Munurin millum rættingarnar hjá "Illinois"
s r2.7.2) (bottur broytur: iu:ᐄᓚᓄᐃᔅ |
Tak burtur versjón 380187 hjá 2001:861:3700:2BC0:E049:87D4:94EC:38D7 (kjak) SPAM Merki: Undo |
||
(28 intermediate revisions by 23 users not shown) | |||
Linja 1: | Linja 1: | ||
{| class="infobox" |
{| class="infobox" |
||
! align=center bgcolor="# |
! align=center bgcolor="#ee9999" | Flagg |
||
! align=center bgcolor="# |
! align=center bgcolor="#ee9999" | Skjøldur |
||
|- bgcolor="#FFFFFF" |
|- bgcolor="#FFFFFF" |
||
| [[Mynd:Flag_of_Illinois.svg|140px]] |
| [[Mynd:Flag_of_Illinois.svg|140px]] |
||
| [[Mynd:Seal_of_Illinois.svg|100px]] |
| [[Mynd:Seal_of_Illinois.svg|100px]] |
||
|----- |
|----- |
||
! colspan="2" align=center bgcolor="# |
! colspan="2" align=center bgcolor="#ee9999" | [[Mynd:Map_of_USA_IL.svg]] |
||
|----- |
|----- |
||
| Land: || {{flagicon|USA}} [[USA]] |
| Land: || {{flagicon|USA}} [[USA]] |
||
Linja 14: | Linja 14: | ||
| Høvuðsstaður: || [[Springfield]] |
| Høvuðsstaður: || [[Springfield]] |
||
|----- |
|----- |
||
| |
| Størsti býur: || [[Chicago]] |
||
|----- |
|----- |
||
| |
| Innlimað: || [[3. desember]] [[1818]] |
||
|----- |
|----- |
||
| Guvernørur: || [[ |
| Guvernørur: || [[JB Pritzker]] ([[Demokratiski Flokkurin|D]]) |
||
|----- |
|----- |
||
| [[Vídd]]: || |
| [[Vídd]]: || 149,998 km² |
||
|----- |
|----- |
||
| Íbúgvar ([[ |
| Íbúgvar ([[2010]]): || 12 830 632 |
||
|----- |
|----- |
||
| fyri km²: || |
| fyri km²: || 91/km² |
||
|----- |
|----- |
||
| Tíðarzona: || [[UTC]] -6/-5 |
| Tíðarzona: || [[UTC]] -6/-5 |
||
Linja 31: | Linja 31: | ||
|} |
|} |
||
'''Illinois''' (alment [[Enskt mál|enskt]] heiti: ''State of Illinois'') er |
'''Staturin Illinois''' (alment [[Enskt mál|enskt]] heiti: ''State of Illinois'') er [[stakríki]] í [[USA|Sambandsríkinum Amerika]] við umleið 12,8 mió. íbúgvum. Í norðri hevur Illinois mark við [[Wisconsin]], í suðuri við [[Kentucky]], í eystri við [[Indiana]] og í vestri við [[Iowa]] og [[Missouri]]. [[Springfield]] er [[høvuðsstaður]]in, og størsti býurin er [[Chicago]]. Í [[desember]] [[1818]] bleiv Illinois stakríki í [[USA]]. |
||
Fjørutiundi forsetin, [[Ronald Reagan]] ([[1911]]-[[2004]]), [[Republikanski Flokkurin]], var føddur í Illinois. |
Fjørutiundi forsetin, [[Ronald Reagan]] ([[1911]]-[[2004]]), [[Republikanski Flokkurin]], var føddur í Illinois. |
||
Eyknevni |
Eyknevni er Graslendisstaturin ([[Enskt mál|enskt]]: ''The Prairie State''). |
||
== Søga == |
== Søga == |
||
Linja 49: | Linja 49: | ||
Við hvørt hús varð djúpt hol grivið í jørðina, har ið meginparturin av [[Matur|matinum]] varð goymdur. Grøðin, sum leyp, varð borin inn í býin og skift ímillum embætisfólk og handverkarar, ella hon varð latin fremmandum handilsmonnum í býti við mariuglas, kopar og skeljar. Hvørt húski gjørdi sær búnyttur og amboð til egna nýtslu og at selja. |
