia]] |
|||
[[zh:拉科尼亚]] |
Aktualna wersja na dzień 02:42, 29 lip 2023
Lakonia (gr. Λακωνία) – kraina historyczna w południowej starożytnej Grecji, położona w południowo-wschodniej części Półwyspu Peloponeskiego. Największym miastem była Sparta. Uczono tam mówić i odpowiadać na pytania możliwie jak najkrócej, dlatego ten styl nazywany jest lakonicznym sposobem mówienia.
Graniczy od północy z Arkadią, od zachodu z Mesenią. Powierzchnia Lakonii wynosi 3636 km², mieszka tu około 100,8 tys. ludzi (stan z roku 2005).
Warunki naturalne
[edytuj | edytuj kod]Lakonia jest krainą górzystą, przebiega przez nią pasmo gór Tajget z najwyższym szczytem o tej samej nazwie (zob. góra Tajget) wznoszącym się 2407 m nad poziom morza. Najdłuższą rzeką Lakonii jest przepływająca przez Spartę rzeka Ewrotas (daw. Eurotas). Linia brzegowa silnie rozczłonkowana z półwyspami Mani i Lakońskim wrzynającymi się daleko w głąb morza.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Lakonia ze stolicą w Sparcie tworzyła w starożytności silne militarnie państwo, przewodzące Związkowi Peloponeskiemu.
W II tysiącleciu p.n.e. Lakonia została podbita przez Achajów, a od 146 p.n.e. znalazła się pod kontrolą Rzymian jako część prowincji rzymskiej Achaja. W VI wieku n.e. podbita przejściowo przez Słowian. W okresie średniowiecza na jej terenie toczyły się walki pomiędzy Słowianami, Turkami, Frankami i Bizancjum i kraina często zmieniała właścicieli. W XIX wieku włączona do niepodległej Grecji.
Do końca 2010 roku Lakonia była prefekturą Republiki Greckiej ze stolicą w nowożytnej Sparcie. Od 2011 stanowi jednostkę regionalną Lakonia w Peloponez.