Танзания
Танзания Холбоhуктаах Республиката (суаhили: Jamhuri ya Muungano wa Tanzania) диэн Илин Африка дойдута. Кинилиин кирбиилэhэллэр Кения уонна Уганда хоту, Руанда, Бурунди уонна Конго Демократ Республиката арҕаа, Замбия, Малауи уонна Мозамбик соҕуруу. Илин Индия океана баар.[1]
Танзания Холбоhуктаах Республиката Jamhuri Ya Muungano Wa Tanzania |
||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Ыҥырыыта: "Uhuru na Umoja" | ||||||
Өрөгөй ырыата: Mungu ibariki Afrika |
||||||
Киин куората | Додома | |||||
Largest city | Дар эс Салаам | |||||
Ил тыла | суаhили (de facto) ааҥл тыла (Үрдүк сууттар, үөрэҕирии) |
|||||
Олохтоохтор ааттара | Tanzanian | |||||
Дьаhалтата | Республика | |||||
- | Президент | Jakaya Mrisho Kikwete | ||||
- | Премьер миниистир | Mizengo Pinda | ||||
Тутулуга суох буолуу | Холбоhуктаах Хоруоллуктан | |||||
- | Танганьика | Ахсынньы 9, 1961 | ||||
- | Занзибар | Тохсунньу 12, 1964 | ||||
- | Мергер | Муус устар 26, 1964 | ||||
Иэнэ | ||||||
- | Бүтүн | 945,203 km² (27th) 364,898 sq mi |
||||
- | Уу (%) | 6.2 | ||||
Олохтоохторо | ||||||
- | November 2006 estimate | 40,000,000 (32nd) | ||||
- | 2005 census | 37,445,392 | ||||
- | Олохтоох чиҥэ | 41/km² (124th) 106/sq mi |
||||
БИО (АКП) | 2007 estimate | |||||
- | Total | $48.921 billion | ||||
- | Per capita | $1,255 | ||||
БИО (номинал) | 2007 estimate | |||||
- | Total | $16.691 billion | ||||
- | Per capita | $428 | ||||
Дьини (2000–01) | 34.6 (medium) | |||||
КСИ (2008) | ▲ 0.503 (medium) (153th) | |||||
Валюта | Tanzanian shilling (TZS ) |
|||||
Кэм зоната | EAT (UTC+3) | |||||
- | Сайыҥҥы кэм | not observed (UTC+3) | ||||
Ил домен | .tz | |||||
Телефон кода | [[++2552]] |
Танзания Холбоhуктаах Республиката 26 мкоаттан (улуустан) турар унитар республика. 1996 с. ыла дойду киин куората Додома, ордук улахан куората уонна эргиэн киинэ Дар эс Салаам.
Этимология
уларыт«Танзания» топонима бу дойду састаабыгар киирбит икки холуонньа аата тэрилиннэ: -Танганьтан уонна Занзибартан, оттон бүтэр-үгэс быһыытынан дойдулар ааттарыттан. Танцияҕа икки киин куорат: административнай киинэ дар- эс историческай киин куората, оттон сокуону таһаарар-Додома, бырабыыталыстыба 1970- с сылларга сүрүн органнары көһөрбүтэ.
География
уларытДойду улахан өттө киэҥ нэлэмэн площадкалар ылаллар. Индия Океан кытылын кыйа биэрэк кытыыта тайаан сытар.
Дойду территорията Африка бөдөҥ күөллэрин сорҕото баар: Хоманьика күөлэ (ол аата Байкал арҕаа уонна Ньээс соҕуруу өттүгэр.
Танзанияҕа Африка саамай үрдүк хайата — стратовулк Килиманджаро (5895 м) турар.
Тардыытын уһуна 3402 км., онтон Моҕотой — 451 км, тардыытын кытта-769 км, Малави — 475 км, Мозамбиктаах — 756 км, рудалаах — 217 км, Угда — 396 км уонна Замбиялаах — 338 км.
Климат
уларытТурзани климата субкваториальный. Хоту икки сезон (кулун тутар — ыам уонна балаҕан ыйа-сэтинньи), соҕуруу — биир (сэтинньи — муус устар).
Занзибар архипелаг арыыларыгар, күн ортото +28- тан 30- гар диэри, байҕал бириистэрэ күн- дьыл олус үчүгэй. Индия океаныгар уу температурата 24-26 км. Дойду киин өттүгэр (муора таһымыттан 1200-1700 м) орто температура 22-25 м. буолар, түүн сөрүүн буолуон сөп.
Быһаарыылар
уларытБу географияҕа туһунан сиппэтэх ыстатыйа. Көннөрөн уонна эбэн биэрэн Бикипиэдьийэҕэ көмөлөһүөххүн сөп. |