Við hvørt hús varð djúpt hol grivið í jørðina, har ið meginparturin av [[Matur|matinum]] varð goymdur. Grøðin, sum leyp, varð borin inn í býin og skift ímillum embætisfólk og handverkarar, ella hon varð latin fremmandum handilsmonnum í býti við mariuglas, kopar og skeljar. Hvørt húski gjørdi sær búnyttur og amboð til egna nýtslu og at selja. |
||
== Myndir == |
|||
<gallery> |
|||
<gallery mode=packed heights=130> |
|||
Mynd:Spiro_Lucifer_Pipe_HRoe_2005.jpg|Henda pipan er úr [[Cahokia]], Illinois. |
Mynd:Spiro_Lucifer_Pipe_HRoe_2005.jpg|Henda pipan er úr [[Cahokia]], Illinois. |
||
Mynd:Chromesun_kincaid_site_01.jpg|Trægirðing var uttan um torgið. |
Mynd:Chromesun_kincaid_site_01.jpg|Trægirðing var uttan um torgið. |
||
Mynd:Monks_Mound_in_July.JPG|Størsti heyggjurin var [[Monks Mound]] (omanfyri), stíviliga 30 m. høgur. |
Mynd:Monks_Mound_in_July.JPG|Størsti heyggjurin var [[Monks Mound]] (omanfyri), stíviliga 30 m. høgur. |
||
Mynd:Farm road, Champaign County.jpg|Hjávegur miðskeiðis í Illinois |
|||
Mynd:Skyline de Chicago desde el centro, Illinois, Estados Unidos, 2012-10-20, DD 06.jpg|Størsti býurin í stakríkinum er Chicago |
|||
Mynd:Corn_fields_near_Royal%2C_Illinois.jpg |
|||
</gallery> |
</gallery> |
||
== Størstu býir == |
|||
{{USA}} |
|||
Teir 10 størstu býirnir í Illinois eftir íbúgvatali vóru í 2018 hesir:<ref name="kelda-býir"/> |
|||
# [[Chicago]] – 2 705 994 |
|||
# [[Aurora]] – 199 602 |
|||
# [[Naperville]] – 148 304 |
|||
# [[Joliet]] – 148 099 |
|||
# [[Rockford (Illinois)|Rockford]] – 146 526 |
|||
# [[Springfield]] – 114 694 |
|||
# [[Elgin (Illinois)|Elgin]] – 111 683 |
|||
# [[Peoria (Illinois)|Peoria]] – 111 388 |
|||
# [[Champaign]] – 88 029 |
|||
# [[Waukegan (Illinois)|Waukegan]] – 86 792 |
|||
== Sí eisini == |
|||
[[Bólkur:Amerikanskir lutstatir]] |
|||
* [[USA|Sambandsríki Amerika]] |
|||
== Ávísingar úteftir== |
|||
{{Link FA|es}} |
|||
* Heimasíða hjá stjórnini: [https://www2.illinois.gov/ illinois.gov] |
|||
* [https://en.wikivoyage.org/wiki/Illinois Illinois], wikivoyage (á enskum) |
|||
{{coord|40|2|34.8|N|89|0|46.8|W|type:region_scale:12000000|display=t}} |
|||
{{Commonscat}} |
|||
== Keldur == |
|||
[[af:Illinois]] |
|||
{{Reflist|refs= |
|||
[[an:Illinois]] |
|||
<ref name="kelda-býir">[https://www.citypopulation.de/en/usa/illinois/ City and Town Population Totals: 2010-2019 - Illinois], citypopulation.de</ref> |
|||
[[ang:Illinois]] |
|||
}} |
|||
[[ar:إلينوي]] |
|||
<references/> |
|||
[[arc:ܐܠܝܢܘܝ]] |
|||
[[arz:ايلينوى]] |
|||
{{Sambandsríki Amerika}} |
|||
[[ast:Illinois]] |
|||
[[ |
[[Bólkur:Illinois|*]] |
||
[[bar:Illinois]] |
|||
[[bat-smg:Ėlėnojos]] |
|||
[[bcl:Illinois]] |
|||
[[be:Штат Ілінойс]] |
|||
[[be-x-old:Іліной]] |
|||
[[bg:Илинойс]] |
|||
[[bi:Illinois]] |
|||
[[bn:ইলিনয়]] |
|||
[[bpy:ইলিনয়স]] |
|||
[[br:Illinois]] |
|||
[[bs:Illinois]] |
|||
[[ca:Illinois]] |
|||
[[ckb:ئیلینووا]] |
|||
[[cs:Illinois]] |
|||
[[cv:Иллинойс (штат)]] |
|||
[[cy:Illinois]] |
|||
[[da:Illinois]] |
|||
[[de:Illinois]] |
|||
[[diq:İllinois]] |
|||
[[el:Ιλινόι]] |
|||
[[en:Illinois]] |
|||
[[eo:Ilinojso]] |
|||
[[es:Illinois]] |
|||
[[et:Illinois]] |
|||
[[eu:Illinois]] |
|||
