Hristiyan Siyonizm
Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Şubat 2024) |
Hristiyan Siyonizmi, Hristiyan bağlamında Yahudi halkının Kutsal Topraklara dönüşünü savunan bir ideolojidir. Benzer şekilde, 1948'de İsrail Devleti'nin kuruluşunun İncil'deki kehanete uygun olduğu savunulmaktadır: Levant'ta Yahudi egemenliğinin yeniden kurulması eskatolojik "İsrail'in Toplanması" İsa'nın ikinci gelişi için bir ön koşuldur.[1][2] Bu terim, 20. yüzyılın ortalarında Hristiyan restorasyonculuğu yerine, ideolojinin savunucularının Yahudi ulusal vatanını desteklemek için Siyonistlerin arkasında toplanmasıyla kullanılmaya başlandı.[3][4]
Hristiyanların Yahudi restorasyonu yönündeki savunuculuğu Reformdan sonra gelişti ve kökleri 17. yüzyıl İngiltere'sine kadar uzanmaktaktadır.[1]
Hristiyanların Siyonist yanlısı idealleri Reformdan bu yana Protestanlar arasında genel olarak yaygındı Hristiyan Siyonizm, Yahudilerin İsrail topraklarına kitlesel dönüşünü desteklerken, geri dönenlerin Yahudiliği reddetmeye ve İncil'deki kehanetleri yerine getirmenin bir yolu olarak Hristiyanlığı benimsemeye teşvik edilmesi gerektiği yönünde paralel bir fikir öne sürüyor.[5][6][7] Anketler, Yahudiler arasında Evanjelik Hristiyanların amaçlarına karşı yaygın bir güvensizlik eğiliminin olduğunu ortaya koyuyor.[8]
Birinci Dünya Savaşı ile 1948 Filistin Savaşı Arasında
Birleşik Devletlerde
1948'de İsrail'in kuruluşuna giden yıllarda, Siyonizm'in en önde gelen ve politik olarak aktif Amerikalı Hristiyan destekçileri, harekete verdikleri desteklerin çoğu zaman İncil yorumlarıyla ilgisi olmayan liberal ve ana akım Protestanlardı.[10] Siyonizm'in Hristiyan destekçileri, Filistin'i, Avrupa'da yoğunlaşan zulümden kaçan Yahudiler için ihtiyaç duyulan güvenli bir sığınak olarak görüyorlardı ve harekete verdikleri desteğin, dinler arası yakınlaşmaya yönelik daha geniş bir çabanın parçası olduğuna sıklıkla inanıyorlardı. 1930'da kurulan Siyonist yanlısı Hristiyan bir örgüt olan Filistin Yanlısı Federasyon, "Yahudiler ve Yahudi olmayanlar arasında iyi niyet ve saygının" teşvik edilmesi çağrısında bulundu ve ayrıca İngiliz hükûmetine kendi Mandası şartlarına uyması çağrısında bulundu. Filistin için bir Yahudi ulusal yurdunun kurulmasına destek sözü verdi.[11]
İkinci Dünya Savaşı'nın ve Holokost'a ilişkin artan farkındalıkların ortasında, Amerikalı Yahudi Siyonistler, Yahudi olmayan iki Siyonist örgütün, Amerikan Filistin Komitesi ve Filistin Hristiyan Konseyi'nin kurulmasına yardımcı oldular ve bunlar daha sonra Amerikan Hristiyan Filistin Komitesi (ACPC) ile birleştirildi. Büyük ölçüde liberal ve ana akım Protestanlardan oluşan ACPC, Filistin'de bir Yahudi devletinin kurulmasını destekleyen önde gelen Amerikan Hristiyan lobisi haline geldi[12] 1948'de İsrail'in kurulmasının ardından ACPC lobi faaliyetlerine devam etti Örneğin, 1948 Savaşı'nda İsrail ile Ürdün arasında paylaştırılan Kudüs şehrini uluslararasılaştırmaya yönelik Birleşmiş Milletler çabalarına karşı muhalefeti koordine etti.
