Harri III, brenin Lloegr: Gwahaniaeth rhwng fersiynau
Awdurdod |
Deb (sgwrs | cyfraniadau) Dim crynodeb golygu |
||
(Ni ddangosir y 13 golygiad yn y canol gan 9 defnyddiwr arall) | |||
Llinell 1: | Llinell 1: | ||
{{Person |
|||
[[Delwedd:Harri3.jpg|bawd|200px|Brenin Harri III]] |
|||
| fetchwikidata=ALL |
|||
| onlysourced=no |
|||
| suppressfields= birth_name baptised known_for taldra residence alma_mater nationality citizenship galwedigaeth awards relatives |
|||
| dateformat = dmy |
|||
}} |
|||
'''Harri III''' ([[1 Hydref]] [[1207]] - [[16 Tachwedd]] [[1272]]), oedd brenin [[Lloegr]] o [[19 Tachwedd]] [[1216]] hyd ei farw.<ref>{{cite ODNB |url=http://www.oxforddnb.com/view/printable/12950 |title=Henry III (1207–1272) |publication-date=September 2010 |year=2004 |last=Ridgeway |first=Huw W. |access-date=17 Awst 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921053239/http://www.oxforddnb.com/view/printable/12950 |archive-date=21 Medi 2013 |mode=cs2 |doi=10.1093/ref:odnb/12950 |url-status=dead |language=en }}</ref> Roedd yn fab i [[John, brenin Lloegr]] a'r frenhines [[Isabella o Angouleme]]. Roedd yn frawd i [[Siwan (gwraig Llywelyn Fawr)|Siwan]], gwraig [[Llywelyn Fawr]]. Etifeddodd yr orsedd pan oedd yn ddim ond naw oed yn ystod Rhyfel Cyntaf y Barwniaid. Arweiniwyd milwyr Harri gan [[William Marshal, Iarll 1af Penfro]] gan drechu'r gwrthryfelwyr ym Mrwydr Lincoln a Sandwich yn 1217. William Marshal oedd ei ymgeleddwr, wedi marwolaeth y brenin John. |
|||
Cymerodd Harri lw y byddai'n ffyddlon i Siarter Mawr1225, a oedd yn cyfyngu hawliau'r Brenin ac yn dyrchafu hawliau'r barwniaid. Ar ddechrau ei frenhiniaeth, roedd gan Hubert de Burgh ac yna Peter des Roches lle flaenllaw yn ei lywodraethu, a wnaeth dro pedol gan drosglwyddo'r hawliau yn ôl i'r brenin. Ceisiodd y brenin, yn aflwyddiannus, i drechu [[Ffrainc]] - y rhan a fu ar un tro'n eiddo i'w dad. Yn 1232 gwrthryfelodd [[William Marshal, 2il Iarll Penfro|mab William Marshal]] yn erbyn y brenin, ond daeth yr Eglwys i gymodi rhyngddynt a chafwyd cyfnod o heddwch. |
|||
'''Harri III''' ([[1 Hydref]] [[1207]] - [[16 Tachwedd]] [[1272]]), oedd brenin [[Lloegr]] o [[19 Tachwedd]], [[1216]] hyd ei farw. |
|||
==Manylion personol== |
|||
Harri oedd mab [[John, brenin Lloegr]], a'r frenhines [[Isabella o Angouleme]]. Roedd yn frawd i [[Siwan (gwraig Llywelyn Fawr)|Siwan]], gwraig [[Llywelyn Fawr]]. |
|||
⚫ | |||
Fe'i ganwyd yng [[Caerwynt|Nghaerwynt]]. [[William Marshal]] oedd ei ymgeleddwr, wedi'r marwolaeth y brenin John. |
|||
⚫ | |||
==Plant== |
==Plant== |
||
* [[Edward I, brenin Lloegr|Edward]] (1239–1307) |
|||
* Marged (1240–1275) |
|||
* Beatrice (1242–1275) |
|||
* [[Edmund Crouchback]] (1245–1296) |