[[fa:ایلینوی]] |
|||
[[fi:Illinois]] |
|||
[[fr:Illinois]] |
|||
[[frp:Illinois]] |
|||
[[frr:Illinois]] |
|||
[[fy:Illinois]] |
|||
[[ga:Illinois]] |
|||
[[gag:İllinois]] |
|||
[[gd:Illinois]] |
|||
[[gl:Illinois]] |
|||
[[gn:Illinois]] |
|||
[[gv:Illinois]] |
|||
[[hak:Yî-li-nò]] |
|||
[[haw:‘Ilinoe]] |
|||
[[he:אילינוי]] |
|||
[[hi:इलिनॉय]] |
|||
[[hif:Illinois]] |
|||
[[hr:Illinois]] |
|||
[[ht:Ilinwa]] |
|||
[[hu:Illinois]] |
|||
[[hy:Իլինոյս]] |
|||
[[id:Illinois]] |
|||
[[ie:Illinois]] |
|||
[[ig:Ilinoi]] |
|||
[[ik:Illinois]] |
|||
[[ilo:Illinois]] |
|||
[[io:Illinois]] |
|||
[[is:Illinois]] |
|||
[[it:Illinois]] |
|||
[[iu:ᐄᓚᓄᐃᔅ]] |
|||
[[ja:イリノイ州]] |
|||
[[jv:Illinois]] |
|||
[[ka:ილინოისი]] |
|||
[[ko:일리노이 주]] |
|||
[[ku:Illinois]] |
|||
[[kw:Illinois]] |
|||
[[la:Illinoesia]] |
|||
[[lad:Illinois]] |
|||
[[lb:Illinois]] |
|||
[[li:Illinois]] |
|||
[[lij:Illinois]] |
|||
[[lmo:Illinois]] |
|||
[[lt:Ilinojus]] |
|||
[[lv:Ilinoisa]] |
|||
[[mg:Illinois]] |
|||
[[mi:Illinois]] |
|||
[[mk:Илиноис]] |
|||
[[ml:ഇല്ലിനോയി]] |
|||
[[mn:Иллиной]] |
|||
[[mr:इलिनॉय]] |
|||
[[mrj:Иллинойс (штат)]] |
|||
[[ms:Illinois]] |
|||
[[nah:Illinois]] |
|||
[[nds:Illinois]] |
|||
[[nl:Illinois (staat)]] |
|||
[[nn:Illinois]] |
|||
[[no:Illinois]] |
|||
[[nv:Ílínóo Hahoodzo]] |
|||
[[oc:Illinois]] |
|||
[[os:Иллинойс]] |
|||
[[pag:Illinois]] |
|||
[[pam:Illinois]] |
|||
[[pap:Illinois]] |
|||
[[pdc:Illinois]] |
|||
[[pl:Illinois]] |
|||
[[pms:Illinois]] |
|||
[[pnb:الینوۓ]] |
|||
[[pt:Illinois]] |
|||
[[qu:Illinois suyu]] |
|||
[[rm:Illinois]] |
|||
[[ro:Illinois]] |
|||
[[ru:Иллинойс]] |
|||
[[sah:Иллинойс]] |
|||
[[scn:Illinois]] |
|||
[[sh:Illinois]] |
|||
[[simple:Illinois]] |
|||
[[sk:Illinois]] |
|||
[[sl:Illinois]] |
|||
[[sq:Illinois]] |
|||
[[sr:Илиноис]] |
|||
[[sv:Illinois]] |
|||
[[sw:Illinois]] |
|||
[[szl:Illinois]] |
|||
[[ta:இலினொய்]] |
|||
[[te:ఇల్లినాయిస్]] |
|||
[[th:รัฐอิลลินอยส์]] |
|||
[[tl:Ilinoy]] |
|||
[[tr:Illinois]] |
|||
[[tt:Иллинойс (штат)]] |
|||
[[ug:Illinoyiz Shitati]] |
|||
[[uk:Іллінойс]] |
|||
[[ur:الینوائے]] |
|||
[[uz:Illinoys]] |
|||
[[vi:Illinois]] |
|||
[[vo:Illinois]] |
|||
[[war:Illinois]] |
|||
[[xal:Илиной]] |
|||
[[yi:אילינוי]] |
|||
[[yo:Illinois]] |
|||
[[zh:伊利诺伊州]] |
|||
[[zh-min-nan:Illinois]] |
|||
[[zh-yue:伊利諾州]] |
Seinasta endurskoðan sum var 18. mai 2024 kl. 12:34
Flagg | Skjøldur |
---|---|
Land: | |
Alment mál: | Enskt |
Høvuðsstaður: | Springfield |
Størsti býur: | Chicago |
Innlimað: | 3. desember 1818 |
Guvernørur: | JB Pritzker (D) |
Vídd: | 149,998 km² |
Íbúgvar (2010): | 12 830 632 |
fyri km²: | 91/km² |
Tíðarzona: | UTC -6/-5 |
Heimasíða: | www.illinois.gov |
Staturin Illinois (alment enskt heiti: State of Illinois) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 12,8 mió. íbúgvum. Í norðri hevur Illinois mark við Wisconsin, í suðuri við Kentucky, í eystri við Indiana og í vestri við Iowa og Missouri. Springfield er høvuðsstaðurin, og størsti býurin er Chicago. Í desember 1818 bleiv Illinois stakríki í USA.