İsrail Devleti'nin kuruluşundan sonra
Birleşik Devletlerde
İsrail'in kuruluşundan bu yana geçen on yıllarda ve özellikle 1967 Altı Gün Savaşı'ndan bu yana, İsrail'in en önde gelen Amerikalı Hristiyan destekçileri Amerikan Protestanlığının Evanjelik kanadından geldi. Amerikan Evanjelizmi, İsrail'in doğuşunu çevreleyen yıllarda, Billy Graham gibi figürlerin önderlik ettiği "yeni" bir Evanjelikalizmin Protestanlıktan çıkıp kültürel açıdan öne çıkmasıyla önemli değişikliklere uğradı.[14] Çoğunlukla "Hıristiyan Siyonizmi" terimiyle ilişkilendirilen çağdaş hareketin ortaya çıktığı yer, bu yeni Evanjelikler arasındaydı.[15]
Siyasi muhafazakarlığı Hristiyan Siyonizmiyle birleştiren Protestan liderlerin örnekleri, 1980'lerde ve 1990'larda Hıristiyan Sağının önde gelen isimlerinden Jerry Falwell ve Pat Robertson'dur. 1981'de Falwell şunları söyledi: "İsrail'e karşı durmak, Tanrı'ya karşı durmak demektir. Tarihin ve kutsal metinlerin, Tanrı'nın uluslarla, onların İsrail'e karşı nasıl davrandıklarıyla ilgili olarak ilgilendiğini kanıtladığına inanıyoruz." [16] Tekvin 27:29 İshak'ın kutsamasının bir kısmını aktarıyorlar: "Seni lanetleyenler lanetlenecek, seni kutsayanlarsa kutsanacak." Martin Luther King Jr. aynı zamanda İsrail'in ve Siyonizmin Hristiyan destekçisi olarak da anılıyor[9]
İsrail'de
İsrail hükûmeti, 1980 yılında Kudüs'te Uluslararası Hristiyan Büyükelçiliği'nin kurulmasına izin vererek Hristiyan Siyonizm'i resmi olarak teşvik etti Elçilik, eski Sovyetler Birliği'nden İsrail'e Yahudi göçünü finanse etmek için fon topladı ve Siyonist grupların Batı Şeria'da Yahudi yerleşim yerleri kurmasına yardım etti.
Şubat 1996'da Kudüs'te düzenlenen Üçüncü Uluslararası Hristiyan Siyonist Kongresi şöyle bir bildiri yayınladı:[17] Her Şeye Gücü Yeten Baba Tanrı, dünya için kurtuluş planını açıklamak üzere eski ulusu ve İsrail halkını, yani İbrahim, İshak ve Yakup'un torunlarını seçti. Onlar Tanrı'nın seçilmişleri olmaya devam edecekler ve Yahudi ulusu olmadan O'nun dünyayla ilgili kurtarıcı amaçları tamamlanmayacaktır. Nasıralı İsa Mesih'tir ve Kudüs'e, İsrail'e ve dünyaya döneceğine söz vermiştir.
Nesillerdir Yahudi halkının Rabbimiz adına öldürülmesi ve zulme uğraması kınanacak bir durumdur ve biz Kilise'yi onlara karşı işlenen veya ihmal edilen her türlü günahtan tövbe etmeye davet ediyoruz.
Yahudi Halkının Eretz İsrail'de toplanması ve İsrail ulusunun yeniden doğuşu, hem Eski hem de Yeni Ahit'te yazıldığı gibi, İncil'deki kehanetlerin gerçekleşmesidir.
Hristiyan inanlılara Kutsal Yazılar tarafından inançlarının İbrani kökenlerini kabul etmeleri ve Tanrı'nın Yahudi Halkının Toplanması ve İsrail ulusunun günümüzde yeniden kurulmasına yönelik planına aktif olarak yardım etmeleri ve katılmaları talimatı verilmektedir.
Hristiyan Siyonizmine olan popüler ilgi, 2000 yılı civarında Tim LaHaye ve Jerry B. Jenkins'in Sol Arkada adlı roman serisiyle artış gösterdi.[18] Romanlar İsrail'in kıyametin son zamanlarındaki kehanet rolü etrafında inşa edilmiştir
Kamuoyu
Amerika Birleşik Devletleri'nde 2017 yılında yapılan bir LifeWay anketi, Evanjelik Hristiyanların %80'inin, 1948'de İsrail'in yaratılışının, İsa'nın geri dönüşünü sağlayacak olan İncil'deki kehanetin gerçekleşmesi olduğuna inandığını ve Evanjelik Hristiyanların %50'den fazlasının, İsrail'i desteklediklerini ortaya çıkardı.[19]
Pew Research'ün 2003'teki araştırmasına göre, Evanjelik Hristiyanların %60'ından fazlası ve Siyahların yaklaşık %50'si İsrail'in varlığının İncil'deki kehaneti yerine getirdiği konusunda hemfikirdi. Ankete katılanların yaklaşık %55'i, İsrail'i desteklemede en büyük etkinin İncil olduğunu söyledi; bu da kilisenin en büyük etki olduğunu söyleyenlerin 11 katıdır.[19]
Kaynakça
- ^ a b Sharif, Regina (1983). Non-Jewish Zionism: Its Roots in Western History. London, UK: Zed Books. ISBN 978-0-86232-151-2. 1 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2019.
The Zionist idea itself has its organic roots deep within the European imperialist movement. [...] England of the seventeenth century was, in Carlyle's own words, an England of 'awful devout Puritanism'. [Note: Thomas Carlyle, Oliver Cromwell's Letters and Speeches (Boston, 1884), 1:32] Puritanism meant the invasion of Hebraism as transmitted through the Old Testament, but distorted by the effort to apply the ethics, laws and manners of the Old Testament Hebrew people, a people that lived in the Middle East more than two thousand years earlier, to post-Renaissance England. [Note: In the words of Matthew Arnold, 'Puritanism was a revival of the Hebraic spirit in reaction to the Hellenic spirit that had animated the immediately preceding period of the Renaissance.' See Matthew Arnold, Culture and Anarchy (London, 1869), chap. 4] [...] Palestine had up until then been remembered as the Christian Holy Land, unfortunately lost to Islam. But in seventeenth century England it came to be regarded as the homeland of the Jews, whose return to Palestine was, according to Old Testament prophecies, inevitable for the coming of the Second Advent of Christ.
