Иврит
Иврит, ол эбэтэр, дьэбэриэй тыла (дьэб. עִבְרִית, «дьэбэриэй тыла») - Исраил государственнай тыла, дьэбириэйдэр үгүс диаспораларын тыла; иврит былыргы формата - иудаизм үгэс буолбут тыла. Аныгы иврит XX-с үйэттэн ыла саҥаттан төрүттэнэн баран, билигин Исраил кэпсэтии уонна государственнай тылынан буолар.
Сурук уонна ааҕыы
- Иврит суруллуутугар дьэбэриэй алфавита туhаныллар, ол эбэтэр квадратный шрифынан арамейскай уонна идиш тыллар курдук суруллар. Квадратнай шрифт дьэбэриэй тылыгар биhиги эрабыт иннинэ 6-с үйэҕэ арамейскай тылтан киирбитэ; ол иннинэ иврит финикийскай алфавикка майгынныыр алфавитынан суруллар этэ.
- В алфавите иврита 22 буквы, все буквы соответствуют согласным звукам. В иврите нет ни одной буквы, изначально соответствовавшей какому-либо гласному, однако некоторые буквы (например, алеф, айн, йуд, вав) перестали использоваться для обозначения исключительно согласных звуков и используются также для обозначения гласных. Написание букв одна после другой — справа налево, буквы не соединяются между собой (хотя в рукописях это не всегда так), а строки следуют одна за другой сверху вниз.
- Иврит алфавитыгар 22 буукуба баар, олор барыта бүтэй дорҕооннорго тэҥнэһэллэр. Кэнники бириэмэҕэ сорох буукубалар (холобур, алеф, аин, йуд, вав) аһаҕас дорҕоннорго эмиэ тэҥнэһэр буолбуттара.
- Иврит суруга уҥаттан хаҥас диэки үөҺэттэн аллара ааҕыллар.
- Аhаҕас дорҕооннор дьэбэриэй тылыгар огласовкаларынан (дьэб. נקודות — некудо́т) бэриллэллэр. Огласовкалар буукубалар тастарыгар (үөһэ, аллара, хаҥас диэки) суруллаллар.
В подавляющем большинстве текстов значки огласовок не пишутся. Огласовки ставятся лишь в религиозных текстах, песнях и стихах, учебниках для школ и ульпанов, книжках для детей, иногда — в иностранных словах и некоторых других текстах.
- Үгүс дьэбэриэй тылынанан суруллубут тиэкстэргэ огласовка суруллубат. Огласовкалар туруоруллаллар:
- религиознай тиэкстэргэ;
- ырыаҕа уонна хоhооҥҥо;
- үөрэх кинигэтигэр;
- кыра оҕолорго аналлаах кинигэлэргэ;
- сороҕор - омук тылларыгар.