3G
3G диэн мобил ситим теле стандартарын уонна технологияларын үһүс көлүөнэлэрэ. Билиҥҥи үйэҕэ сайдыылаах ситим көрүҥүнэн буолар. International Telecommunication Union (ITU) стандартарыгар олохтонор.
Уhүс көлүөнэ мобильнай ситимэ информацияны пакетнай технологиянан ыытар. Ону олохтуурга туспа сир үрдүнэн барытынан унифицированнай стандартарга эппиэттиригэр маннык рекомендациялары айбыттара:
- Киhи саҥатын мобильнай ситимнэринэн ыытыыны Интернет/Компьютернай ситим көмөтүнэн ыытыллар сананы кытта тэҥниэххэ сөп гына хаачыстыбалаах буолуохтаах.
- 3G-нан информацияны уороуохтара диэн куттала суох ыытыахха сөп.
- Национальнай уонна международнай роумиҥы поддержкалыахтаах.
- Хас да маннааҕы уонна международнай оператордары поддержкалыахтаах.
- Бэриллибит частотааларын толору туттуохтаах.
- Пакетнай уонна канальнай коммутация.
- Хас да уровеннаах сотовай ситимнэри поддержкалыахтаах.
- Спутниковай сибээhи кытары бииргэ үлэлиэхтээх.
Телекоммуникация индустрията сүрүн сыала биир сир үрдүнэн үлэлиир мобильнай тулалыыры оноророоhун, ол да эрээри, бастааҥҥыттан хас да стандарт олохтонуо диэн сэрэйбиттэр эбит. Оператор биир эбэтэр хас да стандарка бырааптаах эрэ буолуон сөп, онон сороҕор телефон таларга таарыйа итини кытта наадалаах операторы талыахха наада буолар.
Билигин сир үрдүнэн сүрүн тар5аммыт стандартарынан UMTS (W-CDMA), CDMA2000 уонна CDMA450. 2006 сыллаахха Ахсынньы бүтүүтүгэр барыта 364 мол 3G абоненнара бааллара.
Арассыыйаҕа
3G Билайн компаниятыгар киэҥник туттуллар. 2009-10 сс - МТС уонна МЕГАФОН киллэриэхтээхтэр.