Fjørutiundi forsetin, Ronald Reagan (1911-2004), Republikanski Flokkurin, var føddur í Illinois.
Eyknevni er Graslendisstaturin (enskt: The Prairie State).
Søga
[rætta | rætta wikitekst]Indiánarnir
[rætta | rætta wikitekst]Í Illinois vórðu í 1200-1400 bygdir stórir býir og andaligir miðdeplar fram við Mississippiá. Tann týdningarmesti varð bygdur í Cahokia í St. Clair County. Tað, sum eyðkendi búsetningarnar fram við Mississippiá í Suðurillinois, var allir ferhyrntu heyggjarnir, ið vóru flatir omaná og vórðu seinni brúktir sum grundir undir templum og húsum hjá tignarligum monnum. Heyggjarnir stóðu á víðum, innigirdum vøllum ella fram við breiðum vegum. Fjølbygdasta búsetingin var Cahokia í Suðurillinois, har fleiri enn 100 heyggjar vóru. Moldin til heyggjarnar varð borin í kurvum. Gággur og aðrar skeljar vórðu brotnar og eltar upp í leirin, so at hann skuldi verða sterkari.
Samfelagsskipanina í Cahokia vita vit einki um, men helst var tað høvdingadømi, og fólkið dýrkaði høvdingarnar sum gudar. Grivnar eru út nakrar prýðiligar høvdingagravir: ein høvdingur fekk 20.000 perlur við sær í grøvina, og líkini uttan um hann vísa, at alt húskið og tænararnir vórðu grivin við honum.
Flestu fólk í Suðurillinois vóru bøndur. Tey búðu í leirklíndum húsum av flættaðum greinum, sum stóðu uttan um heyggjarnar og í bygdum fram við ánni, har fruktabesta jørðin var. Bøndurnir dyrkaðu mais, bønir og grasker - moldin varð loyst við hakkara. Bøndur veiddu eisini hjørt við ørv og boga.
Við hvørt hús varð djúpt hol grivið í jørðina, har ið meginparturin av matinum varð goymdur. Grøðin, sum leyp, varð borin inn í býin og skift ímillum embætisfólk og handverkarar, ella hon varð latin fremmandum handilsmonnum í býti við mariuglas, kopar og skeljar. Hvørt húski gjørdi sær búnyttur og amboð til egna nýtslu og at selja.
Myndir
[rætta | rætta wikitekst]-
Henda pipan er úr Cahokia, Illinois.
-
Trægirðing var uttan um torgið.
-
Størsti heyggjurin var Monks Mound (omanfyri), stíviliga 30 m. høgur.
-
Hjávegur miðskeiðis í Illinois
-
Størsti býurin í stakríkinum er Chicago
Størstu býir
[rætta | rætta wikitekst]Teir 10 størstu býirnir í Illinois eftir íbúgvatali vóru í 2018 hesir:[1]
- Chicago – 2 705 994
- Aurora – 199 602
- Naperville – 148 304
- Joliet – 148 099
- Rockford – 146 526
- Springfield – 114 694
- Elgin – 111 683
- Peoria – 111 388
- Champaign – 88 029
- Waukegan – 86 792
Sí eisini
[rætta | rætta wikitekst]Ávísingar úteftir
[rætta | rætta wikitekst]- Heimasíða hjá stjórnini: illinois.gov
- Illinois, wikivoyage (á enskum)
Coordinates: 40°2′34.8″N 89°0′46.8″W / 40.043000°N 89.013000°W
Keldur
[rætta | rætta wikitekst]- ↑ City and Town Population Totals: 2010-2019 - Illinois, citypopulation.de