· Samman, Khaldoun (2015). "The Anti-Semitic Gaze and the Making of the New Jew". Clash of Modernities: The Making and Unmaking of the New Jew, Turk, and Arab and the Islamist Challenge. Abingdon, Oxon, New York, NY: Routledge. ss. 49-92. ISBN 978-1-317-26235-0.Long before the arrival of Theodor Herzl and other prominent Jewish nationalists, as Regina Sharif has so persuasively argued, there had already existed a significant non-Jewish Zionist movement within Europe. [...] [W]hen an influential U.S. evangelist named William E. Blackstone learned upon his visit to Palestine in 1889 that Herzl had been considering Uganda and Argentina as possible sites for the Jewish homeland [...] [i]mmediately, he sent Herzl a Bible, 'marking every passage which referred to Palestine, with instructions that it alone was to be the site of the Jewish State.'
- ^ Weber, Timothy (April 1987), Living in the Shadow of the Second Coming: American Premillennialism, 1875–1982, Texas: Univ of Chicago Press, ISBN 9780226877327
- ^ Christian Perspectives on the Israeli-Palestinian Conflict, p. 131, Wesley Haddon Brown, Peter F. Penner, 2008, 11, "Western Restorationism and Christian Zionism: Germany as a Case Study
- ^ Proceedings of the World Congress of Jewish Studies: World Union of Jewish Studies, 1993
- ^ Lewis, Donald (2 Ocak 2014). The Origins of Christian Zionism: Lord Shaftesbury And Evangelical Support For A Jewish Homeland. Cambridge: Cambridge University Press. s. 380. ISBN 9781107631960.
- ^ Hillel Halkin (January 2007). "Power, Faith, and Fantasy by Michael B. Oren". Commentary magazine. 3 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2013.
- ^ Boyer, Paul S., When Time Shall Be No More: Prophecy Belief in Modern American Culture, Cambridge, MA: Harvard University Press, 1992.
- ^ Stephen Spector, Evangelicals and Israel: The Story of American Christian Zionism, Oxford University Press 2009 978-0-195-36802-4 p.vii: "The alliance that many born-again Christians offer to Israel and the Jewish people is astonishing to many Jews. Bible-believing Christians are the last people whom Jews expect to love, defend, and even idealize them. Polls have shown just how much the Jewish community distrusts them. In 2004, when asked to give a 'thermometer rating' of their feelings towards groups of people... Jews gave evangelicals a frigid average rating of twenty-four degrees. More than one-third of them (37%) rated evangelicals at zero!"
- ^ a b Sundquist, Eric J. (2005). Strangers in the land: Blacks, Jews, post-Holocaust America. Cambridge, MA: Harvard University Press, p. 110.
- ^ Caitlin, Carenen (2012). The fervent embrace : liberal Protestants, evangelicals, and Israel. New York: NYU Press. ISBN 9780814708378. OCLC 779828048.
- ^ Merkley, Paul Charles (1998). The politics of Christian Zionism, 1891–1948. Londra: F. Cass. ISBN 9781136316296. OCLC 815969328.
- ^ Carenen, Caitlin (1 Ekim 2010). "The American Christian Palestine Committee, the Holocaust, and Mainstream Protestant Zionism, 1938–1948". Holocaust and Genocide Studies (İngilizce). 24 (2): 273-296. doi:10.1093/hgs/dcq025. ISSN 8756-6583. 8 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2023.
- ^ "Northern Ireland's Protestants and Catholics Adopt Israeli, Palestinian Flags as Symbols". Haaretz. 24 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2023. Retrieved on 20 March 2018.
- ^ Hummel, Daniel (2019). Covenant Brothers. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ss. 15, 65, 138. ISBN 978-0812296242.
- ^ Hummel, Daniel (2019). Covenant Brothers. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0812296242.
- ^ Falwell, Jerry (1981). Fundamentalist Phenomenon. Grand Rapids: Baker Publishing Group. ss. 150. ISBN 978-0801029585.
- ^ "christianactionforisrael.org". christianactionforisrael.org. 19 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Rammy Haija. "The Armageddon Lobby: Dispensationalist Christian Zionism and the Shaping of US Policy Towards Israel-Palestine." Holy Land Studies 5(1): 75–95. 2006.
- ^ a b "Half of evangelicals support Israel because they believe it is important for fulfilling end-times prophecy". The Washington Post. 21 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2020.
Dış bağlantılar
- Hıristiyan Siyonistler – Barış Köprüleri
- Yahudi ve Hıristiyan Siyonistler – SAZ – Siyonizmi Destekleme Derneği
- Hıristiyan Siyonizm ve Çatışma Yaratmaya Yönelik Dini Argümanları, Stratejik Görünüm
- İsrail'in Yanındaki Hıristiyanlar: İsrail'i Destekleyin, Hıristiyan Siyonist Nedir? Antisemitizme Karşı Durun
- Haham Eliezer Melamed, İsrail'i Seven Hıristiyanlar, Arutz Sheva'da.