|||
* Catrin (1253–1257) |
|||
{{dechrau-bocs}} |
{{dechrau-bocs}} |
||
Llinell 20: | Llinell 23: | ||
{{diwedd-bocs}} |
{{diwedd-bocs}} |
||
==Cyfeiriadau== |
|||
⚫ | |||
{{cyfeiriadau}} |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
{{Brenhinoedd Lloegr a Phrydain}} |
|||
{{Rheoli awdurdod}} |
|||
{{eginyn Saeson}} |
{{eginyn Saeson}} |
||
⚫ | |||
{{Authority control}} |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
[[Categori:Teyrnoedd y 13eg ganrif]] |
Golygiad diweddaraf yn ôl 17:34, 14 Ebrill 2023
Harri III, brenin Lloegr | |
---|---|
Ganwyd | 1 Hydref 1207 Caerwynt |
Bu farw | 16 Tachwedd 1272 Westminster |
Swydd | teyrn Lloegr, Arglwydd Iwerddon |
Tad | John, brenin Lloegr |
Mam | Isabella o Angoulême |
Priod | Eleanor o Provence, Eleanor o Provence |
Plant | Edward I, brenin Lloegr, Marged o Loegr, Beatrice o Loegr, Edmund Crouchback, Katherine o Loegr, Richard o Loegr, Ioan o Loegr, William o Loegr, Harri o Loegr |
Llinach | Llinach y Plantagenet |
Harri III (1 Hydref 1207 - 16 Tachwedd 1272), oedd brenin Lloegr o 19 Tachwedd 1216 hyd ei farw.[1] Roedd yn fab i John, brenin Lloegr a'r frenhines Isabella o Angouleme. Roedd yn frawd i Siwan, gwraig Llywelyn Fawr. Etifeddodd yr orsedd pan oedd yn ddim ond naw oed yn ystod Rhyfel Cyntaf y Barwniaid. Arweiniwyd milwyr Harri gan William Marshal, Iarll 1af Penfro gan drechu'r gwrthryfelwyr ym Mrwydr Lincoln a Sandwich yn 1217. William Marshal oedd ei ymgeleddwr, wedi marwolaeth y brenin John.
Cymerodd Harri lw y byddai'n ffyddlon i Siarter Mawr1225, a oedd yn cyfyngu hawliau'r Brenin ac yn dyrchafu hawliau'r barwniaid. Ar ddechrau ei frenhiniaeth, roedd gan Hubert de Burgh ac yna Peter des Roches lle flaenllaw yn ei lywodraethu, a wnaeth dro pedol gan drosglwyddo'r hawliau yn ôl i'r brenin. Ceisiodd y brenin, yn aflwyddiannus, i drechu Ffrainc - y rhan a fu ar un tro'n eiddo i'w dad. Yn 1232 gwrthryfelodd mab William Marshal yn erbyn y brenin, ond daeth yr Eglwys i gymodi rhyngddynt a chafwyd cyfnod o heddwch.
Manylion personol
[golygu | golygu cod]Fe'i ganwyd yng Nghaerwynt. Priododd Eleanor o Provence yn Ionawr 1236.
Plant
[golygu | golygu cod]- Edward (1239–1307)
- Marged (1240–1275)
- Beatrice (1242–1275)
- Edmund Crouchback (1245–1296)
- Catrin (1253–1257)
Rhagflaenydd: John |
Brenin Lloegr 19 Tachwedd 1216 – 16 Tachwedd 1272 |
Olynydd: Edward I |
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ (Saesneg) Ridgeway, Huw W. (2004), "Henry III (1207–1272)", Oxford Dictionary of National Biography (arg. online), Gwasg Prifysgol Rhydychen, doi:10.1093/ref:odnb/12950CS1 maint: ref=harv (link) (mae angen tanysgrifiad neu aelodaeth o lyfrgell gyhoeddus i ddarllen yr erthygl)
|