Кăмрăкамăш
Курӑнакан калӑплав
(Углерод ҫинчен куҫарнӑ)
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Сĕлтĕлле металсем | Сĕлтĕлле-çĕрле металсем | Куçăмлă металсем | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Çăмăл металсем | Металлоидсем | Инертлă газсем | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Кăмрăк/ Carboneum (С) | |
---|---|
Атом номерĕ | 6 |
Ансат япалалăхăн курăмĕ | хура (графит), е витĕр курăнакан (кевер чул) |
Атом палăрăмĕсем | |
Атом масси (моль масси) |
12,011 а. е. м. (г/моль) |
Атом радиусĕ | 91 пм |
Ионизаци энергийĕ (пĕрремĕш электрон) |
1085,7 (11,25) кДж/моль (эВ) |
Электронсен конфигурацийĕ | [He] 2s2 2p2 |
Химилле палăрăмсем | |
Ковалентла радиус | 77 пм |
Ион радиусĕ | 16 (+4e) 260 (-4e) пм |
Электронегативлăх (Полинг шучĕпе) |
2,55 |
Электрод потенциалĕ | |
Оксидлав капашĕсем | -4, -2, 2, 4 |
Ансат япалалăхăн термодинамикăлла палăрăмĕсем | |
Тачăлăх | 2,25 (графит) г/см³ |
Пайлавла ăшăшăнăçтарăш | 8,54 (графит)[1] Дж/(K·моль) |
Ăшăяраслăх | 1,59 Вт/(м·K) |
Шăрану температури | 3 820 K |
Шăраннин пайлавла ăшши | кДж/моль |
Вĕрев температури | 5 100 K |
Пăспулăмăн ăшăлăхĕ | Теплота испарения кДж/моль |
Моль калăпăшĕ | 5,3 см³/моль |
Ансат япалалăхăн кристалл решетки | |
Решетке тытăмĕ | гексагоналлă (графит), кубла (кĕвер чул) |
Решетке периочĕ | на Å |
c/a танлашăнни | 2,73 (графит) |
Дебай температури | 1860 (кĕвер чул) K |
C | 6 |
12,011 | |
[[He] 2s2 2p2 | |
Кăмрăк |
Кăмрăк — периодикăллă системăри 6 атом номерлĕ хими элеменчĕ, C (лат. Carboneum) символпа палăртаççĕ.
Кăмрăк çинче метал пулмасан та ток çӳреть.
Истори
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Йывăç кăмрăкĕ мĕн авалтанах металсем шăратма усă курнă. Кăмрăкăн аллотропи модификацисем: кĕвер чулпа графит çынсене тахçанах паллă. Кăмрăк ахаль япала пулнине А. Лавуазье 1780-мĕш çулсен вĕçĕнче кăтартнă.
Ячĕ
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Çĕршывсен хушши ячĕ лат. carbō «чул кăмрăкĕ» сăмахпа çыхăннă.
Физика пахалăхесем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Кăмрăк нумай аллотропи модификацисенче тĕл пулать, вĕсен физика пахалăхĕсем вăйлă улшăнса тăраççĕ.
Кăмрăкăн Аллотропи модификацийĕсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]a: кĕвер чул, b: графит, c: лонсдейлит
d: фуллерен — букибол C60, e: фуллерен C540, f: фуллерен C70
g: аморфла кăмрăк, h: кăмрăк нанопăрăхĕсем
Изотопӗсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Вуламалли
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Кăмрăкамăш Викиампарта? |
- Химия гиперкоординированного углерода, пер с англ., М., 1990.
- Kirk — Othmer encyclopedia, 3 ed., vol.4, N.-Y., 1978, p.556-709.
- Химия природных энергоносителей и углеродных материалов 2005 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 20-мӗшӗнче архивланӑ. Т. В. Бухаркина, Н. Г. Дигуров
- В.І. Саранчук, В. В. Ошовський, Г. О. Власов. Хімія і фізика горючих копалин . — Донецьк: Східний видавничий дім, 2003. ?204 с.
- Сладков А. М., Кудрявцев Ю. П. Алмаз, графит, карбин — аллотропные формы углерода // Природа. 1969.№ 5. С.37-44.
Каçăсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- Кăмрăк Webelements сайтра
- Кăмрăк хими элеменчĕсен вулавăшĕнче
- Кăмрăк 2011 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 21-мӗшӗнче архивланӑ.
- Алексей Сладков кăмрăкĕ — карбин уçни
- Сладков А. М. Карбин — третья аллотропная форма углерода: Монография (под ред. Бубнов Ю. Н.)
Асăрхатарусем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- ^ Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т. — Советская энциклопедия. — Т. 1. — 100 000 экз.
Ку вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр. Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |